Mùa Phục Sinh kết thúc với đại lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống. Giáo hội nhìn lại chương trình cứu độ được Thiên Chúa thực hiện trong lịch sử nhân loại và nhận ra rằng: nguồn ơn cứu độ chính là Thiên Chúa Ba Ngôi: Cha, Con và Thánh Thần. Vì thế, chúng ta hiểu tại sao ngày Chúa nhật mùa Thường niên tiếp ngay sau lễ Hiện Xuống, luôn luôn được Giáo hội mừng kính và suy niệm về mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi.

Giáo Hội là công trình của tình yêu Thiên Chúa Ba Ngôi. Từ Ngài, Giáo Hội sinh ra; nhờ Ngài, Giáo Hội hoạt động; và hướng tới Ngài, Giáo Hội dấn bước. Chỉ một mình Thiên Chúa mới nắn đúc nên Giáo Hội theo lòng Ngài mong ước. (Thư Chung 2011, Số 19).

Giáo hội được Chúa Cha tập hợp chung quanh Chúa Giêsu dưới tác động của Chúa Thánh Thần. Là dân tộc lữ hành, Giáo hội phát xuất từ Chúa Cha, sẽ trở về với Chúa Cha, nhờ trung gian của Chúa Kitô, dưới hơi thở của Chúa Thánh Thần. Chính từ mầu nhiệm Ba Ngôi mà Giáo hội được sinh ra và cũng từ Thiên Chúa mà Giáo hội lãnh nhận sứ mạng để tất cả nhân loại làm thành một Dân Thiên Chúa, tập họp thành Thân Thể Chúa Kitô, được xây dựng thành Đền Thờ Chúa Thánh Thần. Giáo hội như là hình ảnh của mầu nhiệm hiệp thông giữa Ba Ngôi Thần Linh và Giáo hội là dấu chỉ của sự hiệp thông giữa Thiên Chúa và nhân loại (x.GH1; GLCG số 772). Ba Ngôi là cội nguồn và là cùng đích của Giáo hội. Giáo hội là công trình của Ba Ngôi. Giáo hội nuôi sống con cái mình bằng thần lương Ba Ngôi ban tặng qua các bí tích.

1. Mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi là mầu nhiệm trung tâm của đức tin Kitô giáo

Đây là một mầu nhiệm thâm sâu nhất, cao cả nhất mà lý trí con người, ngay cả óc tưởng tượng của con người, cũng không thể nào thấu hiểu hay hình dung được. Bởi vì Thiên Chúa Ba Ngôi không phải là một vấn đề, càng không phải là một vấn đề toán học. Mầu nhiệm không phải là vấn đề hay bài toán : 3 là 3; 1 là 1. Không tính với bài toán nào mà 1 là 3 hay 3 thành 1 được. Thiên Chúa không phải là những con số. Không thể làm trò ảo thuật hay lý luận đưa ngón tay ba đốt hay hình tam giác mà ví von được.

Vậy ai đã cho chúng ta biết mầu nhiệm này? Chính Chúa Giêsu Kitô. Nếu Chúa không dạy bảo thì loài người không thể nào biết được. Cho tới trước khi Chúa Kitô đến, loài người không có một ý niệm nào. Dân Do thái, dân riêng của Chúa, cũng không biết gì về mầu nhiệm Ba Ngôi. Cựu Ước chỉ nói tới một Thiên Chúa duy nhất, tạo dựng và làm chủ vũ trụ. Chính Chúa Giêsu, trong đời sống công khai giảng dạy đã mạc khải dần dần. Ngài đã từng bước vén lên bức màn của mầu nhiệm Ba Ngôi.

Ngài cho biết : Chúa Cha là Thiên Chúa, còn Ngài là Con Một của Chúa Cha. Ngài và Chúa Cha là một. Ngài ở trong Chúa Cha và Chúa Cha ở trong Ngài, cùng bản tính với Chúa Cha. Ngài cũng là Thiên Chúa. Ngài với Chúa Cha là một Thiên Chúa.

Ngài cũng cho biết : Chúa Thánh Thần là Đấng mà Chúa Cha sai đến, cũng là Thiên Chúa. Như vậy, chỉ là một Thiên Chúa duy nhất nhưng có Ba Ngôi riêng biệt nhau chứ không phải là ba Chúa.

2. Mầu nhiệm Ba Ngôi là mầu nhiệm Tình Yêu

Tại sao Chúa Giêsu lại mạc khải cho chúng ta một mầu nhiệm quá cao siêu như thế? Chắc chắn không phải là để thử thách thiện chí của con người, hoặc để xây lên bức tường chặn đứng suy luận và óc tưởng tượng của con người. Nhưng vì Chúa muốn chúng ta hiểu biết đời sống nội tại của Thiên Chúa, đó là tình yêu. Thiên Chúa là Tình yêu. Mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi nói lên điều đó.

Thiên Chúa là Tình yêu. Thiên Chúa yêu thương con người. Đó là một công thức khác để nói về mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi. Vì tình yêu thương, Thiên Chúa đã tạo dựng con người giống hình ảnh Chúa, ban cho con người được hạnh phúc như Chúa. Nhưng con người đã phạm tội phản nghịch đánh mất hạnh phúc. Thiên Chúa không từ bỏ con người. Ngài đã quyết định ban Con Một yêu dấu để cứu chuộc. Và vì yêu thương con người, Đức Kitô đã vâng lời Chúa Cha đến trần gian thực hiện sứ mệnh yêu thương đó. Và khi hoàn tất, Ngài về trời. Chúa Thánh Thần đến để tiếp tục công việc của Ngài, công việc yêu thương. Nhờ Chúa Thánh Thần, tình yêu của Thiên Chúa tiếp tục được bày tỏ mãi cho tới chúng ta hôm nay và mãi về sau nữa.

Vì thế, khi mừng kính mầu nhiệm Một Chúa Ba Ngôi, Giáo Hội không chỉ nhắc nhở chúng ta xác tín lại tín điều quan trọng này, nhưng còn mời gọi chúng ta hãy sống mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi, là sống yêu thương và hiệp nhất. Như tình yêu thương giữa Ba Ngôi Thiên Chúa đã trào tràn trên mọi thụ tạo, thì tình yêu thương của người Kitô hữu cũng vậy, phải mở ra cho hết mọi người. Sống yêu thương là cách diễn tả đúng và đầy đủ ý nghĩa cuộc sống làm người và làm con Chúa; đồng thời cũng diễn tả cuộc sống của Chúa Ba Ngôi : yêu thương và hiệp nhất.

3. Mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi là mầu nhiệm gần gũi nhất trong đời sống đạo 

Trước khi dùng cơm, phần lớn trong chúng ta đều làm dấu thánh giá và đọc nhân danh Cha và Con và Thánh Thần. Khi đọc kinh trong nhà thờ hay tại nhà, chúng ta đều bắt đầu bằng nhân danh Cha và Con và Thánh Thần. Có những người có thói quen tốt là trước khi làm bất cứ việc gì, họ đều làm dấu thánh giá. Qua đài truyền hình, thỉnh thoảng chúng ta thấy, có những cầu thủ bóng đá quốc tế làm dấu thánh giá sau khi đá lọt lưới đối phương, hoặc trước khi đá phạt đền.

Làm dấu trên trán, chúng ta tuyên xưng Chúa Cha là Đấng tạo dựng trời đất, muôn vật hữu hình và vô hình. Làm dấu trên ngực, chúng ta tuyên Chúa Con là Đức Giêsu Kitô, Con Thiên Chúa đã từ trời xuống thế nhập thể trong lòng trinh nữ Maria và đã làm người. Làm dấu trên hai vai chúng ta tuyên xưng Chúa Thánh Thần là Chúa và Đấng ban sự sống, Người bởi Chúa Cha và Chúa Con mà ra, Người được phụng thờ và tôn vinh cùng với Chúa Cha và Chúa Con. Dấu chữ thập mà chúng ta làm chỉ thánh giá của Chúa Giêsu, nơi mạc khải trọn vẹn tình yêu của Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần đối với nhân loại.

Dấu thánh giá là lời tuyên xưng đức tin vắn tắt nhất của người Kitô hữu, là dấu chỉ phân biệt những người môn đệ của Chúa Giêsu và những người theo đạo khác. Lời kinh nhân danh Cha và Con và Thánh Thần tóm tắt đức tin mà chúng ta đã nhận lãnh khi chịu phép rửa tội, mà nội dung là ba điều khoản lớn của đức tin công giáo, điều khoản thứ nhất tuyên xưng Chúa Cha, điều khoản thứ hai tuyên xưng Chúa Con, điều khoản thứ ba tuyên xưng Chúa Thánh Thần và Hội thánh. Như vậy cách thực tế và đơn giản nhất để tôn vinh Chúa Ba Ngôi là chúng ta hãy làm dấu thánh giá cách sốt sắng và ý thức, với tất cả lòng yêu mến và kính trọng.

Đi sâu hơn chút nữa, chúng ta càng thấy mầu nhiệm Ba Ngôi thật gần gũi và thật là cao cả. Thánh Augustinô đã nói: “Nếu bạn thấy tình yêu, bạn sẽ thấy Chúa Ba Ngôi”.

Chúng ta có thấy tình yêu không, và thấy như thế nào? Tình yêu được nhìn thấy qua những hành vi yêu thương.

Yêu thương là ban tặng: khi yêu người ta trái tim của mình cho người yêu. Yêu thương sâu đậm là cho đi điều quý báu nhất cho người mình yêu, như trường hợp của Chúa Cha mà Chúa Giêsu nói tới trong Tin mừng Gioan: “Thiên Chúa đã yêu thương thế gian đến nỗi đã ban Con Một mình cho thế gian” (Ga 3, 16). Hay chính trường hợp của Chúa Giêsu: “Không có tình thương nào lớn hơn tình thương của người dám thí mạng sống vì bạn hữu” (Ga 15, 13). Yêu thương là cho đi chính mình, là tự hiến chính mình. Vợ chồng yêu thương nhau, dâng hiến bản thân cho nhau, kể cả thân xác mà không chút e dè, trái lại còn hạnh phúc nữa. Cha mẹ và con cái yêu thương nhau có thể hy sinh mạng sống mình cho nhau.

Yêu thương là chia sẻ: yêu nhiều, người ta chia sẻ cho nhau nhiều, yêu nhau hết mức thì người ta chia sẻ cho nhau tất cả. Vợ chồng yêu nhau chia sẻ cho nhau tất cả, từ của cải vật chất đến gia sản tinh thần, đến cả tình gia đình. Ông bà cha mẹ của chồng trở thành ông bà cha mẹ của vợ và ngược lại. Trong Thiên Chúa cũng thế, Ba Ngôi Thiên Chúa chia sẻ cùng một sự sống thần linh. Và chính sự sống thần linh duy nhất làm cho Ba Ngôi là một. Chúa Cha đã sai Chúa Con mang sự sống thần linh ấy xuống trần gian chia sẻ cho nhân loại. Sự sống ấy là Bánh bởi trời mà chúng ta nhận lãnh trong bí tích Thánh Thể.

Yêu nhau là đón nhận nhau. Đón nhận tình yêu và ý muốn của người mình yêu, đón nhận tất cả, đón nhận chính bản thân của người yêu. Người được yêu có vị trí quan trọng trong trái tim của người yêu. Suy nghĩ về tình yêu giữa Chúa Con và Chúa Cha, chúng ta sẽ thấy ở trần gian này, không có sự đón nhận nào trọn vẹn như thế. Chúa Con đón nhận tất cả từ Chúa Cha: giáo lý, ý muốn, lời nói, hành động. Chúa Con đón nhận chính bản thân Chúa Cha làm bản thân của mình, vì vậy mà đồng bản thể với Chúa Cha.

Yêu nhau còn là gắn bó với nhau. Càng yêu nhau càng gắn bó mật thiết đến nỗi là một với nhau. Hai vợ chồng yêu nhau ở mức độ cao nhất thì trở nên một: một xương thịt, một thân mình. Bấy giờ tình yêu vợ chồng không những là dấu chỉ hữu hình của tình yêu Chúa Giêsu đối với Giáo Hội, mà còn là dấu chỉ của tình yêu Ba Ngôi. Ba Ngôi gắn bó với nhau đến nỗi là Một với nhau. Và chỉ có một Thiên Chúa mà thôi, Thiên Chúa là Tình Yêu nguồn suối, mẫu mực cho mọi tình yêu của con người (ĐGM Bùi Văn Đọc).

Hôm nay chúng ta mừng mầu nhiệm một Chúa Ba Ngôi. Gọi là mầu nhiệm vì đó là điều vượt quá trí hiểu của loài người. Tuy chúng ta không thể hiểu thấu mầu nhiệm đó, nhưng may thay qua Chúa Giêsu, chúng ta thấy được biểu hiện của mầu nhiệm một Chúa Ba Ngôi chính là mầu nhiệm của tình yêu.

Chúng ta được tạo dựng nên giống hình ảnh Thiên Chúa. Thiên Chúa là tình yêu. Đời sống của chúng ta chỉ có ý nghĩa khi biết yêu thương. Chúng ta chỉ được hạnh phúc khi tham dự vào tình yêu của Thiên Chúa Ba Ngôi. Nhưng tội lỗi làm cho chúng ta xa lìa tình yêu của Chúa. Sự ghen ghét hận thù làm cho khuôn mặt chúng ta lem luốc méo mó, không còn giống khuôn mặt Thiên Chúa.

Hôm nay ta hãy biết sống theo khuôn mẫu của Chúa Ba Ngôi. Biết sống hiệp nhất với nhau. Biết dâng hiến bản thân mình, biết cho đi, biết chia sẻ, biết sống chan hoà tình bác ái. Để thực hiện những điều ấy, ta phải biết bỏ mình, bỏ sở thích riêng, bỏ của cải và nhất là phải biết bỏ ý riêng, hoàn toàn sống theo thánh ý Thiên Chúa. Khi biết bỏ mình như thế, ta sẽ nên giống hình ảnh Thiên Chúa. Khi hoàn toàn quên mình để sống cho tình yêu ta sẽ được kết hiệp với tình yêu của Thiên Chúa. Đó chính là hạnh phúc thiên đàng. Đó chính là đích điểm của đời chúng ta.

Lạy Ba Ngôi Thiên Chúa, xin cho chúng con biết sống yêu thương để chúng con luôn thấy Chúa hầu chúng con ngày càng trở nên giống hình ảnh của Chúa. Amen.

 Lm Giuse Nguyễn Hữu An

Lời Chúa: Cn 8,22-31; Rm 5, 1-5; Ga 16, 11-15
***************

MỤC LỤC

CÁC BÀI CHÚ GIẢI
1. Chú giải và gợi ý chia sẻ của Lm PX Vũ Phan Long, ofm: SỰ THẬT
2. Chú giải và gợi ý chia sẻ của Lm Inhaxiô Hồ Thông
3. Chú giải của Noel Quesson
4. Chú giải của Fiches Dominicales: Chúa con đã sai Thánh Linh để tiếp tục công trình của Người ở trần gian
5. Chú giải của Giáo Hoàng Học Viện Đà Lạt: Thần Khí Sự Thật

CÁC BÀI CHIA SẺ
1. Tuyên xưng Chúa Ba Ngôi (Trầm Thiên Thu)
2. Huyền nhiệm của Thiên Chúa (Giêrônimô Nguyễn Văn Nội)
3. Hai giờ trong mưa (Cha Mark Link S.J.)
4. Sống yêu thương hiệp nhất theo khuôn mẫu ba Ngôi (Linh mục Inhaxiô Trần Ngà)
5. Chúa Ba Ngôi: liên hệ tình yêu (PT Phêrô Đặng Phi Hùng)
6. Thiên Chúa là Cha và Con và Thánh Thần (Jos. Vinc. Ngọc Biển)
7. Thiên Chúa là Cha (Lm Giacobe Tạ Chúc)
8. Thiên Chúa Tam Vị-Nhất Thể (Lm Giacôbê Tạ Chúc)
9. Chúa Ba Ngôi (Linh mục Giuse Nguyễn Hưng Lợi DCCT)
10. Ba Ngôi là “sự thật toàn vẹn” (Lm. Đa-minh Trần Đình Nhi)
11. Tin nhận mầu nhiệm cao cả (Lm Giuse Đinh Lập Liễm)
12. Chúa Ba Ngôi (Lm. Carôlô Hồ Bặc Xái)
13. Duy nhất (Lm. Giuse Trần Việt Hùng)
14. Mầu nhiệm tình yêu (ĐTGM Ngô Quang Kiệt)
15. Chúc tụng Thiên Chúa Ba Ngôi (R. Veritas)
16. Xây dựng gia đình tín hữu theo kiểu mẫu “Gia Đình Ba Ngôi” (Lm. Ignatiô Trần Ngà)
17. Ba Ngôi huyền nhiệm tình yêu (Lm. Jos. Tạ Duy Tuyền)
18. Thiên Chúa Ba Ngôi (Lm. Phạm Thanh Liêm)
19. Ba Ngôi Thiên Chúa, một cộng đoàn hiệp nhất yêu thương (Lm. Carôlô Hồ Bặc Xái)
20. Tình yêu kỳ diệu (Lm Giuse Nguyễn Hữu An)
21. Mầu Nhiệm Ba Ngôi (JM. Lam Thy ĐVD.)
22. Đền thờ Ba Ngôi Thiên Chúa (AM Trần Bình An)

A. BẢN VĂN:

₁₂Khi ấy Chúa Giê-su nói với các môn đệ rằng: “Thày còn nhiều điều phải nói với anh em. Nhưng bây giờ, anh em không có sức chịu nổi. ₁₃Khi nào Thần Khí sự thật đến, Người sẽ dẫn anh em tới sự thật toàn vẹn. Người sẽ không tự mình nói điều gì, nhưng tất cả những gì Người nghe, Người sẽ nói lại, và loan báo cho anh em biết những điều sẽ xảy đến. ₁₄Người sẽ tôn vinh Thầy, vì Người sẽ lấy những gì của Thầy mà loan báo cho anh em. ₁₅Mọi sự Chúa Cha có đều là của Thầy. Vì thế, Thầy đã nói: Người lấy những gì của Thầy mà loan báo cho anh em.

B. CÁC BÀI CHÚ GIẢI

Bài 1. Chú giải và gợi ý chia sẻ của Lm PX Vũ Phan Long, ofm: Sự thật

1- Ngữ cảnh

“Sách về Giờ của Đức Giêsu” của TM Ga kéo dài từ ch. 13 đến ch. 20. “Diễn từ cáo biệt” (ch. 13–17) là phân đoạn đầu tiên của “Sách” này. Chúng ta có thể xác định bố cục của phân đoạn này như sau:

- Bữa ăn cuối cùng (13,1-30);

- Bài diễn từ (phần 1: 13,31–14,31):

a) Dẫn nhập (13,31-38),

b) Phân đoạn 1 (14,1-14),

c) Phân đoạn 2 (14,15-24),

d) Phân đoạn 3 (14,25-31).

- Bài diễn từ (phần 2: 15,1–16,33):

a) Phân đoạn 1 (15,1-17),

b) Phân đoạn 2 (15,18–16,4a): các môn đệ bị bách hại,

c) Phân đoạn 3:

* Đơn vị 1 (16,4b-15): Đấng Bảo Trợ [cc. 5-7; 8-11; 12-15],

* Đơn vị 2 (16,16-33).

- Bài diễn từ (phần 3: 17,1-26):

a) Phân đoạn 1 (17,1-8),

b) Phân đoạn 2 (17,9-19),

c) Phân đoạn 3 (17,20-26).

Đoạn văn chúng ta đọc hôm nay nằm trong phần hai, phân đoạn 2 và đơn vị 1 của Diễn từ cáo biệt.

2- Bố cục

Bản văn Ga 16,12-15 có thể chia thành ba phần:

1) Câu chuyển tiếp (16,12);

2) Vai trò của Thần Khí (16,13-14);

3) Tương quan giữa Thần Khí với Chúa Cha và với Đức Giêsu (16,15).

3- Vài điểm chú giải

- không có sức chịu nổi (12): Dùng động từ Hy Lạp bastazein ở đây cũng lạ. Động từ này thường được sử dụng trong khung cảnh cuộc Thương Khó (19,17; x. Lc 11,46; 14,27; Gl 6,2.5). Bởi vì ý tưởng căn bản là các môn đệ không thể hiểu, mà bastazein lại có nghĩa là “nâng lên, mang, vác, chịu đựng”. Do đó, rất có thể câu nói muốn nói là nhờ Thánh Thần, các môn đệ hiểu biết mạc khải, nhưng cũng tham dự vào cái chết và cuộc tôn vinh của Đức Giêsu (x. 13,7.33).

- Thần Khí sự thật (13): Danh hiệu này đã xuất hiện trong đoạn văn đầu tiên nói về Đấng Bảo Trợ (14,17). Dịch sát là “Thần Khí của sự thật” (“sự thật”, al¢theia ở thuộc-cách). Trong tư tưởng Ga, thuộc-cách này chỉ đối tượng: Thần Khí truyền đạt sự thật, cho dù cũng có thể hiểu là một thuộc-cách đồng-chức-ngữ (apposition) (x. 1 Ga 5,6 [7]: “Thần Khí là sự thật”). Ở đây, câu văn không mô tả yếu tính hay hữu thể của Thần Khí.

- Người sẽ loan báo (13): Động từ anangellein, “loan báo, khai mở, tuyên bố”, xuất hiện ba lần trong các chương 13–15. Ý nghĩa chung của động từ này là “nói lại những gì đã được nói rồi” (ngoại trừ Ga 4,25), bởi vì tiếp đâu ngữ ana- có giá trị như tiếp đầu ngữ re- trong tiếng Anh (re-announce, re-proclaim). Bản LXX, đặc biệt sách Isaia, cũng dùng động từ này theo nghĩa ấy (x. Is 42,9; 44,7; 45,19; 46,10).

- tới sự thật toàn vẹn (13): Trong câu văn hodgein hymas en t| altheia| pas|, en + tặng cách cho hiểu rằng đây không phải là đạt tới một chân lý mới, một chân lý vượt quá chân lý thuộc mạc khải của Đức Kitô. Trái lại, đây là nghĩa trọn của chân lý cũng là bản thân Đấng mạc khải.

- những điều sẽ xảy đến (13): Phải chăng sẽ có một mạc khải mới? Thật ra, dựa vào ý nghĩa của anangellein và chiều hướng cánh chung học đã thể hiện của TM IV, có thể nói rằng “loan báo những điều sẽ xảy đến” có nghĩa là giải thích cho mỗi thế hệ thấy những gì Đức Giêsu đã nói và đã làm có một ý nghĩa cho họ hôm nay.

- Mọi sự Chúa Cha có đều là của Thầy (15): Trong thần học về Chúa Ba Ngôi, câu này đã được dùng để chứng minh rằng Chúa Con có cùng một bản tính với Chúa Cha; nhưng ở đây tác giả Ga đang nghĩ đến mạc khải được thông ban cho loài người.

4- Ý nghĩa của bản văn

Chương 16 (cũng như ch. 14 là bản văn đầu tiên nói đến Đấng Bảo Trợ) nói đến vai trò của Đấng Bảo Trợ như là thầy dạy các môn đệ.

* Câu chuyển tiếp (12)

Câu 12 chuyển sang vai trò của Đấng Bảo Trợ là giảng dạy. Đức Giêsu muốn nói gì khi tuyên bố là Người còn nhiều điều phải nói, nhưng vào lúc này, các môn đệ không có sức chịu nổi? Phải chăng Người có ý nói là sẽ có những mạc khải mới sau khi Người chết? Tuy nhiên, Ga 15,15 dường như loại trừ những mạc khải mới: “Tất cả những gì Thầy nghe được nơi Cha của Thầy, Thầy đã cho anh em biết”. Câu 12 cũng theo một chiều hướng như vậy: chỉ sau khi Đức Giêsu sống lại, các môn đệ mới hiểu được trọn vẹn những gì đã xảy ra và đã được nói trong thời gian Đức Giêsu hoạt động (x. Ga 2,22; 12,16; 13,7). Lời hứa ban cho các môn đệ hiểu sâu hơn có thể được diễn tả bằng câu “Thầy còn nhiều điều phải nói với anh em”, bởi vì Đức Giêsu sẽ tác động trong và qua Đấng Bảo Trợ mà thông ban sự hiểu biết này. Khó mà có thể khẳng định rằng trong TM IV, có ý tưởng về một sự mạc khải khác nữa sau hoạt đông của Đức Giêsu, bởi vì Người chính là sự mạc khải của Chúa Cha, là Lời của Thiên Chúa (1,1.14.18).

* Vai trò của Thần Khí (13-14)

Ở đây chúng ta được giới thiệu Đấng Bảo Trợ như là vị hướng dẫn các môn đệ đến sự thật toàn vẹn. Trong Cựu Ước, đã có những ý tưởng như thế về Thần Khí (x. Tv 25,4-5 [sự thật]; 143,10 [thần khí]; Is 63,14). Đôi khi người ta nêu vấn nạn là: các bản văn Cựu Ước đó chỉ liên hệ đến việc hướng dẫn luân lý, chứ không liên hệ đến việc hiểu biết mạc khải sâu xa hơn; và như thế dung mạo Đấng Bảo Trợ do Ga phác ra hoàn toàn khác: như vậy, “thần khí”, “đường lối”, “chân lý” trong TM Ga có ý nghĩa hoàn toàn khác. Thật ra đó là bối cảnh Cựu Ước và tác giả TM IV đã đi từ bối cảnh đó để viết; nhưng chắc chắn Đấng Bảo Trợ hướng dẫn trên con đường chân lý không chỉ có nghĩa là đưa đến một hiểu biết sâu sắc hơn bằng lý trí những gì Đức Giêsu đã nói, nhưng còn hàm ý là đưa đến một cách sống phù hợp với giáo huấn của Đức Giêsu. Và như vậy, tư tưởng Ga không xa tư tưởng Cựu Ước như ta tưởng. Ta cũng có thể nghĩ đến vai trò hướng dẫn của Đức Khôn Ngoan (x. Kn 9,11; 10,10); cũng như gương mặt của Đức Giêsu theo Ga được phác ra phỏng theo Đức Khôn Ngoan thần linh được nhân cách hóa, thì dung mạo của Đấng Bảo Trợ cũng được phác ra tương tự.

Đấng Bảo Trợ sẽ hướng dẫn các môn đệ tới sự thật toàn vẹn. Ở Ga 8,31-32, Đức Giêsu đã hứa: “Nếu các ông ở lại trong lời của tôi, thì các ông thật là môn đệ tôi; các ông sẽ biết sự thật”. Điều này được nên trọn trong và qua Đấng Bảo Trợ. Dẫn dắt tới sự thật toàn vẹn là dẫn đưa vào mầu nhiệm của Đức Giêsu là Sự Thật (14,6). Chi tiết xác định “sự thật toàn vẹn” (x. 14,26) và điểm nhấn rằng Đấng Bảo Trợ sẽ không tự mình nói điều gì, nhưng chỉ nói những gì Người nghe, dường như cũng xác nhận rằng không có mạc khải mới. Đấng Bảo Trợ sẽ giúp cho mỗi thế hệ hiểu sâu sắc những gì Đức Giêsu muốn cho chính thời đại họ.

Câu 14 càng củng cố ấn tượng là Đấng Bảo Trợ không mang đến một mạc khải mới, bởi vì Người nhận từ Đức Giêsu những gì Người phải loan báo cho các môn đệ. Tuy nhiên, “dẫn tới sự thật toàn vẹn” không phải là việc duy nhất trong công tác “làm nhớ lại” (14,26). Bởi vì Thánh Thần cũng là “Đấng tạo hóa”, việc nhớ lại Người làm ra cũng đi đôi vối việc loan báo “những điều sẽ xảy đến (erchomena)”: việc nhớ lại không làm cho các môn đệ quay lưng lại với tương lai, nhưng giúp họ nắm lấy và giải thích tương lai.

Như Đức Giêsu đã tôn vinh Chúa Cha (17,4) bằng cách mạc khải Chúa Cha cho loài người, nay Đấng Bảo Trợ “tôn vinh” Đức Giêsu bằng cách mạc khải Người cho loài người. Vinh quang hàm ý có sự tỏ hiện ra hữu hình: Đấng Bảo Trợ sẽ làm chứng và biến người ta thành chứng nhân (15,26-27) cho Đức Giêsu Phục Sinh; như thế Người sẽ giới thiệu công khai Đức Giêsu Phục Sinh đang chia sẻ vinh quang của Chúa Cha (17,5). Và đây cũng là một yếu tố thuộc cánh chung học đã thể hiện: Đối với các TMNL, Con Người sẽ đến trong vinh quang vào Ngày Cuối Cùng (Mc 13,26), còn đối với TM IV, đã có vinh quang rồi do Đức Giêsu hiện diện trong và qua Đấng Bảo Trợ.

* Tương quan giữa Thần Khí với Chúa Cha và với Đức Giêsu (15)

Câu 15 gián tiếp nhắc đến tương quan của Đấng Bảo Trợ với Chúa Cha và với Chúa Con. Ở chương 16 này, ta thấy Đức Giêsu là Đấng sai phái Đấng Bảo Trợ (16,7); nhưng ở 14,16.26, Chúa Cha lại là Đấng sai phái. Nhưng c. 15 cho thấy rằng khi viết ch. 16, tác giả cũng biết rằng cuối cùng Đấng Bảo Trợ, cũng như Đức Giêsu, là sứ giả của Chúa Cha. Khi loan báo hoặc giải thích những gì thuộc về Đức Giêsu, Đấng Bảo Trợ thực sự giới thiệu Chúa Cha cho loài người; bởi vì Chúa Cha và Đức Giêsu có mọi sự chung với nhau. Sau này các nhà thần học Đông phương và Tây phương sẽ tranh cãi trong Thần học về Ba Ngôi xem Thánh Thần nhiệm xuất từ một mình Chúa Cha hay là từ Chúa Cha và Chúa Con. Còn trong tư tưởng Ga, không thể hiểu được chuyện Đấng Bảo Trợ có điều gì nhận lấy từ Đức Giêsu mà lại không nhận lấy từ Chúa Cha, nhưng tất cả những gì Người có để cho loài người, đều nhận lấy từ Chúa Cha và từ Đức Giêsu.

+ Kết luận

Vai trò của Thánh Thần được khẳng định rõ ràng: Người đưa các thế hệ môn đệ vào trong sự thật toàn vẹn, tức là hiểu biết sâu sắc mầu nhiệm Đức Kitô, Con Thiên Chúa Nhập Thể. Như Đức Kitô luôn quy chiếu về Chúa Cha, Đấng đã sai phái Người (x. 7,17-18; 12,49; 14,10), Thánh Thần cũng quy chiếu về Chúa Con. Người sẽ là vị “gia sư” nhắc lại cho các môn đệ tất cả mạc khải của Đức Giêsu và giúp đào sâu qua các thời đại.

5- Gợi ý suy niệm

1. Qua bản văn này, chúng ta thấy Đức Giêsu nói về Chúa Cha và Thánh Thần như là những nhân vật riêng biệt, khác với chính bản thân Người. Người giới thiệu Chúa Cha như là nguồn mạch thông ban mọi sự: Chúa Cha sai phái Chúa Con và Thánh Thần; Chúa Con luôn quy chiếu về Chúa Cha để nhận Lời mà truyền đạt cho các môn đệ, cũng như để lấy các quyết định. Chúa Con công chính hóa loài người, ban cho họ sự bình an của Người và ký thác cho họ quyền lực giao hòa. Người nói về Thánh Thần như là một nhân vật mà người ta đang chờ đợi, sẽ đến để hoàn tất một sứ mạng riêng, đó là đưa các môn đệ đến chỗ hiểu kỹ càng hơn trọn vẹn mạc khải Người đã ban. Đàng khác, Người cũng cho thấy là Chúa Cha và Thánh Thần kết hợp mật thiết với Người, đến nỗi Đấng này không làm gì mà không có Đấng kia. Sự tách biệt nói lên tính tự lập, sự kết hợp nói lên sự hiệp thông trọn vẹn. Đây là mẫu mực cho đời sống của mọi tập thể trong Họi Thánh.

2. Mặc dù Đức Giêsu đã truyền đạt cho các môn đệ tất cả các bí mật của Người (Ga 15,15), các ông vẫn chưa hiểu được. Các ông cần một phương pháp thích ứng mà Thánh Thần, với khoa sư phạm riêng, sẽ cung cấp cho. Thánh Thần không phải là một vị thầy giảng dạy, nhưng là một vị “gia sư” giải thích cặn kẽ giáo huấn của vị thầy. Như vậy, Thánh Thần không có giáo thuyết riêng; Người chỉ nhắc lại mạc khải về Chúa Cha nơi Chúa Con và giúp các môn đệ hiểu (14,26). Thánh Thần cũng giúp các thế hệ môn đệ hiểu được mạc khải của Đức Kitô và chọn được các xử sự tương ứng. Đưa lại một ý nghĩa Kitô giáo cho lịch sử, giúp người ta khám phá ra trong mọi sự có dấu vết của chương trình Thiên Chúa, đó là sứ mạng của Thánh Thần nơi các môn đệ, và đó cũng là sứ mạng chứng nhân của họ.

3. Từ ngữ “sự thật” trong truyền thống Kinh Thánh hàm ý “sự vững vàng”, “sự bền bỉ”, “thực tại chắc chắn”. Sự thật của Thiên Chúa được tỏ bày nơi Đức Kitô (Ga 1,9). Vậy điểm tựa vững chắc của người tín hữu là Đức Giêsu Kitô (Ga 1,12). Thánh Thần sẽ giúp các tín hữu xác tín về vai trò này của Đức Giêsu và luôn liên kết với Người.

4. Ba Ngôi là “thẻ căn cước” của người Kitô hữu. Người môn đệ của Đức Giêsu phải phản ánh dung mạo của Thiên Chúa là Cha, Con và Thánh Thần. Người ta thấy được dấu ấn Ba Ngôi nơi cộng đoàn khi mọi người được chấp nhận và đón tiếp, khi niềm vui và nỗi buồn được chia sẻ, khi sự đa dạng không xóa mất sự hợp nhất, nhưng làm cho mọi người nên phong phú. Chúng ta thấy được dấu ấn của Ba Ngôi tại bất cứ nơi nào người ta tìm kiếm vinh quang chân thực: không phải là thứ vinh quang do cạnh tranh và thống trị, nhưng do khiêm nhường phục vụ những ai cần được yêu thương.

[Mục Lục]

Bài 2. Chú giải và gợi ý chia sẻ của Lm Inhaxiô Hồ Thông

Chính Ngôi Lời làm người đã mặc khải Chúa Cha và Thánh Thần, và sự hiệp nhất của hai Ngôi Vị này với Chúa Con trong một sự hiệp thông tròn đầy tình yêu, một sự tuôn tràn liên tục, một trao đổi thường hằng, vì bản chất Thiên Chúa vốn là hiến dâng.

Mặc khải “Một Chúa Ba Ngôi” không thuộc về Cựu Ước. Cựu Ước quan tâm đặc biệt đến việc gìn giữ sự tinh tuyền của Độc Thần Giáo vốn không ngừng bị đe dọa bởi ảnh hưởng của các tôn giáo đa thần chung quanh. Tuy vậy, Cựu Ước để cho thoáng thấy vài linh cảm về mầu nhiệm Một Chúa Ba Ngôi, nhất là trong các sách Cựu Ước muộn thời: tầm quan trọng được ban cho Chúa Thánh Thần, kiểu nhân cách hóa tiệm tiến của Lời, đoạn, của Đức Khôn Ngoan thần linh.

Chính Ngôi Lời làm người đã mặc khải Chúa Cha và Thánh Thần, và sự hiệp nhất của hai Ngôi Vị này với Chúa Con trong một sự hiệp thông tròn đầy tình yêu, một sự tuôn tràn liên tục, một trao đổi thường hằng, vì bản chất Thiên Chúa vốn là hiến dâng. Chính nhờ sự hiến dâng này: tình yêu hiến tế của Chúa Con và sự sai phái của Chúa Thánh Thần, mà con người được dự phần vào đời sống Ba Ngôi Thiên Chúa. Như vậy mặc khải Một Chúa Ba Ngôi là một dữ kiện đặc trưng của Ki-tô Giáo biệt phân với các tôn giáo độc thần khác như Do Thái Giáo và Hồi Giáo.

Cn 8: 23-31

Trong bản văn của sách Châm Ngôn, Đức Khôn Ngoan nói về sự hiện diện của Ngài bên cạnh Chúa Cha ngay từ trước và suốt công trình sáng tạo. Đây là một trực giác về một cuộc sống trao đổi ở giữa lòng của chính Thiên Chúa.

Rm 5: 1-5

Trong thư gởi cho các tín hữu Rô-ma, thánh Phao-lô phác họa việc Ba Ngôi Thiên Chúa tham dự vào công trình cứu độ loài người, dưới ba viễn cảnh: đức tin, đức cậy và đức mến.

Ga 16: 12-15

Tin Mừng được trích từ Diễn Từ Cáo Biệt của Đức Giê-su sau bữa Tiệc Ly, theo thánh Gioan. Chúa Giê-su hứa với các môn đệ Ngài rằng Thần Khí Sự Thật sẽ được sai đến để dẫn dắt các ông tới sự thật toàn vẹn về Ngài và Cha Ngài.

BÀI ĐỌC I (Cn 8: 22-31)

Sách Châm Ngôn cùng với sách Gióp, sách Giảng Viên, sách Khôn Ngoan và sách Huấn Ca hình thành nên năm cuốn sách minh triết Cựu Ước. Sách này được sáng tác như một bức tranh khảm được đính bởi những câu châm ngôn thuộc niên biểu và nguồn gốc khác nhau. Sách được đặt dưới sự bảo hộ của vua Sa-lô-mon (“Những Châm Ngôn của vua Sa-lô-mon”), một vị vua nổi tiếng là khôn ngoan và được truyền tụng là ngâm tới ba ngàn câu thơ (1V 5: 12).

1. Bố cục:

Những châm ngôn này xác định là nghệ thuật sống; chúng tương tự với những châm ngôn mà các hiền nhân Ai-cập và Đông Phương ca ngợi. Vả lại, sách Châm Ngôn đã vay mượn ở nơi những hiền nhân này, như các chương 22-23 được gợi hứng trực tiếp bởi những lời khuyên khôn ngoan của Pha-ra-ô Amen-em-ope (khoảng giữa thế kỷ thứ mười một và thứ bảy trước Công Nguyên) và các chương 30-31 sưu tập những lời khuyên khôn ngoan của hai hiền nhân Á-rập. Nhưng toàn bộ sách được định vị trong ánh sáng của tôn giáo thờ Đức Chúa và xem “niềm kính sợ Đức Chúa” là trắc nghiệm hàng đầu của mọi sự khôn ngoan đích thật.

Chương 8 và chương 9 của sách Châm Ngôn hình thành nên một phân đoạn được dâng hiến cho Đức Khôn Ngoan thần linh. Đức Khôn Ngoan này được nhân cách hóa lần đầu tiên và sẽ được lấy lại bởi hai tác giả thuộc trào lưu minh triết sau này, đặc biệt bởi hiền nhân Si-rác (thế kỷ thứ hai trước Công Nguyên) và tác giả sách Khôn Ngoan (thế kỷ thứ nhất trước Công Nguyên). Kiểu nhân cách hóa này thật ra vẫn mang tính chất thi ca và văn chương, nhưng nó mở ra những viễn cảnh về những mối liên hệ giữa Thiên Chúa và Đức Khôn Ngoan của Ngài và vén mở một sự linh cảm về một cuộc sống nội tại ở nơi Thiên Chúa, chuẩn bị xa cho mầu nhiệm Một Chúa Ba Ngôi Vị.

2. Ở bên Thiên Chúa, từ nguyên thủy:

“Chúa đã dựng nên tôi như tác phẩm đầu tay, trước những công trình của Người, thời xa xưa nhất”. Như vậy, Đức Khôn Ngoan có nguồn gốc từ thuở xa xưa nhất. Tác giả thích nhấn mạnh Đức Khôn Ngoan có trước mọi công trình sáng tạo và hiện diện trong khi công cuộc tạo dựng đang diễn tiến. Dường như tác giả gợi ra rằng chính nhờ sự hiện diện của Đức Khôn Ngoan mà vũ trụ xuất đầu lộ diện từ sự hỗn mang, được tổ chức, được phân định ranh giới và được đặt nền móng vững chắc của mình. Đức Khôn Ngoan có mặt ở đó, bên cạnh Thiên Chúa, như một “tay thợ cả”.

3. Hiện diện giữa loài người:

Đức Khôn Ngoan gặp thấy niềm vui thú của mình là ở bên cạnh Thiên Chúa và vui mừng về công trình sáng tạo; nhưng Ngài cũng vui chơi trên mặt đất và vui thích ở giữa phàm nhân.

Ở đây, thi ca xem ra lấn át tư tưởng thần học. Hài Nhi Thần Linh thật đáng yêu và vui tươi, Ngài muốn rời bỏ cuộc sống thân cận với Thiên Chúa để vui chơi giữa loài người. Tuy nhiên, sức quyến rũ của bức tranh vẫn là mang tính gợi ý: một Đấng từ Thiên Chúa mà đến, rất thân thiết với Thiên Chúa và vui thích được ở với loài người… Đó không phải là một linh cảm xa về Mầu Nhiệm Nhập Thể sao?

4. Nguồn mạch Thần Học về Ba Ngôi Thiên Chúa:

Chúng ta ở tận nguồn mạch Thần Học về Ba Ngôi Thiên Chúa. Những đường nét của Đức Khôn Ngoan chủ yếu được áp dụng cho Ngôi Hai, Ngôi Lời, vừa là lời vừa là sự khôn ngoan của Thiên Chúa. Thánh Gioan đã viết trong Tựa Ngôn như vậy: “Lúc khởi đầu đã có Ngôi Lời. Ngôi Lời vẫn hướng về Thiên Chúa, và Ngôi Lời là Thiên Chúa… Nhờ Ngôi Lời, vạn vật được tạo thành, và không có Người, thì chẳng có gì được tạo thành”.

Trong thư của thánh Phao-lô gởi cho các tín hữu Cô-lô-sê, bài thánh thi ca ngợi Đức Ki-tô, thủ lãnh hoàn vũ, được gợi hứng trực tiếp bởi những câu đầu tiên của sách Châm Ngôn:“Thánh Tử là hình ảnh Thiên Chúa vô hình, là trưởng tử sinh ra trước mọi loài thọ tạo, vì trong Người, muôn vật được tạo thành trên trời cùng dưới đất, hữu hình với vô hình. Dẫu là hàng dũng lực thần thiêng hay là bậc quyền năng thượng giới, tất cả đều do Thiên Chúa tạo dựng nhờ Người và cho Người. Người có trước muôn loài muôn vật, tất cả đều tồn tại trong Người” (Cl 1: 15-17).

BÀI ĐỌC II (Rm 5: 1-5)

Chủ đề căn bản của thư gởi các tín hữu Rô-ma là ơn cứu độ mà Đức Ki-tô đem đến cho loài người, ơn cứu độ này không là phần thưởng nhưng là ân sủng.

Đoạn văn chúng ta đọc hôm nay được trích từ chương 5, chương cấu thành bản lề giữa phần thứ nhất và phần thứ hai của bức thư. Phần thứ nhất xoay quanh đức tin, đối lập với Lề Luật, phần thứ hai nhắm đến cuộc sống Ki-tô hữu được ân sủng làm sinh động, dưới tác động của Chúa Thánh Thần. Phần dẫn nhập (5: 1-5) trình bày một tổng đề nhỏ về công việc của Ba Ngôi Thiên Chúa, trong những viễn cảnh đức tin, đức cậy và đức mến.

1. Thiên Chúa và câu trả lời đức tin:

“Chúng ta được nên công chính nhờ đức tin”. Câu mở đầu này thiết lập mối liên hệ với phần thứ nhất và tóm tắt phần thứ nhất này. Chính nhờ đức tin mà Thiên Chúa cho chúng ta được dự phần vào sự công chính của Người, nghĩa là cho chúng ta được nên thánh, chứ không nhờ công trạng của mình để mà chúng ta đừng tự cao tự đại. Nhờ đó, Người đem đến cho chúng ta sự bình an. Thánh Phao-lô luôn luôn bắt nguồn từ Chúa Cha, căn nguyên của ơn cứu độ.

2. Chúa Con và con đường hy vọng:

Chính Chúa Con đã thay thế kỷ nguyên của Lề Luật bằng thời gian ân sủng và đã mở ra nguồn hy vọng: “Quả thế, Lề Luật đã được Thiên Chúa ban qua ông Mô-sê, còn ân sủng và sự thật, thì nhờ Đức Giê-su Ki-tô mà có” (Ga 1: 17). Vì thế, từ nay “chúng ta tự hào vì được trông đợi hưởng vinh quang với Thiên Chúa”. Ở đây, thánh Phao-lô dùng từ “tự hào”theo nghĩa “hãnh diện”, chứ không còn theo nghĩa “tự mãn” như trước đó.

Người Ki-tô hữu phải nuôi dưỡng niềm hy vọng lớn lao này, thậm chí càng phải kiên cường hơn nữa khi gặp gian truân. Chúng ta nhận ra biện chứng mạnh-yếu, rất tâm đắc với thánh nhân: ai càng yếu hèn, Thiên Chúa càng bày tỏ quyền năng của Người ở nơi người ấy. Từ ngữ “gian truân” thường nhất chỉ những phiền nhiễu mà người công chính phải chịu đựng vì niềm tin của mình. Tuy nhiên ở đây, từ ngữ này xem ra có nghĩa rộng hơn, những gian nan thử thách thời hiện tại, những gian truân này rèn luyện đức trung kiên và như vậy trắc nghiệm giá trị đức tin của chúng ta. Vì đức tin của chúng ta là nguồn mạch niềm hy vọng không hề mai một. Thư thánh Gia-cô-bê cũng diễn tả theo cùng một ý nghĩa: “Thưa anh em, anh em hãy tự cho mình là được chan chứa niềm vui khi gặp thử thách trăm chiều. Vì như anh em biết: đức tin có vượt qua thử thách mới sinh ra lòng kiên nhẫn” (Gc 1: 2-3). Trước đó, thánh Phao-lô đã viết cho các tín hữu Cô-rin-tô: “Thật vậy, một chút gian truân tạm thời trong hiện tại sẽ mang lại cho chúng ta cả một khối vinh quang vô tận, tuyệt vời”(2Cr 4: 17).

3. Thánh Thần và sự tuôn tràn tình yêu:

Bảo chứng cho niềm hy vọng của chúng ta là tác động của Chúa Thánh Thần “Đấng tuôn tràn tình yêu Thiên Chúa vào lòng chúng ta”. Bản văn này là lời khẳng định rõ nét nhất trong toàn bộ Tân Ước về mối liên hệ giữa tình yêu và Thánh Thần. Đây cốt là tình yêu Thiên Chúa đối với chúng ta. Vào lúc chúng ta lãnh nhận phép Rửa, tình yêu này tháp nhập chúng ta vào đời sống Thiên Chúa Ba Ngôi. Trong cuộc sống của người Ki-tô hữu, Thánh Thần tuôn đổ tình yêu Thiên Chúa vào lòng chúng ta. Động từ Hy-lạp được sử dụng ở đây gợi lên sự tràn bờ, như nước tuôn trào dồi dào đến mức vật chứa không thể chứa hết được. Trong Kinh Thánh, hình ảnh “nước” là một trong những biểu tượng về Thánh Thần. Khi loan báo ân ban Thánh Thần cho người phụ nữ Sa-ma-ri, Đức Giê-su sánh ví với“một mạch nước vọt lên, đem lại sự sống đời đời” (Ga 4: 14).

TIN MỪNG (Ga 16: 12-15)

Những lời tâm sự của Đức Giê-su dành cho những bạn hữu chí thiết của Ngài trong Diễn Từ Cáo Biệt cung cấp những ánh sáng rõ ràng nhất mà chúng ta có được về đời sống của Ba Ngôi Thiên Chúa, thậm chí ở giữa lòng mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi. Chắc chắn, những tác giả Cựu Ước đã có vài linh cảm về đời sống quan hệ của Thiên Chúa; tiếp đó, kinh nghiệm của Giáo Hội cho phép hiểu biết hơn chức năng của Ngôi Ba mầu nhiệm.

Chỉ một mình Đức Giê-su mới có thể vén mở đời sống thâm sâu của Thiên Chúa. Với các môn đệ, Ngài đã mặc khải Chúa Cha và Ngài đã không ngừng định vị chân tính của chính Ngài trong mối quan hệ với Chúa Cha. Ngoài ra, Đức Giê-su đã không thể mặc khải Chúa Cha mà đồng thời không mặc khải Chúa Thánh Thần, Đấng được liên kết cả với Chúa Cha lẫn Chúa Con, trong một tình yêu dâng hiến giữa Ba Ngôi Vị.

Tin Mừng Gioan trao gởi cho chúng ta một cách phong phú nhất những lời tâm sự này của Đức Giê-su, đặc biệt trong Diễn Từ Từ Biệt. Bản văn chúng ta đọc hôm nay được trích từ diễn từ này.

1. Ân ban sức mạnh:

“Thầy có nhiều điều phải nói với anh em. Nhưng bây giờ anh em không có sức chịu nổi”. Các Tông Đồ đang trong tâm trạng buồn phiền và xao xuyến. Đức Giê-su đã loan báo cho họ cái chết sắp đến của Ngài, nhưng họ không thể lường được chiều kích rộng lớn của tấn thảm kịch sắp giáng xuống trên Thầy mình và làm cho chính họ xáo động sâu xa. Đức Giê-su biết sự yếu đuối của họ, những khó khăn mà họ gặp phải để hiểu mầu nhiệm về con người và vận mệnh đau khổ của Ngài. Ngài giữ thinh lặng về những viễn cảnh này mà bây giờ quá sức chịu đựng của các ông. Trước đó, Ngài đã hứa với các ông một Đấng Bảo Trợ:“Thầy sẽ xin Chúa Cha và Người sẽ ban cho anh em một Đấng Bảo Trợ khác đến ở với anh em luôn mãi. Đó là Thánh Thần sự thật, Đấng mà thế gian không thể đón nhận” (Ga 14: 16-17); bây giờ Ngài lập lại cho họ lời hứa này.

2. Thần Khí Sự Thật:

“Khi nào Thần Khí Sự Thật đến, Ngài sẽ dẫn anh em tới sự thật toàn diện”. Thánh Thần sẽ giúp các Tông Đồ hiểu biết sâu xa giáo huấn mà họ đã nhận được, sẽ giúp họ khám phá những khía cạnh của giáo huấn mà vào lúc này họ vẫn chưa có thể hiểu được. Sẽ không có mặc khải mới, nhưng Mặc Khải của Chúa Giê-su được đào sâu, được minh giải, nhờ Chúa Thánh Thần, ánh sáng nội tâm ở với họ.

“Ngài sẽ loan báo cho anh em biết những điều sẽ xảy đến”, tức là những thành quả của cuộc Thương Khó và Tử Nạn mà Đức Giê-su sắp phải chịu, cũng như sự Phục Sinh của Ngài. Thuở xưa, Thánh Thần đã nói qua các ngôn sứ, bây giờ chính Giáo Hội sẽ bảo quản những lời hứa cứu độ, phân phát những ân phúc Cứu Độ mà Giáo Hội sẽ phải loan truyền và phát triển cho đến ngày tận thế.

“Người sẽ tôn vinh Thầy”. Thánh Thần sẽ làm cho sự thật của Đức Giê-su được sáng tỏ, sẽ phục hồi danh dự của Đấng Công Chính bị kết án cách bất công, sẽ làm cho nhận biết vinh quang mà Chúa Con đã nhận được bên cạnh Chúa Cha.

3. Vai trò của Ba Ngôi Thiên Chúa và sự duy nhất của Mặc Khải:

“Người không tự mình nói điều gì…Người sẽ lấy những gì của Thầy…Mọi sự Chúa Cha có đều là của Thầy…”. Những ngôn từ để cho thoáng thấy những mối liên hệ vừa hiệp nhất vừa khác biệt giữa Ba Ngôi Thiên Chúa.

Đoạn Tin Mừng Gioan này là một trong những đoạn văn mà việc soạn thảo thần học Ba Ngôi dựa vào. Đối mặt với các lạc giáo, Giáo Hội bị buộc phải xác định, phát biểu và định nghĩa niềm tin của mình vào Thiên Chúa Ba Ngôi được cô động trong Kinh Tin Kính. Chúng ta biết rằng suốt nhiều thế kỷ, những cuộc tranh cãi nổ ra giữa Tây Phương và Đông Phương về vấn đề là phải biết phải chăng Thánh Thần nhiệm xuất “duy nhất từ Chúa Cha”, hay “từ Chúa Cha qua Chúa Con”, hay “cả từ Chúa Cha lẫn từ Chúa Con”. Đây là cuộc tranh cãi nổi tiếng về “filioque”. Các Giáo Hội Đông Phương từ chối biểu thức “và từ Chúa Con” vì sợ rằng việc quy chiếu đến cả Chúa Cha lẫn Chúa Con khiến cho nghĩ rằng có hai căn nguyên trong mầu nhiệm Ba Ngôi Thiên Chúa. Qua biểu thức này, Giáo Hội Tây Phương muốn diễn tả rằng không thể có được sự đổ tràn của Thánh Thần nếu không có sự trung gian của Chúa Con.
Ngôn ngữ phàm nhân chỉ là một cách thức tiếp cận mầu nhiệm. Dù thế nào, Đông Phương cũng như Tây Phương đều không nghĩ đến việc đặt sự hơn kém giữa Ba Ngôi Thiên Chúa: sự duy nhất của Ba Ngôi thì hoàn toàn, và sự ngang bằng của Ba Ngôi thì tuyệt đối.

[Mục Lục]

Bài 3. Chú giải của Noel Quesson

Kinh Thánh không công bố lần nào từ trừu tượng, “Chúa Ba Ngôi” cả. Kinh Thánh cũng không bao giờ định nghĩa như ngôn ngữ duy lý Hi Lạp sẽ làm, là có “Ba Ngôi vị trong Thiên Chúa duy nhất. Mầu nhiệm cố yếu nhất trong Thiên Chúa không được mạc khải bằng những công thức nhưng nhờ các sự kiện Cựu ước chỉ nói về Thiên Chúa Người Cha” (Đnl 32,6 – Tv 67, 6 – Is 63, 16 Gr 2, 4.1). Và các “con cái” của Thiên Chúa là dân tộc Israel (Xh 4,22 -Hs 11,1), hay hiện thân là ông Vua (2 Sm 7,14 – Tv 110,3) hơn những người công chính (Kn 2, 18 – 5,5 – 18, 13). Sau cùng, ta nhận thấy Thần Khí của Thiên Chúa xâm nhập một số người (St 41, 38 – Ti 6, 34 -Is 11,2 – Ed 39, 29 – Ge 3, 1).

Đúng vậy Cựu ước đã không mạc khải cách minh nhiên Ba Ngôi trong Thiên Chúa. Nhưng ngay các tác giả Tân ước cũng lập lại thứ ngôn ngữ Kinh Thánh trên, để diễn tả tính hoàn toàn mới lạ của “hiện tượng Giêsu”: Ngài trực diện với Chúa Cha, và loan báo việc thông ban Thần Khí. Khi cắt nghĩa những sự kiện đó, Kitô giáo còn phải dò dẫm suy tư rất lâu, trước khi xác định một kiểu diễn tả đức tin đầu tiên nhớ những quan niệm triết học HiLạp, từ Công đồng Ni-xê năm 325 đến Công đồng Kan-xê-Đoan năm 451.

Trong trang Tin Mừng hôm nay, Đức Giêau nói về Thánh Thần.

Thầy còn nhiều điều phải nói với anh em. Nhưng bây giờ anh em không có sức chịu nổi.

Đó là một kinh nghiệm mà con người chúng ta thường gặp thấy Ngay cả với những người thân yêu, chúng ta cũng khó mà “thông truyền” hết những gì mà chúng ta mang trên mình và muốn chia sẻ cho họ. Như vậy, trước khi chịu chết Đức Giêsu đã không nói hết mọi điều. Nhưng đây không chỉ là khó khăn ta quen gặp trong vấn đề diễn tả. Đây chính là mầu nhiệm đức tin mà ta chỉ dần dần bước vào. Ngay cả những bạn hữu thân thiết nhất, đã sống kề cạnh lâu ngày với Đức Giêsu, cũng không nhận thức được điều gì đã xảy ra, Người là “Ai”. Họ mang quá nhiều ý kiến có sẵn về Thiên Chúa và Đấng Mê-xi-a đã được hứa ban. Họ cần phải tự lột bỏ, thay đổi ý kiến, và lớn lên trong đức tin. Chỉ có thập giá và sự Phục sinh của Người, như một thứ va chạm điện mãnh liệt, mới phá được những xác tín của họ và bó buộc họ phải tiến triển.

Phải, đức tin là một sự “tiến triển”. Đó là một sức sống cần phải phát triển. Trong Thiên Chúa, luôn có những điều mới lạ cần phải khám phá, cũng như trong sự phát triển của một tương quan yêu thương với một người nào đó: hôn phu, người chồng, bạn hữu, đồng nghiệp… Biến cố bi đát của tông đồ, là những người hầu như không: hiểu biết gì về Đức Giêsu trước lúc Người ra đi, cảnh giác chúng ta không nên biến đức tin thành một Đức tin tĩnh, chỉ đắc thủ một lần là xong… “Tôi có đức tin rồi…” “Tôi không thể mất đức tin…”

Cũng như các tông đồ tôi mới chỉ ở bước đầu của một cuộc khám phá, một cuộc mạo hiểm. Lạy Chúa, đối với con, cũng có nhiều điều con chưa chịu nổi, Thần Khí của Chúa sẽ mạc khải cho con sau này, nếu con biết chăm chú lắng nghe. Xin giữ gìn thần trí con luôn thức tỉnh để đón nhận Thần Khí của Thiên Chúa! Chớ gì đừng bao giờ con tự mãn, coi mình là hiểu biết tất cả, vênh vang trước những mảnh vụn Đức tin tầm thường mà con đang sống.

Dĩ nhiên, con cũng nghĩ đến những người con đang chung sống. Họ cũng gặp một tình trạng như thế: Họ đang bước đi trên cùng “con đường đức tin” đó. Lạy Chúa Giêsu, Chúa đã nói, có những chân lý, những thái độ họ chưa khám phá ra cách sống động… Giờ đây họ chưa có thể “chịu nổi”? Lạy Chúa, xin ban cho con sự kiên nhẫn của Chúa. Chớ gì con biết tiến bước nhịp nhàng với Chúa, với những mạc khải yêu thương của Chúa… cùng đồng hành với anh em con trong bước tiến riêng của họ.

Khi nào Thần Khí sự thật đến, Người sẽ dẫn anh em tới sự thật toàn vẹn.

Tôi ghi nhận từ đẹp trên đây: “dẫn tới” Tôi hình dung ra một người dẫn đường lên núi cao. Đó là người biết rõ mọi lối đường là người yêu thích và thưởng ngoạn ngọn núi đó mà anh muốn làm cho người khác càng thích thú… Là người đi trước và giúp ta tiến lên. Nhưng như bạn biết, người dẫn đường không thay thế bạn được: chính bạn phải bước theo. Nếu vì quá mệt lả, bạn từ chối bước cao hơn… Anh ta không thể cưỡng chế tự do của bạn. Anh ta hiện diện ở đó, là để “hướng dẫn” bạn. Lạy Thần Linh Thiên Chúa, ánh sáng dịu dàng. Xin hướng dẫn con, để con không từ chối việc lên núi… một bước…. rồi thêm một bước nữa! để trên bước đường con đi tới, con gặp được những người dẫn đường tình nghĩa huynh đệ mà Thần Khí Chúa đang tác động.

Bởi vì, đúng vậy, đúng là một cuộc “chạy đua lên núi cao”: Đức tin là cuộc tìm kiếm mầu nhiệm Thiên Chúa! Đó là chóp đỉnh không ai có thể một mình đạt tới: cần phải có một “người nào đó” dẫn lên. Cần phải có một ông thầy, một người dẫn đường biết rõ bí mật.

Trong suốt nhiều thế kỷ, các Công đồng cố gắng tìm hiểu những lời trên đây của Gioan…và kết thúc bằng cách quả quyết rằng, thực sự’ Thần Khí là một “Đấng nào đó “…là một Ngôi vị… là Đấng hiểu biết mầu nhiệm thâm sâu của Thiên Chúa từ bên trong, để hướng dẫn con người đạt tới đó Trong bức ảnh diễn tả Chúa Ba Ngôi của Roublev, Thánh Thần là ngôi thứ ba, với khuôn mặt tuyệt đối giống hai ngôi kia, Chúa Cha và Chúa Con. Nhưng trong tư thế đầu Ngài hoàn toàn nghiêng về hai Ngôi kia cách âu yếm để hoàn thành chuyển động của “vòng tròn hoàn hảo” , thì mắt Ngài thực tế lại nhìn về phía trái đất, hướng đến con người đang cầu nguyện trước ảnh tượng, để “mở ra” và “thông truyền” cho con người chính sự chuyển động của Thiên Chúa: đó là Tình Yêu!

Thần Khí sự thật! Sự thật toàn vẹn!

Nhưng coi chừng! khi bàn về Thiên Chúa, sự thật không phải là thái độ tri thức… cũng như’ sự hiểu biết về một con người mà ta muốn yêu thương. Trước hết, không phải là học biết, quan sát, đo nghiệm, đặt dưới ống kính hiển vi… nghiên cứu cách khoa học, như thể ta nghiên cứu một “sự vật” ở đây, thuộc về một lãnh vực khác. Hiểu biết một “Người nào đó” là bước vào mối tương quan với họ.

Nói rằng mình là “tín hữu không thục hành”… thì đó là một lời thú nhận quan trọng, nếu người đó ý thức và thực sự đã suy nghĩ kỹ. Một tình yêu nếu không được “thực hành” thì sẽ là gì? Một tương quan với một người nào đó, nếu không thể sống động và thể hiện, thì sẽ ra sao? Lạy Thần Khí sự thật, xin hướng dẫn con tới sự thật “toàn vẹn”!

Ngài sẽ không tự mình nói điều gì, nhưng tất cả những gì Người nghe, Người sẽ nói lại, và loan báo cho anh em biết những điều sẽ xảy đến.

Đó là hình ảnh của tiếng phản dội vào thần trí ta. Giữa Chúa Cha, Đức Giêsu và Thánh Thần, luôn có sự liên tục hoàn hảo. Đó là cùng một tiếng nói lập lại nhiều lần, với cách thức khác nhau. Thánh Thần không nói gì khác về Đức Giêsu cả! Sự thật duy nhất và xác thực về Thiên Chúa, là Đức Giêsu. Mọi sự người ta đã nói trước, và mọi điều Người ta đã nói sau… về Thiên Chúa, mà không phù hợp với những gì Đức Giêsu của Thiên Chúa tỏ lộ cho ta, thì đều sai lầm! Đó là một Thiên Chúa giả! và với sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần, chúng ta cần phải điều chỉnh nhiều ý tưởng sai lầm về Thiên Chúa. “Nếu Lề Luật đã được Thiên Chúa ban qua ông Môsê, thì ân sủng và sự thật nhờ Đức Giêsu Kitô mà có” (Ga 1,17) “Tôi là Đường, là Sự Thật và là Sự Sáng (Ga 14,6)

Người sẽ tôn vinh Thầy, vì Người sẽ lấy những gì của Thầy mà loan báo cho anh em.

Như chúng ta đây biết, Đức Giêsu là Người con hoàn hảo, hoàn toàn hướng về Chúa Cha. Đức Giêsu “không thể tự mình làm bất cứ điều gì, ngoại trừ điều Người thấy Chúa Cha làm, vì điều gì Chúa Cha làm, thì Người Con cũng làm như vậy. Quả thật, Chúa Cha yêu Người Con và cho Người Con thấy mọi điều mình làm” (Ga 5,19-20). Đó là mầu nhiệm thâm sâu của Chúa Ba Ngôi: Mỗi Ngôi là sự thấu suốt trọn vẹn của Ngôi khác. Ở đây, Đức Giêsu mạc khải cho thấy, Thánh Thần bước vào hoạt động thẩm chiếu trọn vẹn đó. Những tương quan yêu thương giữa Ba Ngôi Thiên Chúa không có gì là giấu ẩn, là che đậy đóng kín: Mỗi Ngôi trong Ba Ngôi không giữ cái gì làm của riêng mình”. Mọi sự đều được chia sẻ, thông ban, hiến tặng… và mọi sự đều được tiếp đón, nhận lãnh! Những lời nói trần gian của chúng ta đều trở yếu kém, để diễn tả tính chất phi thường của mối liên quan liên kết Chúa Cha, Chúa Con, và Thánh Thần. Mọi tương quan nhân loại của ta đều bắt nguồn từ mối tương quan đó! Đỉnh cao không thể vượt qua được về Thiên Chúa, đó là: mạc khải về Chúa Ba Ngôi.

Nhưng trước hết, Chúa Ba Ngôi không phải là một thứ ẩn ngữ, một thứ siêu phương trình toán học dành cho những nhà trí thức ưu hạng… Đó chỉ là một thực tại hoàn toàn giản đơn bị che giấu đối với các bậc khôn ngoan thông thái nhưng lại được mạc khải cho những người ‘bé mọn” (Mt 11,25). Bởi vì, nói về Thiên Chúa cũng là nói về con người, “được tạo dựng theo hình ảnh và hòa ảnh của Thiên Chúa”. Bé thơ, trẻ mới sinh không biết rằng nó có một gia đình. Nhưng ngay từ những tuần lễ đầu tiên, mơ hồ nó thấy mình được che chở trong một tình yêu thương… Nó cảm thấy quanh mình một tình âu yếm, luôn đáp lại mọi cơn đói khát, mọi tiếng kêu la của nó. Trước hết nó cảm nghiệm tình yêu đó như “một” cái gì lờ mờ, nhưng hoàn toàn mạnh mẽ và thích thú. Bé chỉ cần bật tiếng khóc, là “nó” có mặt ở đó…

Với thời gian, cuối cùng thì bé cảm nhận được rằng, sự hiện diện đó có nhiều dạng không hẳn chỉ là “một” tiếng cao và giọng trầm, khuôn mặt mịn như nhung và khuôn mặt lởm chớm những rầu, bàn tay mềm mại và bàn tay sắt thép… Nhiều người đang phải sống cùng một tình thương đó quanh bé, vì bé…” (Rey-mermet). Bằng cách đó, những người đơn sơ cũng khám phá ra mầu nhiệm của Gia đình Thiên Chúa: nhờ “thực tập” ngày này qua ngày khác…cho tới lúc ở trong Gia đình.

Mọi sự Chúa Cha có đều là của Thầy , vì thế Thầy đã nói: “Người lấy những gì của Thầy mà loan báo cho anh em”.

Một lời phát biểu gây ngạc nhiên. Trước hết chúng ta hãy để cho lời đó gây bối rối nơi ta.

Một anh thợ mộc làng Nadarét tầm thường, một con người cũng mang xương thịt thấp hèn, thế mà trước ngày bị kết án tử hình bởi những nhà cầm quyền dân sự và tôn giáo của đất nước anh, đã dám cả quyết rằng “mọi sự Thiên Chúa có đều là của anh”.’ Và không chỉ một lần trong Tin Mừng, Đức Giêsu đã gợi lên sự hiệp nhất lạ lùng như thế giữa Người và Thiên Chúa: Đức Giêsu, chính là Thiên Chúa hữu hình (ta có thể nói được như thế! bởi vì quả thực Thần Khí của Đức Giêsu, biểu lộ cách vô biên ngoài tầm mắt của ta). Và Thần Khí, chính là Đức Giêsu – tiếp tục và được lập lại mãi mãi trong tâm hồn con người. Thần Khí phản chiếu Đức Giêsu. Và Đức Giêsu phản chiếu Đức Chúa Cha vô hình. Tôi chiêm ngưỡng sự duy nhất và tính khác biệt này… Đó là sự hiệp thông các ngôi vị “nhiều mà chỉ là một”: nguyên mẫu của con người! chương trình hành động cho mọi xí nghiệp, mọi gia đình, mọi xã hội. Đó là một “chóp đỉnh” thực sự mà một phần không thể đạt thấu. Chúng ta có để cho Người “hướng dẫn” ta tới đó không? Lạy Thánh Thần xin hãy đến!

[Mục Lục]

Bài 4. Chú giải của Fiches Dominicales: CHÚA CON ĐÃ SAI THÁNH LINH ĐỂ TIẾP TỤC CÔNG TRÌNH CỦA NGƯỜI Ở TRẦN GIAN

VÀI ĐIỂM CHÚ GIẢI

1. Từ thời kỳ của Đức Giêsu.

Vào, giờ Đức Giêsu sắp “phải bỏ thánh giá mà về với Chúa Cha”, ta thấy có hai giai đoạn trường bài diễn từ sau bữa Tiệc Ly.

- Thời kỳ của Đức Giêsu, thì các môn đệ không làm sao có sức chịu nổi ” những lời Người.

- Thời kỳ của Thánh Linh ” thì chính Người sẽ dẫn dắt các ông tới sự thật toàn vẹn”.

X Léon-Dutour quảng giải: “Bấy giờ” của bữa tiệc ly đối tương phản với thời kỳ Đấng Bảo Trợ đến; là việc đến này tùy thuộc vào lễ vượt Qua của Chúa Con” (“Lecture de L’Evangile de St. Jean “, cuốn 3, Seuil, trg 231).

2. Đến thời kỳ của Chúa Thánh Thần.

Thần Khí này, Đức Giêsu hứa với các tông đồ: “sẽ dẫn các ông đến sự thật toàn vẹn “. Việc Chúa Thánh Thần đến soi sáng vào quá khứ của Đức Giêsu, sẽ khiến cộng đoàn các môn đệ của Người hiểu sâu thêm những lời nói và việc làm của người, hiểu để áp dụng và đi vào cuộc sống. Hơn nữa, Người còn cho các môn đệ thông hiệp vào hiện tại của Đức Giêsu, người Con đã được tôn vinh nơi Thiên Chúa và đang muốn thông ban cho các môn đệ chính con người vinh quang của mình.

- Thần Khí này, Đức Giêsu phán tiếp “sẽ lấy những gì của Thầy mà loan báo cho anh em”. Để dẫn đến sự thật, Thần Khí “sẽ nói lên” hay là “sẽ diễn tả” điều mà Người nhận từ Chúa Con… X. Léon-Dufour giải thích thêm: “Nếu Đức Giêsu ngừng nói bên tai, thì việc Người nói trong tim (đồng nghĩa với “mạc khải”) vẫn còn tiếp tục nhờ trung gian của Thần Khí. Quả vậy Thần Khí không nói nhân danh quyền năng của mình, cũng giống như Đức Giêsu đã không nói tự ý mình; Thần Khí sẽ nhận từ Đức Giêsu cũng giống như Đức Giêsu nhận từ Chúa Cha (8, 26). Tiếng nói của Thần Khí chắc chắn không đập vào lỗ tai, nhưng thấm sâu tận tâm hồn. Như vậy Chúa Con tiệp tục mạc khải của mình bằng cách thế khác trước, cách thế thần linh”… Chúa Thánh Linh sẽ là người biểu lộ Đức Giêsu vậy”:

BÀI ĐỌC THÊM:

1. “Nguồn suối không hề cạn”

“Thầy còn nhiều điều phải nói với anh em”. Vào lúc ly biệt, những lời kín đáo này phát ra từ môi miệng Đức Giêsu để kết thúc buổi hàn huyên đầy tình hiệp thông. Vấn đề không tại điều muốn nói, mà tại ý nghĩa thẳm sâu nằm ở những lời ấy. Sánh với những gì nằm sâu trong lòng biển cả bao la, thì lời nói cũng chỉ như đám bọt biển trắng xoá trên mặt mà thôi. Điều mà Thầy muốn ban cho anh em, chia sẻ với anh em là những gì tự đáy lòng Thầy, là những gì là sâu xa nhất từ nội tâm Thầy.

Không phải là Thầy không còn thời giờ, cũng chẳng phải là Thầy còn nói thêm nhiều điều khác. Thầy chỉ mong muốn lặp đi lặp lại mãi mãi điều cốt lõi. Ước chi điều cốt lõi được lặp lại hoài này, luôn có được vẻ tươi mát của buổi bình minh đang xuất hiện.

Nội tâm Thầy như mạch nước muốn vọt lên nhưng lại không vọt lên được. Điều Thầy muốn nói ra thì lại không thể diễn tả được. Và người nghe không bao giờ có thể hiểu, cũng không thể cảm nghiệm được với ánh sáng và cường độ mà Thầy mong muốn vì điều đó thuộc về Thầy một cách quá lạ thường. Cái “tôi” thẳm sâu này không sao tả xiết.

“Thầy còn nhiều điều phải nói với anh em”. Nhưng lúc này, như thế là đủ rồi. Không thể nói thêm nữa, là người nghe cũng không thể tiếp thu hơn. Sự truyền đạt từ người này sang người kia kết thúc, vào lúc mối hiệp thông không còn có thể hiệp nhất thêm nữa.

“Thầy còn nhiều điều phải nói với anh em”. Khi Đức Giêsu tâm sự điều này với các bạn hữu của Người, thì tình Thầy trò thân mật trước lúc chia ly rất phong phú đến nỗi không có thể nói gì hơn nữa.

Vả lại Người còn có thể mạc khải gì hơn về Người hoặc về Chúa Người chăng? Người chẳng phải là mạc khải đầy đủ về Thiên Chúa rồi đấy sao? Đây không phải một “món hàng tàng trữ” ngủ yên trong tủ sắt, hoặc được nâng niu giữ gìn trong hộp quý. Không đâu, đây là một dòng suối không hề cạn kiệt.

Thần Khí, trong khi giúp người ta hiểu biết và nhìn nhận Đức Gtêsu, sẽ khiến người ta không ngừng đói khát muốn hiểu biết hơn nữa. Thần Khí khơi dậy nơi lòng người tín hữu sự hiện diện của Đấng Phục sinh. Người giúp khám phá sự hiện diện đó là gì, có hệ quả gì trong cuộc sống thường nhật cũng như trong những giờ phút trọng đại của lịch sử.

Một sự hiện diện kín đáo và mãnh liệt.

Một sự hiện diện đầy bình an và tình thương.

Và sự hiện diện này là Sự sống. “

2. Thiên Chúa mà Đức Giêsu mạc khải, Người là ai?

Mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi, cũng như tất cả những mầu nhiệm đặc biệt kitô giáo, không tự nhiên dễ hiểu đối với những trí tuệ thích lý luận của con người. Mới đây một đứa trẻ đã nói với cha nó rằng: “Ba mà cũng còn tin những chuyện ấy à? Phản ứng của đứa trẻ này minh họa rõ ràng cái não trạng vụ khoa học mà ta đã bị thấm nhiễm, và não trạng đó có khuynh hướng chủ trương cái gì có thể kiểm nghiệm được, mới được coi là có thật.

Tuy nhiên, mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi là một trong những mầu nhiệm đáp ứng được những ước mơ thâm sâu nhất của nhân loại. Bí mật của thế giới chúng ta không phải là cái gì trừu tượng, hoặc một sức mạnh vô danh tăm tối, nhưng là một tình thương…, có thể nói được rằng: “đó là nhịp đập của ba trái tim thương yêu nhau” hoặc nói theo ngôn ngữ truyền thống hơn, nhưng cùng một thực lại lạ lùng đó, ta nói: Thiên Chúa là ba ngôi vị, nhưng Ba Ngôi là một Chúa duy nhất.

Thật vậy bạn hãy mở sách Tin Mừng bất kể trang nào, bạn sẽ thấy rằng Đức Giêsu không khi nào đóng vai giáo sư dạy môn tôn giáo hoặc môn triết học. Người đã không hề giảng bài về Chúa Ba Ngôi. Người cũng không bao giờ nói ra từ ngữ đó. Không! Nhưng đơn giản là Người đã sống. Người đã sống như một Người Con. Người chỉ mang trong tim, chỉ nói ra nơi cửa miệng cái tên của lòng yêu thương, các tên của Đấng mà, các trẻ nhỏ Do Thái ngày nay vẫn còn dùng để gọi cha của chúng trên các đường phố Giêrusalem.

Chúng ta vừa mới nghe những lời rất đơn sơ của Tin Mừng: Mọi sự thuộc về Cha, do thánh Gioan kể lại (Thánh nữ Têrêsa Hài Đồng Giêsu phiên dịch cách hồn nhiên là: à Papa le Bon diêu”: thuộc về “Ba” Chúa Trời) những gì thuộc về Cha Thầy, là của Thầy. Rồi Người nói tiếp liền: ” Thần Khí sẽ lấy những gì của Thầy mà loan báo cho anh em”.

Như vậy, cách sử sự và những lời của Đức Giêsu đưa ta vào làm quen với “Ba Ngôi” vừa hoàn toàn tách biệt, tuy nhiên, lại vừa hoàn toàn liên kết nên một. Vâng, Đức Giêsu là Đấng luôn “qui hướng về Đấng khác”.

Quả thật, trong suốt lịch sử của nhân loại đi tìm kiếm từ tôn giáo, Đức Giêsu và chỉ một mình Đức Giêsu là người đủ bạo dạn để dám nghĩ rằng: Thiên Chúa không phải là Đấng cô đơn, xoay tròn chung quanh mình, giam hãm mình trong một thứ ích kỷ thánh thiêng…, nhưng Thiên Chúa là Đấng khởi nguồn và làm nẩy sinh mối liên hệ yêu thương.

[Mục Lục]

Bài 5. Chú giải của Giáo Hoàng Học Viện Đà Lạt: THẦN KHÍ SỰ THẬT

1. “Ta còn lắm điều phải nói với các ngươi”. Các nhà chú giải đã phải khổ vì mấy chữ trong 15,15 theo đó thì Chúa Giêsu đã nói tất cả cho các tông đồ. Chắc chắn Ngài đã nói hết cho họ vì Ngài là mạc khải hoàn hảo của Cha và không còn gì mới để Chúa Thánh Thần mạc khải thêm; vì thế đừng đợi chờ một mạc khải nào khác. Tất cả đã được Kitô mang đến vì Ngài là “lời” (1,1.14), là “sự cắt nghĩa” Chúa Cha (1,18). Không còn chữ nào có thể thêm vào Lời đó, không còn có thể sửa chữa được điều gì. Nhưng có thể quảng diễn ra dài hơn, trở lại những điều Ngài đã nói để thấu hiểu tường tận (thánh Gioan đã dùng phương pháp khai triển kiểu vòng ốc này) (x.14,16.26). Nếu Đức Kitô xét rằng nói hết bây giờ cho các tông đồ cũng đều vô ích, mặc dầu họ có nhiều thiện chí, là vì chỉ Thánh thần mới có thể biến họ đủ khả năng quán triệt mạc khải của Thiên Chúa bằng cách làm cho họ biết đón nhận “những điều thần thiêng (1Cr 2,13); như trẻ sơ sinh trong 1Cr 3,1, họ chưa có thể ăn uống gì ngoài sữa.

2. Thần khí “sự thật” đến khi mạc khải kết thúc, sẽ hoàn toàn đưa họ vào tận nguồn chân lý. Ngài sẽ hướng dẫn họ khám phá toàn bộ chân lý và chân lý sẽ là con đường sống đối với họ, là qui tắc nội tâm cho cuộc đời của họ (Tv 25,5.9; 143,10; Kn 9,11; 10,17). Mặc dầu Chúa đã truyền đạt tất cả những điều bí nhiệm cho (15,15), họ vẫn chưa thể hiểu hết được. Để thấu hiểu, họ cần có một phương pháp thích hợp mà khoa sư phạm của Thánh Thần sẽ mang đến. Thánh Thần không phải là thày dạy nhưng là một người lặp lại và giải thích lời giáo huấn của thày thôi. Ngài không tự quyền nói, cũng như Chúa Giêsu cũng như Chúa Giêsu không nói tự quyền mình (Ga 3,32; 7,16-17; 8,26-28.40,12,14,10; 15,15) nhưng chỉ mạc khải Chúa Cha để tôn vinh danh Người (Ga 12,28; 14,13; 15,8; 17,4-6) Vì thế Thánh Thần không có giáo thuyết riêng. Ngài chỉ đến khơi lại và giúp cho hiểu được mạc khải của Cha được Con (14,26).

Khoa sư phạm của Thánh Thần còn có một mục đích khác; soi sáng những biến cố sẽ xảy ra. Vì thấu hiểu mạc khải của Đức Kitô sẽ không ích gì nếu không biết áp dụng vào các hoàn cảnh khác nhau của cuộc sống. Nhờ ánh sáng của Ngài, môn đệ có khả năng nhận thức họ phải cư xử thế nào cho phù hợp với các hoàn cảnh khác nhau sẽ xảy đến, để điều chỉnh lối sống của họ theo nhân sinh quan và vũ trụ quan Kitô giáo. Người Kitô hữu nhìn mọi sự khác cái nhìn của lương dân vì họ giải thích tất cả bắt nguồn từ biến cố luôn hiện thực của Đức Kitô. Sự chết, sự phục sinh và lên trời của Ngài không phải chỉ là những sự kiện quá khứ đã xong xuôi chẳng còn âm hưởng gì đến thời hiện tại. Các hành vi cứu thế của Đức Kitô vẫn kéo dài từ thời gian này qua thời gian nọ, trong công việc tầm thường hàng ngày cũng như trong những biến động của lịch sử. Gán cho lịch sữ mộ ý nghĩa Kitô giáo, giúp khám phá ra những dấu vết của chương trình Thiên Chúa trong tất cả sự kiện đó (“vì tôi đã không e ngại mà dấu giếm đi, để không loan báo cho anh em biết ý định của Thiên Chúa”)(Cv 20,27), chiếu ánh sáng sống động của mạc khải trên mọi biến cố, vào mọi thời đại: đó là sứ mệnh của Thánh thần nơi các môn đệ. Như vậy, Ngài không có tiên báo chi tiết về tương lai cũng như không tường thuật những biến cố làm đề tài của niên sử. Dưới con mắt của Ngài, điều thiết yếu không phải là chỗ đó, nhưng là chiều hướng diễn tiến của kế hoạch cứu rỗi.

Tuy nhiên, Thánh Thần sẽ biến tất cả Kitô hữu thành những ngôn sứ. Giống như các ngôn sứ CƯ, bổn phận chủ yếu của họ không phải là tiên báo, nhưng là khám phá ý định Thiên Chúa trong biến cố hiện đại, “đọc các thời triệu”, nhận biết chiều kích riêng của Thiên Chúa đằng sau những biến cố đó. Tất cả mọi biến cố của thế giới, xảy ra từ ngày Chúa Giêsu hiển vinh, đều thuộc về thời cánh chung, cho nên việc thấu hiểu trật tự mới, mà người đàn bà Samarotanô trông đợi nơi đấng Messia (4,25), chỉ có Thánh Thần thông ban mà thôi. Tác giả sách khải huyền đã thử nói tiên tri theo kiểu này.

Vì thế Thánh Thần không mang lại một mạc khải mới, nhưng chỉ liên tục giải thích mạc khải của Đức Kitô để không ngừng soi chiếu các biến cố của thời đại. Thánh Thần liên tục tham chiếu mạc khải của Đức Kitô. Ngài đón nhận tất cả từ Đức Kitô, cũng như Đức Kitô đã đón nhận mọi sự từ Cha. Có một tiếp nối hoàn hảo giũa mạc khải trong Đức Kitô và sự thông hiểu nhờ Thánh Thần. Cả hai đều bắt nguồn từ Cha.

Nhưng tất cả những cái đó không cấm giáo hội, dưới ảnh hưởng của Thánh Thần, giải thích không ngừng nội dung mạc khải do Đức Kitô mang đến, phát sinh cái mà các nhà khoa học gọi là “sự tiến triển các tín điều”. Công đồng Vaticanô II đã dạy: “Thánh truyền do các tông đồ truyền lại được tiến triển trong Giáo hội dưới sự trợ giúp của Thánh Thần. Thật vậy, các sự việc và các lời nói truyền lại được hiểu biết thấu đáo hơn nhờ sự chiêm ngắm và học hỏi của các tín hữu, những người đã ghi nhận những điều đó lòng (Lc 2,19 và 51); nhờ sự thông hiểu những điều thiêng liêng họ cảm nghiệm được, hoặc nhờ việc giảng dạy của những người lãnh nhận một đoàn sủng chắc chắn về chân lý, do việc kế vị trong chức giám mục. Nói cách khác, qua bao thế kỷ Giáo hội luôn hướng tới sự viên mãn của chân lý Thiên Chúa cho đến khi lời Chúa được hoàn tất nơi chính Giáo hội (hiến chế mạc khải của Thiên Chúa, số 8).

KẾT LUẬN

1. Trước khi tiếp tục mùa quanh năm (là mùa sẽ kết thúc năm phụng vụ bằng lễ Chúa Kitô Vua). Hôm nay Giáo hội muốn chúng ta thưởng thức mạc khải chính yếu do Đức Kitô mang đến. Qua tất cả những biến cố cuộc đời Ngài mà chúng ta đã cùng nhau sống lại suốt năm phụng vụ này Chúa Giêsu đã dần dần cho chúng ta nhận biết một cách cụ thể mối giây liên lạc giữa Ngài với Cha và Thánh Thần. Chính qua Ngài, chúng ta từ từ tiến sâu vào mạc khải của Thiên Chúa.

Thiên Chúa đã tỏ mình ra không như là một hữu thể trừu tượng, một kiến trúc của trí tuệ, hay còn tệ hơn nữa như một người xa lạ. Trong Đức Kitô, người trở nên một người trong chúng ta để chúng ta dễ nhận biết Ngài: “Ai thấy Ta là thấy Cha”, Chúa Giêsu đã nói với Philipphê như vậy.

2. Trong lời Chúa nghe hôm nay, chúng ta hãy thử tìm hiểu xem Chúa Giêsu nói thế nào về Cha và Thánh Thần, Chúa đã tự mạc khải thế nào cho ta. Đầu tiên, Chúa Giêsu nói đến Cha và Thánh Thần như những ngôi vị riêng biệt khác với chính Ngài. Trong phúc âm chúng ta vừa nghe, Chúa Giêsu nói với các môn đệ: “Khi Ngài đến, vì là Thần khí sự thật…”. Chúa Giêsu nói đến Ngài như một ngôi vị thật sự mà người ta đợi chờ, như một Đấng sẽ đến và sẽ hoàn tất một sứ mệnh rõ ràng và lạ thường.

Chúng ta nhớ lại là đã cùng nhau đọc và suy niệm một vài đoạn trong diễn từ sau Tiệc ly trong các Chúa nhật mùa Phục sinh; trong các đoạn đó, Chúa Giêsu thường nói về Cha và Thánh Thần; chính nơi Cha mà Con qui chiếu mọi dự định của mình và nhận lấy Lời để loan truyền. Con công chính hóa loài người, ban cho họ sự bình an và uỷ cho họ quyền hòa giải. Thánh Thần dẫn đưa những ai đón nhận Con đi đến chân lý.

3. Chính khi nói về các Đấng đó như những ngôi vị tách biệt, Chúa Giêsu cũng nói đến Cha và Thánh Thần như hiệp nhất với Ngài. Ngài cho thấy các đấng đã hiệp nhất với nhau đến nỗi Đấng này sẽ không làm gì nếu không có đấng kia. Trong bài phúc âm hôm nay cũng thấy nói đến sự hiệp nhất Chúa Cha, Con và Thánh Thần. Thánh Thần chỉ lặp lại giáo huấn của Chúa Giêsu hay khi dạy là Ngài dạy về Chúa Giêsu. Mọi điều Đức Kitô biết và có được đều bắt nguồn từ Cha. Hơn nữa, tất cả những gì Cha biết và có thì Người đã ban cho Đức Kitô đến nỗi mỗi ngôi đều có cái mà ngôi kia có và đồng thời không chiếm hữu một điều gì riêng cho mình. Khi nói đến Cha và Thánh Thần, Chúa Giêsu cho chúng ta thấy các đấng vừa khác biệt vừa đồng nhất, vừa tách rời vừa hiệp nhất, khi các đấng hành động thì là ba, và đồng thời cũng chỉ có một hiện diện.

4. Khi nói cho chúng ta biết về chính Ngài và về mối tương giao của Ngài với Cha và Thánh Thần, Chúa Giêsu tỏ bí mật tình yêu cho chúng ta, Ngài thỏa mãn những gì mà chúng ta ao ước tự thâm tâm nhưng cảm thấy không thể nào đạt được.

Một đàng, sự phân biệt các ngôi vị cho thấy sự phân biệt tự trị trọn vẹn của mỗi ngôi. Cho nên có một sự kính trọng tuyệt đối và không có sự lệ thuộc hay thống trị lẫn nhau. Thật vậy ai mà không ước mơ được sự giải thoát khỏi uy lực của kẻ khác? Vì đó chính là điều kiện căn bản để ngôi vị được tự trị và độc lập trọn vẹn.

Đàng khác, có sự thông hiệp hoàn toàn của Ba Ngôi với nhau trong mối hiệp nhất. Các đấng không bao giờ làm việc gì mà không có nhau; các Ngài luôn cùng nhau hành động; điều gì ngôi này có thì ngôi kia cũng có; ngôi này là gì thì ngôi kia cũng vậy. Ai mà không ước mơ sự thông hiệp hoàn toàn với người khác, sự hiệp nhất khắn khít đến nỗi không còn ranh giới, đến nỗi thông giao với nhau một cách trọn vẹn, đơn sơ, chân thành. Ở đây chúng ta bắt gặp lại từ ngữ nổi tiếng của thánh Gioan, một từ ngữ mà chưa bao giờ có ai tát cạn ý nghĩa phong phú: “Thiên Chúa là tình yêu”. không phải là Thiên Chúa có tình yêu như có ánh sáng, quyền năng hay sự sống. Không! Ngài là tình yêu. Tình yêu là bản chất của Ngài.

5. Chính giữa lòng cuộc sống hàng ngày và trong mối tương giao với người khác, chúng ta sẽ dần dần bắt chước tình yêu Thiên Chúa Ba Ngôi nhờ học cách yêu thương dưới ánh sáng và sức mạnh của Chúa Thánh Thần. Hãy cầu xin Chúa mạc khải cho chúng ta có lòng ước muốn tình yêu đó. Như vậy sự hiểu biết Thiên Chúa sẽ làm tâm hồn ta luôn tràn ngập bình an và hân hoan vui sướng.

[Mục Lục]

C. CÁC BÀI CHIA SẺ

Bài 1. Tuyên xưng Chúa Ba Ngôi
Trầm Thiên Thu

Tam giác đều là loại tam giác luôn có các cạnh, góc, đường cao, trung tuyến,… đều hoàn toàn bằng nhau. Thật lạ lùng quá! Dù chỉ là hình học nhưng nó đã cho chúng ta thấy “cái lạ” trong loại tam giác đặc biệt đó.

Không có thần linh nào như Thiên Chúa của chúng ta tôn thờ. Chỉ một Chúa mà lại có ba Ngôi Vị. Một mà ba, ba mà một. Trí tuệ của nhân loại không thể nào có thể suy luận và chứng minh bất kỳ bằng cách nào, ngay cả trí tuệ các thiên thần cũng không thể hiểu. Tam Vị Nhất Thể chỉ có thể hiểu được bằng Đức Tin.

Chính Thiên Chúa Tam Vị Nhất Thể đó là Đấng đã tác tạo nên mọi sự. Đức Khôn Ngoan đã ca tụng: “Đức Chúa đã dựng nên ta như tác phẩm đầu tay của Người, trước mọi công trình của Người từ thời xa xưa nhất. Ta đã được tấn phong từ đời đời, từ nguyên thuỷ, trước khi có mặt đất. Khi chưa có các vực thẳm, khi chưa có mạch nước tràn đầy, ta đã được sinh ra. Trước khi núi non được đặt nền vững chắc, trước khi có gò nổng, ta đã được sinh ra, khi Đức Chúa chưa làm ra mặt đất với khoảng không, và những hạt bụi đầu tiên tạo nên vũ trụ” (Cn 8:22-26).

Chúng ta nghe như một cuộc sáng tạo mới. Thật lạ, nhưng thú vị. Đức Khôn Ngoan tiếp tục ca tụng: “Đã có ta hiện diện khi Người thiết lập cõi trời, khi Người vạch một vòng tròn trên mặt vực thẳm, khi Người làm cho mây tụ lại ở trên cao và cho các mạch nước vọt lên từ vực thẳm, khi Người định ranh giới cho biển, để nước khỏi tràn bờ, khi Người đặt nền móng cho đất. Ta hiện diện bên Người như tay thợ cả. Ngày ngày ta là niềm vui của Người, trước mặt Người, ta không ngớt vui chơi, vui chơi trên mặt đất, ta đùa vui với con cái loài người” (Cn 8:31).

Công trình sáng tạo, cả thiên nhiên và tâm linh, của Chúa Ba Ngôi vô cùng kỳ diệu! Chúng ta chỉ còn biết cúi đầu cảm tạ và tuyên xưng Ngài không ngừng theo mức độ khả dĩ của chúng ta mà thôi.

Vì thế, sau khi nhìn ngắm thiên nhiên và nhìn lại chính mình, tác giả Thánh Vịnh đã cảm nhận và tự nhủ: “Ngắm tầng trời tay Chúa sáng tạo, muôn trăng sao Chúa đã an bài, thì con người là chi, mà Chúa cần nhớ đến, phàm nhân là gì, mà Chúa phải bận tâm?” (Tv 8:4-5). Ngài không chỉ “cho con người chẳng thua kém thần linh là mấy”, mà lại còn “ban vinh quang danh dự làm mũ triều thiên”, và “cho làm chủ công trình tay Chúa sáng tạo, đặt muôn loài muôn sự dưới chân” (Tv 8:8). Muôn loài đó là gì? Là “chiên bò đủ loại, nào thú vật ngoài đồng, nào chim trời cá biển, mọi loài ngang dọc khắp trùng dương” (Tv 8:9). Thật diễm phúc cho loài người chúng ta! Người Việt cũng ngầm tôn vinh Chúa Ba Ngôi khi công nhận: “Trời sinh voi, sinh cỏ”.

Đó là tâm linh, là hữu thần chứ không vô thần, dù bề ngoài người ta không muốn công nhận. Đó cũng là tuyên xưng Thiên Chúa Ba Ngôi vậy!

Quả thật, Đức Tin vô cùng quan trọng trong cuộc sống – dù đời thường hoặc tâm linh. Được nên công chính là nhờ đức tin. Thánh Phaolô nói: “Một khi đã được nên công chính nhờ đức tin, chúng ta được bình an với Thiên Chúa, nhờ Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta. Vì chúng ta tin, nên Đức Giêsu đã mở lối cho chúng ta vào hưởng ân sủng của Thiên Chúa, như chúng ta đang được hiện nay; chúng ta lại còn tự hào về niềm hy vọng được hưởng vinh quang của Thiên Chúa” (Rm 5:1-2).

Có tin mới kính sợ Chúa, nhưng kính sợ như thế nào? Tác giả sách Châm Ngôn định nghĩa: “Kính sợ Đức Chúa là gớm ghét điều dữ” (Cn 8:13). Rất ngắn gọn mà súc tích. Tin khi vui mừng, khi may mắn, đó là chuyện bình thường. Tin khi gian nan khốn khổ mới đáng kể, mới là đức tin đích thực.

Như Thánh Phaolô đã xác nhận: “Nhưng không phải chỉ có thế; chúng ta còn tự hào khi gặp gian truân, vì biết rằng: ai gặp gian truân thì quen chịu đựng; ai quen chịu đựng thì được kể là người trung kiên; ai được công nhận là trung kiên thì có quyền trông cậy. Trông cậy như thế, chúng ta sẽ không phải thất vọng, vì Thiên Chúa đã đổ tình yêu của Người vào lòng chúng ta, nhờ Thánh Thần mà Người ban cho chúng ta” (Rm 5:3-5). Một loạt các động thái liên quan với nhau thật lô-gích! Cũng nhờ tin tưởng mà hy vọng, hy vọng vì yêu mến, và nhờ yêu mến mà được đầy tràn Thánh Thần. Kỳ diệu biết bao!

Chúa Giêsu đã có lần nói với các môn đệ: “Thầy còn nhiều điều phải nói với anh em. Nhưng bây giờ, anh em không có sức chịu nổi” (Ga 16:12). Ngài biết bản tính nhân loại quá yếu đuối, không đủ sức chịu nổi cú “sốc” mạnh.

Chúa Giêsu chưa nói điều bí ẩn ra chứ không phải Ngài không nói. Thật vậy, Ngài hứa: “Khi nào Thần Khí sự thật đến, Người sẽ dẫn anh em tới sự thật toàn vẹn. Người sẽ không tự mình nói điều gì, nhưng tất cả những gì Người nghe, Người sẽ nói lại, và loan báo cho anh em biết những điều sẽ xảy đến” (Ga 16:13). Rồi Ngài xác nhận điều liên quan Chúa Ba Ngôi: “Người sẽ tôn vinh Thầy, vì Người sẽ lấy những gì của Thầy mà loan báo cho anh em. Mọi sự Chúa Cha có đều là của Thầy. Vì thế, Thầy đã nói: Người lấy những gì của Thầy mà loan báo cho anh em” (Ga 16:15).

Chắc hẳn chúng ta còn nhớ chuyện kể về Thánh Augustinô là người giỏi giang, thông minh xuất chúng, đã từng suy nghĩ và lý luận về Chúa Ba Ngôi mà không thể hiểu thấu, đành phải “bó tay” và đầu hàng vô điều kiện. Chuyện kể rằng Thánh Augustinô cố gắng giải thích Tam Vị Nhất Thể thì gặp một em bé ngồi múc nước biển đổ vào cái hang, thấy lạ nên ngài hỏi: “Cháu làm gì thế?”. Em bé trả lời: “Cháu tát nước biển”. Thánh Augustinô nói: “Làm sao cháu tát cạn được biển?”. Đứa bé vô tư nói: “Việc cháu làm đây còn dễ hơn việc ông đang suy nghĩ”. Thánh Augustinô giật mình và tỉnh ngộ!

Có nhiều cách tuyên xưng Chúa Ba Ngôi, một trong các cách đó là làm dấu: Nhân Danh Chúa Cha, và Chúa Con, và Chúa Thánh Thần. Rất đơn giản nhưng lại rất quan trọng. Đúng vậy, LÀM DẤU chứ đừng LÀM GIẤU!

Lạy Thiên Chúa Ba Ngôi, xin thêm đức tin cho chúng con và giúp chúng con khiêm nhường sống tín thác vào Ngài. Xin thương xót và tha thứ cho chúng con vì những tội lỗi do cứng lòng hoặc yếu đuối. Giờ đây, chúng con biết chắc rằng chúng con sẽ chẳng làm được gì nếu không có Ngài. Chúng con cầu xin nhân danh Thánh Tử Giêsu Kitô, Thiên Chúa cứu độ của chúng con. Amen.

[Mục Lục]

Bài 2. HUYỀN NHIỆM CỦA THIÊN CHÚA
Giêrônimô Nguyễn Văn Nội

I. DẪN VÀO PHỤNG VỤ

Con Một Thiên Chúa xuống thế làm người không chỉ để cứu chuộc loài người mà còn để mạc khải Huyền Nhiệm của Thiên Chúa là Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần. Hội Thánh cử hành Lễ Chúa Ba Ngôi là để tín hữu tôn kính và mến chuộng Huyền Nhiệm Ba Ngôi ấy. Và còn là để mỗi tín hữu đi sâu vào Huyền Nhiệm và sống trong Huyền Nhiệm Ba Ngôi Thiên Chúa!

II. LẮNG NGHE LỜI CHÚA TRONG BA BÀI THÁNH KINH

2.1 Lắng nghe Lời Chúa trong bài đọc 1 (Cn 8, 22-31): Trước khi có mặt đất, Đức Khôn Ngoan đã được sinh ra.

2.2 Lắng nghe Lời Chúa trong bài đọc 2 (Rm 5,1-5): Do tình yêu mà Thánh Thần đổ vào lòng ta, ta đến cùng Chúa Cha, nhờ Đức Ki-tô.

2.3 Lắng nghe Lời Chúa trong bài Tin Mừng (Ga 16,11-15): Mọi sự Chúa Cha có đều là của Thầy, Thần Khí sẽ lấy những gì là của Thầy mà loan báo cho anh em.

III. KHÁM PHÁ CHÂN DUNG VÀ SỨ ĐIỆP LỜI CHÚA TRONG BA BÀI THÁNH KINH

3.1 Chân dung Thiên Chúa (Thiên Chúa là Đấng nào?)

3.1.1 Bài đọc 1 (Cn 8, 22-31) là đoạn Sách Châm Ngôn nói về Đức Khôn Ngoan ở nơi Thiên Chúa. Thật ra không chỉ là một nhân đức, một phẩm chất hay một cung cách nhưng là một cách biểu hiện, một ngôi vị, Ngôi Ba Thiên Chúa là Chúa Thánh Thần.

Trong đoạn sách Cn 8, 22-31 trên, trước hết chúng ta thấy Chúa Thánh Thần đã có mặt bên Thiên Chúa trước ngày trời đất được tạo dựng và với tư cách là thợ cả, tức là người thực hiện những ý định (tạo dựng và cứu độ) của Thiên Chúa. Kế đến, chúng ta thấy Chúa Thánh Thần gần gũi gắn bó với Thiên Chúa như hình với bóng. Và sau cùng chúng ta biết Chúa Thánh Thần là niềm vui của cả Thiên Chúa lẫn của loài người.

3.1.2 Bài đọc 2 (Rm 5,1-5) là những lời của Thánh Phao-lô nói về những ơn huệ đặc biệt mà Thiên Chúa ban cho những kẻ tin: trước hết là ơn bình an; kế đến là ơn đến được với Thiên Chúa tức tiếp cận được Thiên Chúa; và sau cùng là ơn vững lòng trông cậy, cả trong lúc bình thường lẫn trong cảnh gian truân và nhất là trong cảnh gian truân thử thách.

Trong đoạn Thư Rm 5,1-5 trên, chúng ta thấy hình ảnh của Thiên Chúa Ngôi Cha, Ngôi Con và Thánh Thần là một Thiên Chúa duy nhất và ban mọi ơn cần thiết cho chúng ta.

3.1.3 Bài Tin Mừng (Ga 16,11-15) là những lời căn dặn của Chúa Giê-su nói với các môn đệ, về vai trò và công việc của Chúa Thánh Thần: Người tiếp nối và hoàn thành công việc mà Chúa Giê-su đã khởi sự: mạc khải sự thật của Thiên Chúa và giúp các môn đệ hiểu và sống theo giáo huấn chân thật của Chúa Giê-su Ki-tô.

Qua Bài Phúc Âm Ga 16,11-15 chúng ta thấy mối hiệp thông sâu sắc giữa Chúa Cha, Chúa Con (Chúa Giê-su Ki-tô) và Chúa Thánh Thần. Mọi ‘tài sản’ đều là của chung. Mọi hành động đều cùng thực hiện và quy về nhau. Vì thế giáo lý Hội Thánh mới dậy chúng ta về Mầu Nhiệm Một Chúa Ba Ngôi.

3.2 Sứ điệp của Lời Chúa (Thiên Chúa muốn chúng ta làm gì?)

Sứ điệp của Lời Chúa hôm nay được tìm thấy trong lời này của chính Chúa Giê-su trong Phúc Âm Gio-an: 

“Mọi sự Chúa Cha có đều là của Thầy.”

Và “Chúa Thánh Thần lấy những gì của Thầy mà loan báo cho anh em.”

IV. SỐNG VỚI CHÚA VÀ THỰC THI SỨ ĐIỆP CỦA NGƯỜI

4.1 Sống với Thiên Chúa Cha, Con và Thánh Thần là Đấng vì yêu thương đã sang tạo vũ trụ vạn vật và cứu độ nhân loại. Hơn nữa Thiên Chúa là Cha, Con và Thánh Thần còn đến sống với con người.

4.2 Thực thi sứ điệp của Lời Chúa

Xin được đề nghị hai điều sau đây:

4.2.1 Sống gắn bó mật thiết với Thiên Chúa là Cha, Con và Thánh Thần:

(a) Với Chúa Cha, chúng ta sống như một người con hiếu thảo: sống gắn bó, tùng phục và yêu mến.

(b) Với Chúa Giê-su Ki-tô, chúng ta sống như một người em ruột thịt và một môn đệ tín trung: sống mật thiết và đi theo con đường của Thầy.

(c) Với Chúa Thánh Thần, chúng ta sống như một người bạn chí cốt và như một đền thờ sống động của Thiên Chúa: sống gần gũi và công chính.

4.2.2 Thể hiện đời sống Thiên Chúa Ba Ngôi ra bên ngoài:

(a) Tìm mọi cách thể hiện Tình Huynh Đệ với mọi người vì tất cả đều thuộc gia đình Thiên Chúa Ba Ngôi, đều là anh chị em, là chi thể của nhau, liên đới chặt chẽ với nhau.

(b) Nỗ lực hết sức mình để thể hiện Tình Hiệp Thông và Chiều Kích Cộng Đoàn với hết mọi người, không phân biệt mầu da, chủng tộc, thành phần xã hội; vì bản chất thần linh của Thiên Chúa Ba Ngôi là Hiệp Thông và Cộng Đoàn và kế hoạch đời đời của Thiên Chúa Ba Ngôi là qui tụ hết mọi người, mọi dân tộc thành một đại gia đình là Vương Quốc Tình Thương và Đại Đồng!

V. CẦU NGUYỆN CHO THẾ GIỚI LOÀI NGƯỜI VÀ CHO HỘI THÁNH

5.1 «Đã có ta hiện diện khi Người thiết lập cõi trời.» Chúng ta hãy dâng lời cầu xin Chúa cho các dân tộc trên thế giới, để họ mau chóng nhận ra Thiên Chúa là Đấng Tạo Dựng Vũ Trụ Vạn Vật và loài người.

Xướng: Chúng ta cùng cầu xin Chúa!
Đáp: Xin Chúa nhậm lời chúng con!

5.2 «Mọi sự Chúa Cha có đều là của Thầy. Vì thế, Thầy đã nói: Người lấy những gì của Thầy mà loan báo cho anh em.» Chúng ta hãy dâng lời cầu xin Chúa cho Hội Thánh Công Giáo toàn cầu và cách riêng cho Hội Thánh Công Giáo tại Việt Nam để mọi thành phần Dân Chúa, từ Đức Giáo Hoàng cho đến người giáo dân, biết sống và thể hiện Huyền Nhiệm Ba Ngôi Thiên Chúa!

5.3 «Thầy còn nhiều điều phải nói với anh em. Nhưng bây giờ, anh em không có sức chịu nổi. Khi nào Thần Khí sự thật đến, Người sẽ dẫn anh em tới sự thật toàn vẹn.» Chúng ta hãy dâng lời cầu xin Chúa cho các Ki-tô hữu trong cộng đoàn giáo xứ chúng ta, nhất là cho những ai sống hờ hững với đời sống đức tin, để mọi người quan tâm đến việc học hỏi Giáo Lý, Thánh Kinh nhằm hiểu biết và sống thân mật hơn với Thiên Chúa Ba Ngôi.

5.4 «Ai gặp gian truân thì quen chịu đựng; ai quen chịu đựng, thì được kể là người trung kiên; ai được công nhận là trung kiên, thì có quyền trông cậy.» Chúng ta hãy dâng lời cầu xin Chúa cho những người đang sống trong cảnh gian truân thử thách và bách hại vì đức tin, để họ nhận được sức mạnh của Chúa Thánh Thần nâng đỡ, ủi an!

[Mục Lục]

Bài 3. HAI GIỜ TRONG MƯA
Cha Mark Link S.J.

Chủ đề: “Nhờ thực hành việc cầu nguyện, học thuyết Ba Ngôi trở nên sống động trong cuộc sinh hoạt hằng ngày của chúng ta.”

Ở Luân Ðôn có một công viên là Hyde Park. Ðây là nơi thuận tiện cho các diễn giả ngoài phố xá. Vào chiều Chúa nhật, bạn có thể đến đó nghe đủ thứ câu chuyện về mọi chủ đề dưới bầu trời này. Người ta bàn từ chính trị cho đến tôn giáo. Frank Sheed, một giáo dân Công giáo nổi tiếng sống ở Anh thường hay đến đó bàn luận về tôn giáo. Ông nói ông có thể cầm giữ một đám đông suốt hai giờ đồng hồ trong mưa khi ông nói về Ba Ngôi.

Nhận xét của Sheed thật thú vị vì nó nêu lên được một điểm quan trọng: Quả là người ta chú tâm đến Ba Ngôi, họ muốn hỏi thêm về Ba Ngôi, họ muốn làm cho Ba Ngôi sống động trong cuộc sinh hoạt thường nhật của họ. Nhưng rủi thay, có rất ít bản văn được viết về Ba Ngôi, và rất ít bài giảng lễ chú tâm về mầu nhiệm Ba Ngôi. Ngay cả khi đọc một bản văn hoặc nghe giảng lễ về Ba Ngôi anh chị em cũng thường cảm thấy chán ngắt. Ðiều này có thể hiểu được bởi vì khi chúng ta nói về Ba Ngôi là chúng ta đang có nói về một mầu nhiệm sâu thẳm.

Thánh Kinh có bàn nhiều về “mầu nhiệm Ba Ngôi”. Ðặc biệt Phúc âm thánh Gioan nói về Cha Ðức Giêsu và Chúa Thánh Linh. Có lẽ câu văn nổi tiếng nhất bàn về Ba Ngôi được tìm thấy trong Phúc âm Matthêu khi Chúa Giêsu truyền bảo các môn đệ:
“Các con hãy đi khắp muôn dân và làm cho họ thành môn đệ Ta: Hãy rửa tội cho họ nhân danh Cha và Con và Thánh Thần” (Mt 28: 19). Tuy nhiên hình ảnh đặc trưng nhất về Ba Ngôi lại xảy ra khi Chúa Giêsu chịu phép rửa. Lúc đó một hình chim bồ câu bay lượn trên Chúa Giêsu, một tiếng từ trời phán ra: “Con là Con Ta yêu dấu” (Mt 1: 11). Tiếng nói, chim bồ câu và Chúa Giêsu, ba hình ảnh này tạo nên một chân dung sống động về Ba Ngôi.

Thánh Phaolô cũng có bàn về Ba Ngôi. đoạn văn đựơc biết nhiều nhất là câu chúc lành nổi tiếng chúng ta gặp thấy trong bài đọc thứ hai hôm nay: “Ân sủng của Chúa Giêsu Kitô, tình yêu của Chúa Cha và ơn thông hiệp của Chúa Thánh Linh ở cùng tất cả anh chị em“. Và thánh Luca trong sách Công Vụ Tông đồ cũng như trong Phúc âm của mình cũng đã nhìn lịch sử cứu độ của chúng ta như một viễn cảnh mang chiều kích Ba Ngôi.

Thời kỳ Cựu Ước là kỷ nguyên của Chúa Cha, thời rao giảng Phúc âm là kỷ nguyên của Chúa Con và thời kỳ hậu Phúc âm mà sách Công vụ sứ đồ ghi lại là thời kỳ của Chúa Thánh Linh. Kinh Tin Kính chúng ta đọc ở mỗi Thánh lễ Chủ nhật bảo tồn mẫu tuyên xưng này. Mẫu này khởi đầu với Chúa Cha như là Ðấng sáng tạo chuyển sang Chúa Con như là Ðấng Cứu Chuộc, và kết thúc với Chúa Thánh Linh như là Ðấng ban nguồn sống. Tuy nhiên chúng ta không được quên rằng hễ Chúa Cha ở đâu thì Chúa Con và Chúa Thánh Linh cũng ở đó. Ba Ngôi luôn luôn là mầu nhiệm thâm sâu của sự vừa đơn nhất vừa đa dạng.

Khi thuyết giảng tại công viên Hyde Park, Frank Sheed đã dùng mưa rơi để cố gắng giúp người ta hiểu được sự vừa đơn nhất vừa đa dạng của Ba Ngôi. ông thường nói: “Nước đang rơi đây thực là nước nhưng nó có thể hiện hữu dưới ba dạng: thể hơi, thể rắn, và thể lỏng – nghĩa là dạng hơi nước, dạng băng, và dạng mưa đang rơi đây”.

Dĩ nhiên tất cả mọi cách loại suy đều không thể nói lên tất cả thực tại, tuy nhiên tôi nghĩ rằng anh chị em thấy được chủ ý của Frank muốn nói là không phải có ba loại nước, mà chỉ có một loại nước nhưng nó hiện hữu trong ba dạng khác nhau. Chúng ta có thể nghĩ về Thiên Chúa một cách tương tự như thế. Một phương cách khác giúp ta hiểu được sự vừa đơn nhất vừa đa dạng của Ba Ngôi là ví dụ thánh Ignatiô Loyola thường dùng. Có một lần trong lúc cầu nguyện, Ngài bỗng nhận ra Ba Ngôi dưới hình dạng ba nốt nhạc tạo nên một hợp âm duy nhất.

Và cuối cùng, chúng ta cũng nhìn thấy Thánh Patrick thường dùng ba lá của loại xa trục thảo (3 lá ghép thành một) để diễn tả ý niệm Ba Ngôi.

Làm thế nào chúng ta có thể áp dụng tất cả những điều nói trên vào hành động cụ thể? Chúng ta có thể làm gì để Ba Ngôi sống động hơn trong cuộc sống riêng tư của chúng ta? Có phương cách mà một số người cho là hữu ích đó là cầu nguyện mỗi tối trước khi đi ngủ. Họ dùng ba phút để hồi tâm về một ngày vừa chấm dứt.

- Phút thứ nhất, họ rút ra những điểm hay tốt trong ngày – chẳng hạn giữ được bình tĩnh khi bị vu khống – và họ thưa lên Chúa Cha đồng thời cảm ơn Ngài về điều ấy.

- Phút thứ hai, họ rút ra những điểm dở – chẳng hạn làm lơ một người nào đó đang thực sự cần được giúp đỡ. Họ thưa với Chúa Giêsu điều này và cầu xin Ngài tha thứ.

- Phút thứ ba, họ nhìn về ngày mai, nhớ đến một điểm cam go hiện thời, chẳng hạn phải đương đầu với ai đó về một sự việc gì. Họ thưa với Chúa Thánh Linh điều ấy và cầu xin Ngài ơn khôn ngoan và lòng can đảm để xử lý cho thích đáng.

Như quí vị thấy đó, việc thực hành này bao gồm cả sự cầu nguyện lẫn sự xét mình. tuy nhiên, quan trọng hơn, việc thực hành này mang Ba Ngôi Chí Thánh vào cốt lõi cuộc sống thường nhật của chúng ta.

Tôi xin đề nghị với anh chị em là trong tuần lễ tới, anh chị em hãy dành riêng ba phút mỗi tối và cố gắng thực hành việc cầu nguyện theo cách thức này để tôn vinh Ba Ngôi.

Chúng ta hãy kết thúc với nghi thức mang chiều kích Ba Ngôi Thiên Chúa, là làm dấu Thánh giá trên người. Nghi thức này đã trở nên nhãn hiệu của đức tin chúng ta: “Nhân danh Cha và Con và Thánh Thần. Amen“.

[Mục Lục]

Bài 4. Sống yêu thương hiệp nhất theo khuôn mẫu ba Ngôi
Linh mục Inhaxiô Trần Ngà

Mầu nhiệm ba Ngôi tuy cao siêu nhưng không viển vông xa rời thực tế. Trái lại đây là một mầu nhiệm rất thiết thân, rất gắn bó với đời sống người tín hữu. Mầu Nhiệm nầy mời gọi các ki-tô hữu luôn sống yêu thương hiệp nhất theo khuôn mẫu ba Ngôi.

“Gia đình Thiên Chúa” hiệp nhất trong yêu  thương: ba Ngôi nên một.

Trước hết, chúng ta hãy chiêm ngắm “Gia đình” ba Ngôi (xin tạm dùng cụm từ ‘Gia đình’ để diễn tả sự hiệp thông rất mật thiết giữa ba Ngôi Thiên Chúa). “Gia đình” nầy có ba Vị hay ba Ngôi riêng biệt (Vị / Ngôi đồng nghĩa với nhau): Vị thứ nhất là Chúa Cha, Vị thứ hai là Chúa Con, Vị thứ ba là Chúa Thánh Thần, tuy vậy ba Vị chỉ là một Thiên Chúa. (sách bổn cũ ghi: Thiên Chúa nhất Thể tam Vị).

Chính Chúa Giê-su khẳng định chân lý nầy khi Ngài phán: “Thầy với Chúa Cha là một” (Ga 10,30). Vì thế, “ai thấy Thầy là đã xem thấy Chúa Cha” và Chúa Thánh Thần bởi Chúa Cha và Chúa Con mà ra (kinh tin kính).

Qua Tin Mừng hôm nay, Chúa Giê-su còn nói rõ hơn cho chúng ta biết tình hiệp thông khắng khít giữa Người với Thiên Chúa Cha và Chúa Thánh Thần: “Tất cả những gì Cha có, đều là của Thầy” (Ga 16,15).

Ngoài ra, Chúa Giê-su còn dạy cho chúng ta biết: “Chúa Cha yêu thương người Con và đã giao mọi sự trong tay Người” (Ga 3,35). Rồi “Con yêu Cha nên Con làm mọi sự đúng như Chúa Cha đã truyền dạy” (Ga 14, 31) cho dù phải “vâng lời Chúa Cha trong mọi sự cho đến chết và chết trên thập giá” (Phi 2,8).

Như thế, trong “Gia đình” nầy, tình yêu thương đậm đà thắm thiết giữa ba Ngôi đã liên kết Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần nên một với nhau, thế nên Hội Thánh dạy rằng dù có ba Ngôi, nhưng chỉ có một Chúa.

Thiên Chúa kiến tạo các gia đình nhân loại theo khuôn mẫu ba Ngôi.

Thế rồi, Thiên Chúa đã chọn “Gia đình ba Ngôi” như một khuôn mẫu lý tưởng để dựng nên gia đình Ađam- Evà. Kinh thánh cho biết: “Thiên Chúa sáng tạo con người theo hình ảnh Thiên Chúa, Thiên Chúa sáng tạo con người có nam có nữ” (St 1,27) và đôi vợ chồng đầu tiên nầy tuy gồm hai ngôi vị khác nhau nhưng cũng chỉ là một.

Để trình bày tính cách ‘hai mà một’ nầy, kinh thánh mô tả cách thi vị như sau: Sau khi tạo dựng Ađam, Thiên Chúa khiến cho ông ngủ say rồi rút xương sườn của ông mà dựng nên E-và rồi dẫn bà đến với ông. Bấy giờ A-đam nói: “Đây là xương bởi xương tôi, thịt bởi thịt tôi” (St 2, 23). Bởi đó, “Người đàn ông lìa cha mẹ mà gắn bó với vợ mình, và cả hai thành một xương một thịt” (St 2, 24).

Qua Tin Mừng Mat-thêu, Chúa Giê-su một lần nữa khẳng định với mọi người rằng trong hôn nhân, hai vợ chồng “không còn là hai nhưng chỉ là một xương một thịt” nên không bao giờ được chia lìa. (Mt 19,6).

Thiên Chúa kiến tạo Hội Thánh theo khuôn mẫu ba Ngôi.

Tiếp theo, Thiên Chúa cũng chọn “Gia đình” Ba Ngôi làm khuôn mẫu lý tưởng để dựng nên gia đình thứ ba, rộng lớn hơn nhiều là đại Gia đình Hội Thánh.

Để thực hiện dự án nầy, Chúa Giê-su đã thiết lập bí tích thánh tẩy để tháp nhập mọi tín hữu vào thân mình Người (như những cành nho được tháp vào thân nho, như bàn tay được tháp vào cơ thể.) Thánh Phao-lô dạy:”Bất cứ ai trong anh em được thanh tẩy để thuộc về Đức Ki-tô, đều mặc lấy Đức Ki-tô. Không còn chuyện phân biệt Do-thái hay Hy-lạp, nô lệ hay tự do, đàn ông hay đàn bà; nhưng tất cả anh em chỉ là một trong Đức Ki-tô. (Ga 3, 27-28). Thế là cả hàng tỉ người tin Chúa và được thanh tẩy trong Đức Giê-su Ki-tô không còn là nhiều nhưng đã hiệp thông nên một: một nhiệm thể Chúa Ki-tô.

Chúa Giê-su lại còn dùng bí tích Thánh Thể để tăng cường sự hiệp thông nầy nên mật thiết hơn. Nhờ hiệp thông với Mình Máu thánh Chúa Giê-su trong thánh lễ, các tín hữu được trở nên đồng huyết nhục với Chúa Giê-su và nên một với nhau.

Chúa Giê-su muốn rằng sự hiệp thông giữa những người con cái Chúa phải bền chặt như sự hiệp thông giữa ba Ngôi. Thế nên, trước khi lìa xa các môn đệ, Ngài thành khẩn cầu xin cùng Chúa Cha: “Lạy Cha, xin cho họ nên một, như Cha ở trong con và con ở trong Cha“.(Ga 17, 21)

Trong ngày lễ Chúa ba Ngôi hôm nay, chúng ta hãy quyết tâm chọn “Gia đình ba Ngôi Thiên Chúa” làm mô hình lý tưởng để xây dựng gia đình chúng ta, xây dựng giáo xứ chúng ta thành gia đình yêu thương và hiệp nhất bền chặt như “Gia đình Thiên Chúa ba Ngôi”, nhờ đó mỗi gia đình sẽ trở nên hình ảnh sống động về Thiên Chúa ba Ngôi như lời nhắn nhủ của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam trong thư mục vụ gửi cộng đoàn dân Chúa năm 2002 (số 6):

“Chính sự hiệp thông mật thiết trong gia đình Kitô giáo là hình ảnh hiệp thông giữa ba Ngôi Thiên Chúa.”

[Mục Lục]

Bài 5. Chúa Ba Ngôi: liên hệ tình yêu
PT Phêrô Đặng Phi Hùng

Người Công Giáo có thói quen làm dấu thánh giá để nhắc nhở về Một Chúa Ba Ngôi Vị, như câu xướng trước Phúc âm tuần nầy: “Sáng danh Đức Chúa Cha, và Đức Chúa Con, và Đức Chúa Thánh Thần.” Chúng ta tuyên xưng Tín điều Chúa Ba Ngôi trong Kinh Tin Kính mỗi thánh lễ Chúa nhật. Đây là sự thật Chúa Kitô đã mặc khải cho nhân loại trong thời gian rao giảng công khai của Ngài.

Bài Đọc I trích những tư tưởng khôn ngoan trong sách Châm Ngôn. Sách Châm Ngôn được coi là sách dễ hiểu nhất của bộ Kinh Thánh vì nội dung chứa đựng các tư tưởng rất gần với đời sống nhân gian. Văn hóa Việt-nam ta từ đầu tiên được kết tụ bởi những câu Ca Dao Tục Ngữ truyền miệng. Văn hóa dân tộc Do Thái cũng được thành hình với sự tổng hợp những câu nói lưu truyền trong nhân gian rồi được chép lại trong sách Châm Ngôn, trong đó sự khôn ngoan chính là điều cần thiết để con người nhận ra sự quan phòng của Thiên Chúa đối với họ. Tư tưởng khôn ngoan cũng chính là tư tưởng khai phá mở đầu để người Do Thái hiểu được ý định của Thiên Chúa Ba Ngôi được mặc khải sau nầy qua Chúa Thánh Thần.

Bài Đáp Ca từ Thánh Vịnh số 8 là một bài thơ rất hay, tán tụng sự oai phong của mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi, và phẩm giá con người qua việc tạo thành vũ trụ. Tác giả nói rằng Thiên Chúa chỉ cần phán bằng miệng tức khắc tạo ra hàng triệu, hàng tỉ ngôi sao đặt nằm trong hàng tỉ giải ngân hà bao bọc không trung, vũ trụ. Nhưng khi tạo dựng con người, Thiên Chúa đã dùng cả hai tay ôm ấp, nhào nặn, và sau đó thổi Thánh thần Ngài vào trong con người. Nói cách khác, Thiên Chúa ở trong mỗi linh hồn chúng ta. Con người khác loài vật là ở chỗ đó. Chúng ta được dựng nên giống như hình ảnh của Thiên Chúa. Cảm động vì tình thương Thiên Chúa, người viết Thánh vịnh đã phải thốt lên: “Con người là chi mà Chúa cần nhớ đến; Phàm nhân là gì mà Chúa phải bận tâm?”

Cùng một ý tưởng, Thánh Phaolô trong Bài Đọc II diễn tả rõ ràng sự cao trọng của con người, và trong Đức tin, con người được an bình trong Chúa Cứu Thế nhờ sự phục sinh của Ngài. “An bình” (Shalom) đây không có nghĩa là không có chiến tranh, hay hết đau khổ trên đời nầy nhưng an bình là một ân sủng để con người sống hài hòa (living in harmony) với nhau: “như chiên nằm bên cạnh sói rừng, sư tử bên cạnh dê…” (Tiên tri Isaiah). Và dù có bị đau khổ, nhờ Chúa Thánh Thần, chúng ta vẫn hân hoan vì có Chúa Ba Ngôi ở với, và Ngài cùng chia sẻ sự đau khổ với chúng ta.

Tin Mừng hôm nay Thánh Gioan giải thích mối liên hệ tình yêu giữa Thiên Chúa Ba Ngôi. Thiên Chúa không phải chỉ là một ngôi vị đơn độc. Chúa Thánh Thần có nhiệm vụ mặc khải (giải thích) sự thật cho nhân loại sau khi Chúa Giêsu về trời. Ngài mặc khải những điều nầy, điều nọ cũng chính bởi vâng phục thánh ý Chúa Cha, Đầng tạo thành vũ trụ, như trước đây Chúa Con đã vâng lệnh Chúa Cha để xuống thế cứu chuộc thiên hạ.

Là Kitô hữu, khi tin Tín Điều Thiên Chúa Ba Ngôi có lợi ích gì trong đời sống chúng ta? Thưa có, bởi vì khi đi tìm sự liên hệ giữa Thiên Chúa Ba Ngôi, là đi tìm sự liên hệ tình cảm trong cuộc sống trần gian của mỗi cá nhân chúng ta. Thánh Gioan Tông đồ viết: “Thiên Chúa là Tình Yêu!” (1 Jn. 4:8) Mà tình yêu bao giờ cũng đòi buộc một sự liên hệ. Không có liên hệ, không có tình yêu. Tình yêu của Thiên Chúa Ba Ngôi cho chúng ta tham dự vào những liên hệ tình yêu trong đời sống. Hãy lấy một thí dụ. Tình yêu giữa cha với mẹ, giữa cha mẹ với con cái là hình bóng của tình yêu Thiên Chúa Ba Ngôi. Tình yêu của người cha gửi sang tình yêu của người mẹ. Tình yêu của hai cha mẹ trở thành tình yêu “chúng mình” khi họ hiến thân cho nhau. Tình yêu “chúng mình” nầy tạo nên tình yêu cho người con. Ba ngôi vị Vợ-Chồng-Con đó làm nên một tình yêu đặc biệt gọi là tình yêu hôn nhân gia đình. Xã hội ngày nay cho phép đồng tính kết hôn là sai trái bởi vì hai người cùng phái không thể nào tạo nên hoa trái là con cái như ý định Chúa khi tạo dựng con người; Một thí dụ khác, Giáo xứ bao gồm liên hệ giữa các thành viên gia đình, giáo khu, đoàn thể lại với nhau. Nếu không có liên hệ tình yêu, mạnh ai nấy sống sẽ không có giáo xứ. Không có cộng đoàn, giáo xứ sẽ không có Giáo hội như ý Chúa Kitô khi Ngài thiết lập.

Tình yêu không có liên hệ là tình yêu không có đất sống. Khi mỗi người là một ngôi vị độc nhất thì sẽ không có tình yêu. Yêu là sống cho người khác. Thay đổi thái độ thờ ơ lãnh đạm thành thái độ cảm thông chân tình tức là đổi mới con tim trong liên hệ yêu thương giữa người với người, Thiên đàng sẽ thành hình. Tắt một lời, những ngôi vị rời rạc trong giáo xứ nếu không sống mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi sẽ không được phục sinh với Chúa Kitô.

Nhân danh Cha, và Con, và Thánh Thần. Amen./.

[Mục Lục]

Bài 6. Thiên Chúa là Cha và Con và Thánh Thần
Jos. Vinc. Ngọc Biển

Trong đời sống đức tin của chúng ta, Mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi là một mầu nhiệm căn bản, trọng tâm của các mầu nhiệm khác. Nói cách khác, đây chính là mầu nhiệm mẹ của các mầu nhiệm. Đã là mầu nhiệm, với sự hiểu biết của con người, chúng ta không thể biết nếu không được mặc khải. Mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi – Nhất Thể mà lại Tam Vị quả thật là một mầu nhiệm vượt lên trên trí hiểu của con người. Chúng ta chỉ có thể biết được phần nào qua sự mặc khải của chính Đức Giêsu, Đấng từ trời xuống, và cũng là một trong Ba Ngôi Vị đó.

1. Đức Giêsu là Ngôi Lời của Thiên Chúa

Đức Giêsu là “Logos – Lời” của Thiên Chúa Cha. Lời quyền năng của Đức Giêsu đến từ Thiên Chúa đã được tỏ hiện nơi các mặc khải của Đức Giêsu qua việc cho người mù được sáng mắt; kẻ què được đi; người phong hủi được sạch; và người điếc được nghe cùng kẻ chết sống lại; người nghèo khó được nghe loan báo Tin Mừng (x. Mt 11,4-5; Lc 7,22). Đức Giêsu cũng được ví như hạt giống; cửa sự sống; cây nho; là cử đàn chiên… (x. Mt 7,13-14; Ga 12,24; Ga 10,7-9; 14,6; Ga 15,1-2; Ga 10,11; Lc 15,4-7).

Như vậy, Đức Giêsu chính là “Lời” của Thiên Chúa, đến từ Thiên Chúa. Hiện hữu giữa trần gian là để mặc khải về Nước Thiên Chúa, về Chúa Cha và Chúa Thánh Thần, hầu đưa nhân loại về với Cha trong ý định ban đầu của Người. Nhưng trước hết, không những chỉ biểu lộ chính mình, Đức Giêsu còn biểu lộ Chúa Cha là Đấng Đồng Nhất với Ngài.

2. Đức Giêsu mặc khải về Chúa Cha

Mặc khải đầu tiên được khởi đi qua biến cố Đức Giêsu chịu phép rửa tại sông Giođan. Sau khi Đức Giêsu chịu phép rửa bởi Gioan xong, các tầng trời mở ra và có Chúa Thánh Thần ngự xuống trên Ngài như chim bồ câu, đồng thời có tiếng Chúa Cha tuyên phán: “Con là Con Ta yêu dấu.” (Mt 1,11).

Tiếp theo, Thiên Chúa Cha được mặc khải như là tình Phụ Tử trong sứ điệp của Đức Giêsu: trong các sách Tin Mừng, Thiên Chúa được gọi là Cha trên 170 lần. Điều mới mẻ nơi Đức Giêsu là không những Ngài đã giảng về lòng từ phụ của Thiên Chúa, nhưng Ngài còn gọi Thiên Chúa bằng tiếng “Abba” trong lời kinh của Ngài. Tiếng “Abba” thì chỉ một mình Marcô ghi lại (x. Mc 14,36), nhưng cách gọi Thiên Chúa là Cha thì rất nhiều: “Lạy Cha là Chúa Tể trời đất, con xin ngợi khen Cha… vì Cha đã mặc khải cho những người bé mọn.”(Mt 11,25). Hay: “Lạy Cha, con xin phó thác linh hồn con trong tay Cha.” (Lc 23,46; x. Ga 17,1.5.11.21.25). Đức Giêsu thường xuyên gọi Thiên Chúa như thế. Sự kiện ấy nói lên tương quan đặc biệt giữa Đức Giêsu với Thiên Chúa, một kinh nghiệm thân ái độc nhất vô nhị mà Đức Giêsu nhận được trong lời kinh của Ngài. Giữa Ngài và Thiên Chúa có một tương quan đặc biệt đến nỗi “không ai biết được Con trừ phi có Cha, và cũng không ai biết được Cha trừ phi có Con và kẻ được Con mặc khải ra cho” (Mt 11,27). Mạc khải về Chúa Cha còn phát xuất từ kinh nghiệm, lời rao giảng của Đức Giêsu về Nước Thiên Chúa. Đức Giêsu gọi Thiên Chúa là Cha: “Lạy Cha là Chúa trời đất” (Mt 11,25), nghĩa là của toàn vũ trụ. Đức Giêsu cũng đã dạy các môn đệ đọc lời kinh “Lạy Cha” (x. Mt 6,9-13; Lc 11,2-4). Chính tương quan độc đáo ấy đã giúp cho các Tông đồ sau biến cố phục sinh nhận ra Đức Giêsu là Con Một của Thiên Chúa.

Ngoài ra, chúng ta có thể hiểu được mặc khải về Chúa Cha qua hình ảnh của một vị Thiên Chúa đầy lòng nhân từ (x. Mt 5,45; x. Lc 6,35); là Đấng giàu lòng thương xót (x. Lc 15,7); là Đấng Quan Phòng (x. Mt 6,27). Người theo dõi đến cả số phận những con vật nhỏ bé phải “rơi xuống đất” (x. Mt 6,29).

Kế đến, chúng ta sẽ được biết về Chúa Thánh Thần qua mặc khải của Ngài.

3. Đức Giêsu mặc khải về Chúa Thánh Thần

Khởi đầu Mầu nhiệm Nhập Thể, Chúa Thánh Thần đã ngự xuống trên Đức Maria (x. Lc 1,35). Tiếp theo sau là vai trò của Chúa Thánh Thần trên cuộc đời của Chúa Giêsu: Chúa Thánh Thần ngự xuống trên Đức Giêsu khi Ngài chịu phép rửa dưới hình chim bồ câu (x. Lc 3,22). Chúa Thánh Thần đã dẫn Đức Giêsu “vào hoang địa bốn mươi ngày” (x. Lc 4,1-2). Rồi chính Đức Giêsu đã nói về sự hiện diện của Thánh Thần trong cuộc đời và sứ mạng của Ngài: “Thần Khí Chúa ngự trên tôi, sai tôi đi loan báo Tin Mừng cho người nghèo khó…”. Khi trừ Quỷ, Đức Giêsu đã khẳng định quyền năng của Ngài khi nói: “Còn nếu tôi dựa vào Thần Khí của Thiên Chúa mà trừ quỷ, thì quả là triều đại Thiên Chúa đã đến giữa các ông.” (Mt 12,28). Đức Giêsu đã đề cao vai trò của Chúa Thánh Thần trong việc từ chối hay đón nhận: “Mọi tội, kể cả tội nói phạm thượng, cũng sẽ được tha cho loài người, chứ tội nói phạm đến Thần Khí sẽ chẳng được tha. Ai nói phạm đến Con Người thì được tha; nhưng ai nói phạm đến Thần Khí sẽ chẳng được tha, cả đời này lẫn đời sau.” (Mt 12,31-32). Hay nói về Chúa Thánh Thần như một món quà cao quý mà Thiên Chúa trao ban cho con người: “Vậy nếu anh em là những kẻ xấu, mà còn biết cho con cái mình những của tốt lành, phương chi Cha trên trời, Người sẽ ban Thánh Thần cho những kẻ xin Người?” (Lc 11,11-13). Và khi nói đến sự liên kết giữa việc yêu mến và giữ lời, Đức Giêsu hứa ban Chúa Thánh Thần: “Nếu anh em yêu mến Thầy, anh em sẽ giữ các điều răn của Thầy. Thầy sẽ xin Chúa Cha và Người sẽ ban cho anh em một Ðấng Bảo Trợ khác đến ở với anh em luôn mãi. Ðó là Thần Khí sự thật.” (Ga 14,15-17). Biết mình sắp từ giã các Tông đồ, Ngài đã mặc khải cho các ông biết về vai trò và sứ mạng của Chúa Thánh Thần: “Khi Đấng Bảo Trợ đến, Đấng mà Thầy sẽ sai đến với anh em từ nơi Chúa Cha, Người là Thần Khí sự thật xuất phát từ Chúa Cha, Người sẽ làm chứng về Thầy.” (Ga 15,26-27; x. 16,13). Khi bị treo trên Thập giá, trước lúc tắt thở, Ngài đã thốt lên: “Thế là đã hoàn tất!”. Rồi Người gục đầu xuống và trao Thần Khí (x. Ga 19,29-30). Sau khi phục sinh, Đức Giêsu đã trao bình an và sứ vụ rao giảng Tin Mừng cho các Tông đồ, đồng thời cũng ban quyền tha tội cho các ông:“Bình an cho anh em! Như Chúa Cha đã sai Thầy, thì Thầy cũng sai anh em.”. Nói xong, Người thổi hơi vào các ông và nói: “Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần. Anh em tha tội cho ai, thì người ấy được tha; anh em cầm giữ ai, thì người ấy bị cầm giữ.” (Ga 20,22-23).

Tắt một lời, nhờ Đức Giêsu mặc khải, chúng ta biết được Thiên Chúa Cha và Chúa Thánh Thần. Thật vậy,“Thiên Chúa nhân lành và khôn ngoan đã muốn mặc khải chính mình và tỏ cho mọi người biết mầu nhiệm thánh ý Ngài (x. Ep 1,9). Nhờ đó, loài người có thể đến cùng Chúa Cha, nhờ Chúa Kitô, Ngôi Lời nhập thể trong Chúa Thánh Thần, và được thông phần bản tính Thiên Chúa (x. Ep 2,18; 2 Pr 1,4). Nhờ mặc khải này, chân lý thâm sâu về Thiên Chúa cũng như phần rỗi của con người được sáng tỏ nơi Chúa Kitô, Đấng Trung Gian, đồng thời là sự viên mãn của toàn mạc khải.” (x. Dei Verbum, số 1, 2).

4. Sống tinh thần mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi

Mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi trong tương quan cá nhân

Ngày chúng ta lãnh nhận Bí tích Rửa Tội, chúng ta được trở nên thụ tạo mới, được mang danh là người Kitô hữu, được trở nên hình ảnh sống động của Đức Kitô. Nói theo ngôn ngữ của Thánh Tôma Aquinô thì, nhờ Bí tích, chúng ta trở nên đồng hình đồng dạng với Đức Kitô; được trở nên đền thờ của Chúa Thánh Thần; chúng ta được Thiên Chúa yêu thương: “Ta sẽ cư ngụ và đi lại giữa họ, sẽ là Thiên Chúa của họ và họ sẽ là dân riêng của Ta.” (2 Cr 6,15).

Vì vậy, qua Bí tích Rửa Tội, chúng ta được rửa tội nhân danh Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần. Kể từ đây, trong ta có Chúa và trong Chúa có ta. Sống khiêm tốn, thánh thiện là điều kiện để xứng đáng trở nên đền thờ của Thiên Chúa ngự. Đồng thời chúng ta hãy sống thân tình với Chúa như Cha với con. Hãy học lấy tâm tình của Đức Giêsu khi Ngài thưa chuyện với Cha Ngài. Bởi vì Thiên Chúa ở trong cung lòng của ta, Người sẵn sàng nghe lời ta nói.

Mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi trong tương quan gia đình

Đã nói đến gia đình là nói đến sự hiệp nhất. Nếu không hiệp nhất thì không thể nào đón nhận nhau trong cùng một ngôi nhà, cùng một mâm cơm… Mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi phải được coi như là mẫu mực tuyệt đối của sự yêu thương và hiệp nhất: Chúa Cha và Chúa Con nên một nhờ Thần Khí (x. Ga,15.26). Lời cầu nguyện của Chúa Giêsu đã làm toát lên điều đó: “Lạy Cha chí thánh, xin gìn giữ các môn đệ trong danh Cha mà Cha đã ban cho con, để họ nên một như Chúng Ta.” (Ga 17,11).

Trong đời sống gia đình, mỗi thành viên hãy biết yêu thương nhau. Luôn biết hướng tha để đùm bọc nhau. Hạnh phúc của người khác là điều chúng ta cần quan tâm hơn. Hãy noi theo hành động xuất ngoại của Thiên Chúa khi ngôi này vì ngôi kia và ngược lại nhưng vẫn chỉ là một Chúa duy nhất. Được như thế, thì dù gia đình chúng ta có đông người nhưng cũng chỉ là một. Tuy nhiên duy nhất, nhưng vẫn phải trung thành với những bổn phận riêng biệt của mình trong vai trò là chồng, là vợ, là con cái… Mỗi người phải sống đúng với địa vị và vai trò của mình. Vợ chồng biết tôn trọng lẫn nhau. Cha mẹ sống đúng với vai trò của cha mẹ, luôn làm gương sáng cho con cái bằng chính đời sống tiết độ, công chính của mình. Con cái phải biết vâng phục cha mẹ trong tâm tình yêu mến và thảo hiếu, như Đức Giêsu luôn vâng phục Chúa Cha (x. Ga 4,34; Dt 5,8-9).

Như vậy, mỗi khi mừng lễ Chúa Ba Ngôi, là mỗi lần chúng ta xác tín vào Chúa Ba Ngôi. Một Thiên Chúa luôn yêu thương, tha thứ và quan phòng. Một Thiên Chúa luôn làm chủ vũ trụ và con người trong vai trò thánh hoá và biến đổi. Đồng thời, mỗi khi mừng lễ, chúng ta hãy xin Chúa cho mỗi chúng ta thêm lòng yêu mến Chúa và sống yêu thương nhau nhiều hơn. Mặt khác, chúng ta hãy hãnh diện tuyên xưng về sự hiện diện của Chúa Ba Ngôi trong đời sống hằng ngày qua việc thành kính tuyên xưng Chúa Ba Ngôi mỗi khi làm dấu Thánh giá.

Lạy Thiên Chúa là Cha và Con và Thánh Thần, xin ban thêm đức tin cho chúng con, để chúng con tin Chúa, phó thác, yêu mến Chúa. Xin cũng cho chúng con biết yêu thương nhau và sống đúng vai trò của mình trong cuộc sống hằng ngày theo khuôn mẫu Thiên Chúa Ba Ngôi. Amen.

[Mục Lục]

Bài 7. Thiên Chúa là Cha
Lm Giacobe Tạ Chúc

Chỉ trong niềm tin và tình yêu, chúng ta mới có thể thấy Thiên Chúa không đơn độc.

Tháng năm có ngày của Mẹ, tháng sáu có ngày của Cha. Cha Mẹ sinh con ra, qua bao tháng năm nhọc nhằn nuôi con khôn lớn. Ôi tình cha nghĩa mẹ bao là thiết tha. Người công giáo gọi Thiên Chúa là Cha, nhưng trong bóng dáng của người cha đó, vẫn đong đầy tình mẹ chứa chan. Thiên Chúa là Phụ tử và Ngài cũng là Mẫu tử. Lễ Chúa Ba Ngôi diễn tả một cách tròn đầy một Thiên Chúa duy nhất nhưng phong phú trong đa dạng: Ngài là Cha-Con-Thánh Thần. Nơi Ngài vừa là tình yêu của một người Cha, nhưng không hề thiếu vắng tấm lòng bao la của một người Mẹ.

Như ánh mặt trời cùng lúc cho vạn vật ánh sáng, sức nóng dù nó cách chúng ta đến 150 triệu cây số. Thiên Chúa Ba Ngôi hoạt động và mang lại ân sủng cho con người. Chúa Cha tác thành vạn vật, Ngài sai Người Con nhập thể để cứu vạn chúng sinh. Chúa Thánh Thần được Chúa Giê-su sai đến để soi sáng và thánh hóa con người. Thật vậy, từ đầu lịch sử của công trình sáng tạo, Ba Ngôi Thiên Chúa đã cùng hoạt động, với nhau, cho nhau và vì nhau. Mặc dù trong cựu ước, chưa có một sự quả quyết rõ ràng về Thiên Chúa Ba Ngôi, bởi lẽ, não trạng của dân Do Thái là niềm tin độc thần. Hãy tưởng tượng người nhạc sỹ sáng tác một bản nhạc, anh ta viết ở cung đô trưởng, muốn đánh hợp âm đô trưởng cùng một lúc người ta phải kết hợp một loạt ba note: đô-mi-sol. Ba note tạo thành một hợp âm đô trưởng, khi hát lên bản nhạc nghe du dương vô cùng. Niềm tin vào Mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi do chính Đức Giê-su truyền dạy. Giáo Hội qua rất nhiều công đồng đã khẳng định một cách xác tín về điều này. Các Công Đồng quan trọng nhất đã định tín về chân lý này là công đồng Ni-xê-a năm 325, Công Đồng Constantinopoli năm 381, công đồng Latran IV năm 1215, công đồng Lion II năm 1274, công đồng Florence năm 1439. Dùng lý lẽ hạn hẹp của mình để đào sâu chân lý về Thiên Chúa là điều khó khả thi, nhất là những ai có ý định đem khoa học để giải thích sự hiện diện của Thiên Chúa thì quả là một điều khó hơn “ mò kim đáy biển”. Cũng giống như một người muốn ôm hết biển cả vào lòng, nhưng khi nhảy vào đại dương và bơi vào trong biển khơi thì ngày càng mịt mù ngăn cách. Chỉ trong niềm tin và tình yêu, chúng ta mới có thể thấy Thiên Chúa không đơn độc, ở Ngài tình yêu làm phát sinh muôn điều thiện hảo, và điều thiện hảo lớn lao quá đỗi là khi Thiên Chúa đã ban chính con một mình cho chúng ta. Tình yêu có Ngôi vị của Ngài là nguồn cảm hứng dạt dào để Thiên Chúa như một họa sỹ tài ba, đã vẽ nên một bức tranh tuyệt vời là vũ trụ và con người, nó không ở thể tĩnh mà luôn động. Một khi đặt con người vào trong vũ trụ, Thiên Chúa muốn bộc bạch cho con người thấy, nơi Ngài, tình yêu chính là điểm phát xuất Mầu Nhiệm Ba Ngôi.
Tuyên xưng đức tin vào Chúa Ba Ngôi là nét đẹp của hiệp nhất trong những khác biệt. Mình với ta tuy hai mà một, ta với mình tuy một mà hai. Nhìn mầu nhiệm Ba Ngôi từ góc cạnh của đức mến, tức là nhìn từ lăng kính của tình yêu. Người tín hữu không biết đến yêu thương thì cũng hoàn toàn xa lạ với Thiên Chúa. Vì “Ai không yêu thì không biết Thiên Chúa”. Chỉ những ai dám sống và dám chết cho tình yêu, mới được ở lại trong Thiên Chúa. Chỉ những ai dám tự hiến và trao ban cho anh em mới là những chứng nhân của một Thiên Chúa Tình Yêu.

[Mục Lục]

Bài 8. Thiên Chúa Tam Vị-Nhất Thể
Lm Giacôbê Tạ Chúc

Tuyên xưng Thiên Chúa Ba Ngôi không là một trạng thái Tĩnh, nhưng luôn ở dạng Động.

Mỗi lần đọc kinh, hay đi tham dự thánh lễ, mỗi người Kitô hữu đều biết làm dấu Thánh Giá trên mình: “Nhân Danh Cha và Con và Thánh Thần, Amen”. Cách tuyên xưng Mầu nhiệm Ba Ngôi rất đơn giản và rất hiện sinh trong đời sống bình thường khi thờ phượng một Chúa: Cha-Con-Thánh Thần, mà chúng ta đã thể hiện.

Sách Giáo lý công giáo dạy rằng: “Người Kitô hữu được rửa tội” nhân danh Chúa Cha và Chúa Con và Chúa Thánh Thần” (Mt 28,19). Trước khi lãnh nhận Bí tích, họ phải trả lời ba lần “Tôi tin” để đáp lại những câu thẩm vấn về đức tin vào Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần. Đức tin của mọi Kitô hữu đều dựa trên mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi (số 232). Trong dòng chảy của lịch sử cứu độ, mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi chỉ được tỏ tường trong những lời dạy của Đức Kitô: “Ai thấy Thầy là thấy Chúa Cha” (Ga 14,9). Chúa Giêsu luôn khẳng định Ngài làm theo ý của Cha, và Ngài với Cha là một. Cuộc vượt qua của Chúa Giêsu không phải là một dấu kết của một bản nhạc mà là khởi đầu của một sáng tác mới trong Thần Khí của sự thật: “Thầy sẽ xin cùng Chúa Cha và Người sẽ ban cho anh em một Đấng Bảo Trợ khác đến ở với anh em luôn mãi” (Ga 14, 16). Rõ ràng Chúa Giêsu là một Mạc khải trọn vẹn về một Thiên Chúa duy nhất-Ba Ngôi. Chúa Cha là tình yêu, mà tình yêu thì phải có đốii tượng để trao ban, đối tượng đó chính là Chúa Giêsu. Tình yêu giữa Chúa Cha và Chúa Con là một tình yêu trao dâng và hướng về. Tình yêu ấy đạt trọn vẹn dưới tác động của Thần Khí, hay tình yêu của Chúa Cha và Chúa Con nhiệm sinh Chúa Thánh Thần. Bức Icône “Ba Ngôi” của Rubliov đạt tới mức kỳ diệu của ảnh đạo, khi ông diễn tả một khía cạnh thâm sâu của Mầu Nhiệm Ba Ngôi: Ba Ngôi hoàn toàn hướng về nhau. Như thế Thiên Chúa không cô độc trong Mầu Nhiệm Ba Ngôi. Từ tình yêu giữa các Ngôi vị, mà Thiên Chúa đã tác thành con người để chia sẻ tình yêu cho chúng ta. Ba Ngôi vị hướng về nhau trọn vẹn, kết hợp với nhau và là Một với nhau. Ba Ngôi vị có cùng Bản Thể với nhau nhưng không phải là một Bản Thể đóng kín, một Bản Thể cá vị, mà là một Bản Thể mở rộng. Nhờ thế mà con người được đưa vào trong chính cung lòng của Ba Ngôi Huyền Nhiệm.

Tuyên xưng Thiên Chúa Ba Ngôi không là một trạng thái Tĩnh, nhưng luôn ở dạng Động. Tham dự vào đời sống Ba Ngôi, đó là nền tảng của sự hiệp thông trọn vẹn vào đời sống của Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần. Mỗi lần cử hành mầu nhiệm vượt qua, chúng ta tiến tới cuộc khổ nạn và Phục sinh vinh hiển nhờ Đức Kitô, trong Chúa Thánh Thần, tiến tới Chúa Cha (per Christum in Spiritu Sancto ad Patrem).

[Mục Lục]

Bài 9. CHÚA BA NGÔI
Linh mục Giuse Nguyễn Hưng Lợi DCCT

Mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi vẫn là một vấn đề xem ra rất khó khăn với nhiều người. Tuy nhiên, đối với những người có đức tin sâu xa, mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi không có gì đáng ngạc nhiên bởi vì con người chỉ có thể chấp nhận một mầu nhiệm nhờ đức tin của mình. Vâng, “làm sao ba lại chỉ là một được?”. Đây quả thực là một mầu nhiệm. Chính Giêsu cho chúng ta hiểu mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi. Mầu nhiệm của đức tin (Mysterium fidei). Chúa Giêsu chỉ cho chúng ta về Chúa Thánh Thần và Chúa Thánh Thần sẽ dẫn đưa chúng ta tới toàn bộ chân lý.

Bài đọc I cho chúng ta hay, cách đây nhiều ngàn năm đã có một dân tộc : dân Israen khẳng định có Thiên Chúa : “Chúng tôi đã gặp Người”. Chính Thiên Chúa đã tuyển chọn dân riêng, dân Israen, đưa dân Israen ra khỏi đất Ai Cập, nơi họ đang làm nô lệ, nơi họ đang phải vất vả cực nhọc, làm đầy tớ cho dân Ai Cập. Thiên Chúa đã làm cho họ biết bao việc lạ lùng. Ngài đã giao ước với dân, hôm nay giữa cảnh hùng vĩ của núi đồi, giữa sấm chớp chói lòe, Ngài đã ban Mười Điều Luật cho dân Israen, khiến họ phải thốt lên với tất cả sự kinh ngạc, nhưng cũng đầy phấn khởi và tự hào: “Thật trên trời dưới đất, chính Chúa là Thiên Chúa, không có Chúa nào khác”.

Thiên Chúa duy nhất, là một nhưng Thiên Chúa Cha lại sai Con Một của Ngài là Đức Giêsu Kitô xuống trần gian. Chúa Giêsu vén mở cho chúng ta về Chúa Ba Ngôi vì Ngài đã nói : “Mọi sự của Cha đều là của Con; và điều Thánh Thần thông truyền cho các con chính là Ngài nhận lấy từ Thầy”. Chúa Giêsu mạc khải cho chúng ta chính đời sống nội tâm của Thiên Chúa. Chúa Giêsu cho chúng ta biết rằng Thiên Chúa là Cha của Ngài và Chúa Thánh Thần là mối giây tình yêu liên kết Ngài với Chúa Cha và Chúa Thánh Thần là mối giây liên kết Ngài với Chúa Cha và liên kết mọi người chúng ta với Thiên Chúa Cha. Do đó, nhữn gì chúng ta biết được về Chúa Ba Ngôi là do kinh nghiệm và lời giảng của Chúa Giêsu. Chúng ta có thể đan cử một số câu lấy ra từ Kinh Thánh nói về Chúa Ba Ngôi. Khi Chúa Giêsu chịu phép rửa ở sông Giorđăng thì Ba ngôi Thiên Chúa đều xuất hiện (Mt 3, 16-17). Trong suốt cuộc hành trình rao giảng nhiều lần Chúa Giêsu đã nói đến Chua Cha : “Cha Ta hằng làm việc, thì Ta cũng làm việc.Quả thật, Ta bảo các ngươi, Con không thể tự mình làm điều gì, nhưng mọi sự đều vì đã trông thấy Cha làm” (Ga 5, 19). Nơi khác, Chúa Giêsu đã từng nói : “Ta và Cha Ta là một” (Ga 10, 30). Chúa Giêsu cũng đã nhiều lần nói đến Chúa Thánh Thần : “Nếu các con yêu mến Thầy, các con sẽ giữ lệnh truyền của Thầy và Thầy sẽ xin Cha và người sẽ ban cho các con một Đấng phù trợ khác để ngài ở với các con luôn mãi” (Ga 14, 15). Hoặc “Khi Đấng bàu chữa đến, Đấng Ta sẽ gửi đến từ nơi Cha, là Thần khí sự thật, từ nơi Cha xuất phát ra, Ngài sẽ làm chứng về Ta” (Ga 15, 26). Trước khi Chúa về Trời, Chúa Giêsu đã phán cùng các môn đệ rằng : “Các con hãy đi giảng dạy muôn dân, làm phép rửa cho họ nhan danh Cha và Con và Thánh Thần” (Mt 28, 19). Chúng ta coi đây là lời mạc khải rõ ràng nhấtcủa Chúa Giêsu về Chúa Ba Ngôi.

Mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi là một mầu nhiệm có liên quan mật thiết với chúng ta : Ngôi Cha là Đấng sáng tạo nên chúng ta. Ngôi Con là Đấng cứu chuộc chúng ta. Thánh Thần là lửa yêu mến, đã thánh hóa chúng ta bằng việc ban ân sủng cho chúng ta.Chúng ta phải tin kính, cậy trông, kính mến, cầu xin, tạ ơn Chúa Ba Ngôi, vì ơn Chúa Cha đã dựng nên chúng ta, vì ơn Chúa Con đã cứu chuộc chúng ta, vì ơn sủng Thánh Thần hằng ban cho chúng ta.

Chúng ta hãy mượn lời của Cha Francois Varillon, s.j. để kết luận bài suy niệm này : “Ba Ngôi Thiên Chúa, không phải là Ba người kề cạnh nhau nhưng là ba tấm lòng quảng đại hiến dâng cho nhau cách trọn vẹn. Mỗi ngôi vị chỉ là mình khi tồn tại cho hai ngôi vị kia. Chúa Cha phân biệt với Chúa Con khi hiến dâng trọn vẹn với Chúa Con. Chúa Con chỉ tồn tại là Chúa Con, phân biệt với Chúa Cha, khi hoàn toàn là ngọn lửa tình yêu đối với Chúa Cha.Chúa Cha không tồn tại như một ngôi vị tự mình và cho mình, mà chính bởi hành động sinh ra Chúa Con mà ngôi vị đó được tạo nên. Mỗi người chỉ là chính mình khi ra bên ngoài mình. Ngôi vị này đặt trong chính mình khi được đặt trong ngôi vị kia. Trong Chúa Cha, trong Chúa Con và trong Chúa Thánh Thần hoàn toàn không có, dù chỉ một chút, sự khép kín chính mình”.

GỢI Ý ĐỂ CHIA SẺ :

1. Ai mạc khải về Chúa Ba Ngôi ?
2. Chúa Giêsu đã nói gì về Chúa Cha ?
3. Chúa Giêsu đã nói gì về Chúa Thánh Thần ?
4. Chúng ta phải có thái độ nào với Thiên Chúa Ba Ngôi ?

[Mục Lục]

Bài 10. Ba Ngôi là “sự thật toàn vẹn”
Lm. Đa-minh Trần Đình Nhi

Lắng nghe sứ điệp của bài Tin Mừng (Gio-an 16:12-15)

Chúa Ba Ngôi liên hệ với chúng ta dưới nhiều khía cạnh khác nhau, thí dụ như Người đã tạo dựng, cứu độ, thánh hóa chúng ta. Tuy nhiên với bài Tin Mừng hôm nay, thánh Gio-an đưa chúng ta vào một điều rất hiếu kỳ: Thiên Chúa Ba Ngôi muốn cho chúng ta biết được sự thật toàn vẹn. Vậy sự thật toàn vẹn ấy là gì, và tại sao lại phải đợi tới khi Chúa Thánh Thần đến mới được tỏ ra cho các môn đệ Chúa và chúng ta?

Ngay trong lời mở đầu sách Tin Mừng, thánh Gio-an đã giới thiệu Chúa Giê-su như là “Con Một đầy tràn ân sủng và sự thật” (Gio-an 1:14). Qua những dấu lạ được thực hiện và nhất là qua các cuộc tranh luận với những kẻ không tin vào sứ mệnh cứu độ của Người, Chúa Giê-su đã cố gắng thuyết phục người ta rằng: sự thật toàn vẹn là chính “Lời” mà Chúa Cha muốn nói với nhân loại (Gio-an 17:17), hay nói khác đi là Lời Nhập Thể, tức Chúa Giê-su và sứ mệnh cuỉa Người là nói những điều Thiên Chúa muốn nói với nhân loại. Trong thời Cựu Ước, Thiên Chúa phán dạy nhân loại qua các ngôn sứ, nhưng nay vào thời Tân Ước, Người nói với chúng ta qua người Con Một (Do-thái 1:1). Thánh sử Gio-an còn phân biệt thật rõ ràng về điều này: “Lề Luật đã được Thiên Chúa ban qua ông Mô-sê, còn ân sủng và sự thật, thì nhờ Đức Giê-su Ki-tô mà có” (Gio-an 1:17). Như vậy, sự thật không phải là chính thực thể Thiên Chúa, nhưng là Lời đến từ Chúa Cha để công bố kế hoạch yêu thương của Người.

Thánh Gio-an cũng nêu lên một điều thật phũ phàng, là Chúa Giê-su, sự thật của Thiên Chúa, “đã đến nhà mình, nhưng người nhà không chịu đón nhận” (1:11; 3:19). Dân Do-thái không nhìn nhận sứ mệnh của Người. Cả đến các môn đệ cũng đã có những lúc hiểu lầm, mong Chúa Giê-su là đấng ki-tô giải phóng đất nước họ, chứ không phải Đấng Ki-tô chết và chuộc tội cho nhân loại. Cho nên sự thật vẫn chưa được hiểu và đón nhận một cách đầy đủ, hoặc chưa phải là “sự thật toàn vẹn”. Vậy làm sao có thể đạt tới sự thật toàn vẹn? Đó là vai trò của Chúa Thánh Thần: Người dẫn đưa các môn đệ Chúa Giê-su tới sự thật toàn vẹn. Người sẽ giúp họ “nhớ lại” mọi điều Chúa Ki-tô đã nói và am hiểu ý nghĩa của những điều ấy.

Như vậy, cả ba Ngôi Thiên Chúa phối hợp với nhau để đem tới cho nhân loại chúng ta một “sự thật toàn vẹn” là Tin Mừng cứu độ, Lời mặc khải của Chúa Cha được thể hiện trong Chúa Giê-su Ki-tô và được Thánh Thần chiếu soi. Đáp lại thiện chí của Thiên Chúa Ba Ngôi, chúng ta có bổn phận phải đón nhận và thực hiện sự thật ấy: đón nhận sự thật với lòng tin và thực hiện sự thật bằng cách đưa nó vào trong chính cuộc sống của riêng mình (Gio-an 3:16,21).

Sống sứ điệp Tin Mừng

Trong bữa Tiệc Ly, trả lời ông Tô-ma, Chúa Giê-su nói: “Chính Thầy là con đường, là sự thật và là sự sống” (Gio-an 14:6). Không phải ngẫu nhiên mà thánh Gio-an đã để thứ tự của ba điều này như vậy, nhưng với chủ ý làm nổi bật lên vai trò của “sự thật toàn vẹn”. Sự thật được đặt ở giữa con đường và sự sống, bởi vì Chúa Ki-tô là con Đường chuyển thông sự Thật của Thiên Chúa đến cho chúng ta, để ban sự Sống của Thiên Chúa cho chúng ta.

Toàn bộ đức tin Ki-tô giáo nhắm mục đích giúp chúng ta đón nhận và sống theo “sự thật toàn vẹn” là Chúa Ki-tô. Năm Đức tin kêu gọi chúng ta: “Tuyên xưng niềm tin nơi Chúa Ba Ngôi – Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần – chính là tin vào một Thiên Chúa duy nhất, Đấng là Tình Yêu (x. 1 Gio-an 4:8): Chúa Cha, khi đến thời viên mãn, đã sai Con của Người đến cứu độ chúng ta; Chúa Giê-su Ki-tô đã chuộc tội trần gian trong mầu nhiệm sự chết và phục sinh của Người; Chúa Thánh Thần dẫn dắt Giáo Hội qua các thời đại, đang khi mong chờ cuộc quang lâm vinh hiển của Chúa” (Cửa Đức tin, 1). Vậy chúng ta hãy “ở trong sự thật” bằng cách “làm cho tương quan của chúng ta với Chúa Ki-tô vững chắc thêm mãi” (Cửa Đức tin, 15). Chúng ta củng cố tương quan ấy khi học với Chúa Ki-tô, nhất là học sống yêu thương “trong sự thật”, yêu thương bằng sức mạnh của tình yêu Thiên Chúa đã tỏ ra cho chúng ta.

[Mục Lục]

Bài 11. TIN NHẬN MẦU NHIỆM CAO CẢ
Lm Giuse Đinh Lập Liễm

A. DẪN NHẬP

Trong các nghi lễ Phụng vụ chúng ta mừng một mầu nhiệm, nhưng trong Thánh lễ hôm nay chúng ta mừng kính một mầu nhiệm cao cả và thâm sâu nhất trong đạo, đó là mầu nhiệm Một Chúa Ba Ngôi. Đây là một mầu nhiệm không là điều nghịch lý nhưng chỉ nghịch thường hay siêu lý. Với lý trí con người, không ai có thể hiểu thấu được, nhưng vì là mầu nhiệm do Đức Giêsu đã mạc khải cho loài người, nên chúng ta chỉ biết cúi đầu tin nhận với lòng tôn kính và mến yêu.

Trong Thánh kinh Cựu ước, loài người chỉ được mạc khải về Một Thiên Chúa duy nhất. Còn trong Thánh kinh Tân ước, Đức Giêsu đã mạc khải cho chúng ta về Thiên Chúa Ba Ngôi. Thực ra, Đức Giêsu không nói rõ về Chúa Ba Ngôi, Ngài chỉ nói lên tương quan mật thiết của Ngài với Chúa Cha và Chúa Thánh Thần. Nhưng nhờ Chúa Thánh Thần Đấng mà Đức Giêsu sai đến cho chúng tqa, Ngài sẽ hướng dẫn chúng ta hiểu thêm về ý nghĩa những lời Đức Giêsu dạy và những việc Ngài làm. Cho đến muôn đời không ai hiểu thấu được mầu nhiệm này dù là những bậc thông minh thượng trí. Tuy nhiên, Chúa sẽ mở trí mở lòng cho những kẻ bé mọn, tức là cho những ai khiêm tốn cầu xin và đón nhận, để có thể cảm nghiệm được mầu nhiệm này trong cuộc sống.

Nhân ngày lễ kính Chúa Ba Ngôi, chúng ta hãy tăng cường lòng tôn sùng và yêu mến Chúa Ba Ngôi trong đời sống cá nhân, trong gia đình cũng như trong cộng đồng. Dấu Thánh giá cũng là dấu hiệu nhắc nhở cho chúng ta về sự hiện diện của Chúa Ba Ngôi trong đời sống hằng ngày. Hãy thành kính tuyên xưng Chúa Ba Ngôi mỗi khi làm dấu Thánh giá.

B. TÌM HIỂU LỜI CHÚA

+ Bài đọc 1 : Cv 8,22-31.

Bài đọc này ca ngợi Đức Khôn ngoan của Thiên Chúa, có thể được xem là một sự mò mẫm hướng về sự mạc khải của mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi.

Chúng ta có thể coi Đức Khôn ngoan trong trích đoạn này ám chỉ Ngôi Hai Thiên Chúa.

- Ngài hiện hữu từ muôn đời.

- Ngài đóng vai trò chủ chốt trong việc tạo dựng.

- Ngài vừa ở bên cạnh Thiên Chúa, vừa gần gũi với loài người.

+ Bài đọc 2 : Rm 5,1-5.

Thánh Phaolô nói với tín hữu Rôma về vai trò của Ba Ngôi trong cuộc sống người tín hữu.

Đức Kitô làm cho mối quan hệ yêu thương giữa chúng ta với Thiên Chúa trở nên hiện thực.

Quan hệ này mang lại cho chúng ta niềm hy vọng và nâng đỡ chúng ta trong lúc gian khổ. Chúa Thánh Thần giúp chúng ta nhận ra tình yêu của Thiên Chúa đối với chúng ta.

Từ nay, nhờ đức tin, chúng ta có thể “được bình an với Thiên Chúa” và nhờ đức ái, sống bởi tình yêu của Ngài.

+ Bài Tin mừøng : Ga 16,12-15.

Trong đoạn Tin mừng hôm nay, Đức Giêsu có ý tỏ bày cho các môn đệ mối liên hệ của Ngài đối với Chúa Cha và Chúa Thánh Thần, nhưng đặc biệt về vai trò của Chúa Thánh Thần :

- Những gì Chúa Con mạc khải đều nhận lãnh từ nơi Chúa Cha.

- Sẽ không còn mạc khải nào mới nữa.

- Chính Chúa Thánh Thần giúp các ông tiếp thu trọn vẹn ý nghĩa mọi điều Đức Giêsu nói, đặc biệt về Chúa Cha.

C. THỰC HÀNH LỜI CHÚA

Chúa Ba Ngôi trong đời sống ta

I. MẠC KHẢI VỀ CHÚA BA NGÔI

1. Về bài Tin mừng hôm nay.

Bài Tin mừng hôm nay là một đoạn trích trong bài tường thuật về cuộc đàm đạo giữa Đức Giêsu và các môn đệ trước khi Thầy trò sắp biệt ly (x. Ga 13,17). Trong đoạn này, Đức Giêsu không hề nói về Chúa Ba Ngôi vì chưa bao giờ Ngài nói tới từ ngữ đó. Ngài chỉ có ý tỏ bầy cho các môn đệ thấy rõ mối tương quan của Ngài với Chúa Cha và Chúa Thánh Thần.

2. Mạc khải của Cựu ước

Mầu nhiệm một Chúa Ba Ngôi không được mạc khải trong Kinh thánh Cựu ước, bởi vì dân riêng của Chúa trong Cựu ước chưa sẵn sàng đón nhận mầu nhiệm này. Mạc khải Cựu ước chủ yếu là mầu nhiệm Thiên Chúa duy nhất. Niềm tin độc thần là tín điều lớn nhất trong Cựu ước (Đnl 6, 4-5). Điều này cần thiết cho bối cảnh đa thần ở Trung đông thời bấy giờ.

Thế nên, Thánh kinh Cựu ước không nói gì về mầu nhiệm Một Chúa Ba Ngôi. Đôi khi Thánh kinh Cựu ước ám chỉ – ám chỉ chứ không nói rõ – về Ba Ngôi Thiên Chúa mà thôi. Chẳng hạn như trong sách Sáng thế, Thiên Chúa dùng số nhiều để nói về mình : “Chúng ta hãy tạo dựng con người theo hình ảnh chúng ta” (St 1,26). Đại danh từ Ngôi Thứ Nhất số nhiều ở đây là “chúng ta” ám chỉ rằng có hơn một Ngôi vị trong Thiên Chúa.

3. Mạc khải của Tân ước.

Chỉ khi Đức Giêsu xuống thế làm người chứng tỏ Ngài là Con Thiên Chúa và hứa sai Thánh Thần xuống để hướng dẫn thì tín điều Ba Ngôi Thiên Chúa mới được tỏ hiện.

Hình ảnh đặc trưng nhất là khi Đức Giêsu chịu phép rửa tại sông Giorđan : Chim bồ câu ngự xuống đậu trên Ngài (Ga 1,32-34). Tiếng Chúa Cha tuyên phán : “Con là Con Ta yêu dấu” (Mt 1,11). Trong bữa Tiệc ly, Đức Giêsu còn bầy tỏ cho các môn đệ về Chúa Thánh Thần : “Thầy ra đi thì có lợi cho các con hơn. Nếu Thầy không đi, Đấng Phù trợ sẽ không đến với các con” (Ga 16,7) Tiếng nói, chim câu, Đức Giêsu, ba hình ảnh này tạo nên chân dung sống động về Chúa Ba Ngôi.

Trong Tin mừng thánh Matthêu có câu nói nổi tiếng về Ba Ngôi : “Các con hãy đi giảng dạy cho muôn dân, làm phép rửa cho họ nhân danh Cha và Con và Thánh Thần” (Mt 28,19).

Thánh Phaolô luôn cầu chúc cho các tín hữu : “Ân sủng của Đức Kitô, tình yêu của Chúa Cha và ơn thông hiệp của Chúa Thánh Thần ở cùng anh chị em”.

II. TÌM HIỂU VỀ CHÚA BA NGÔI

1. Tam vị nhất thể Thiên Chúa giả.

Nếu ai đọc kinh cầu chữ của Giáo phận Bùi chu do ông cử Thiện dịch thì khi nói tới Chúa Ba Ngôi chúng ta có câu : “Tam vị nhất thể Thiên Chúa gia” nghĩa là Ba Ngôi cũng là một Đức Chúa Trời.

Theo giáo lý Công giáo, chúng ta biết chỉ có một Thiên Chúa có Ba Ngôi và Ba Ngôi là : Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần. Mỗi Ngôi Vị đều là Thiên Chúa, dù vậy vẫn chỉ có một Thiên Chúa mà thôi. Mỗi Ngôi Vị đều bằng nhau về thần tính và uy quyền, nhưng không có ba Thiên Chúa ngang nhau mà chỉ có một Thiên Chúa. Mỗi Ngôi Vị đều có trọn vẹn sự sống thần linh trong mình dù chỉ có một sự sống thần linh duy nhất. Thiên Chúa duy nhất nhưng không phải là Thiên Chúa đơn độc mà là cộng đồng Ba Ngôi yêu thương nhau hướng về nhau.

2. Sinh họat của Ba Ngôi.

Vì Ba Ngôi là một Thiên Chúa, nên mọi hành động trong Ba Ngôi đều chung với nhau. Nhưng theo thần học thì những hành động trong Ba Ngôi chia ra thành hai loại:

- Opus ad intra : hành động hướng nội.

- Opus ad extra : hành động xuất ngoại.

Hành động hướng nội của Ba Ngôi như sự sống và tình yêu… thì Ba Ngôi như nhau, nghĩa là Ngôi nào cũng sống động và cũng yêu thương, không những thương yêu mình mà còn thương yêu nhau để phát sinh mọi tạo vật, để mọi tạo vật yêu lại mình. Vì thế, thánh Gioan Tông đồ đã gọi : “Thiên Chúa là Tình yêu” (1Ga 4,16).

Hành động xuất ngoại cũng là hành động chung cho cả Ba Ngôi Vị, nhưng thần học thường chỉ riêng cho Ngôi Vị này ngôi khác hành động này hành động nọ, với mục tiêu làm sáng tỏ của từng Ngôi Vị. Ví dụ : việc tác thành vũ trụ thì chỉ cho Chúa Cha – việc cứu chuộc thì chỉ cho Chúa Con – và việc thánh hóa thì chỉ cho Ngôi Ba là Chúa Thánh Thần, mặc dầu tác thành cũng là Thiên Chúa tác thanh – cứu chuộc cũng là Thiên Chúa cứu chuộc – và thánh hóa cũng là Thiên Chúa thánh hóa, tại vì Ba Ngôi cũng là một Thiên Chúa mà thôi.

Ở đây nghe có vẻ lủng củng, nhưng học thần học thì phải nói như thế. Nói như thế nhưng cũng chẳng hiểu gì !!! Tuy thế, chúng ta vẫn phải tìm hiểu theo khả năng của chúng ta, còn bao nhiêu Chúa Thánh Thần sẽ hướng dẫn và bổ túc cho như lời Đức Hồng y Henri de Lubac đã nói : “Con người tìm Chúa là một người bơi lội giữa đại dương. Mỗi lần tiến tới là đẩy lui một đợt sóng. Bơi lội giữa đại dương làm cho con người khiếp đảm lo sợ không tới bến. Nhưng Thiên Chúa vừa là bên bờ vừa là đại dương. Ai bơi lội trong đại dương là bơi lội trong Thiên Chúa. Hướng tới Chúa đã là ở trong Chúa, tìm Chúa gặp Chúa là hướng về Chúa. Không có sự tìm kiếm nào mà không phải phấn đấu, không gặp mâu thuẫn đau khổ. Nhưng chúng ta tin vào Thiên Chúa đang ở với chúng ta trong Đức Kitô và lôi kéo chúng ta với sức mạnh Chúa Thánh Thần”.

3. Mấy hình ảnh diễn tả Chúa Ba Ngôi

Trong cuộc đời trần thế này, nơi chúng ta còn bước đi trong đức tin, chúng ta không thể hiểu được hết được nhiều về một mầu nhiệm nào cả và thâm sâu như vậy. Chúng ta chỉ hiểu phần nào trong giới hạn chật hẹp của trí tuệ con người và qua những hình ảnh tương đối, bất toàn, mượn nơi thế giớùi loài người. Ví dụ : hình tam giác đều có ba cạnh ba góc bằng nhau; thời gian có ba giai đoạn: quá khứ, hiện tại, tương lai; nước ở thể hơi, thể lỏng, thể đặc; điện có sức làm chuyển động, đốt nóng và soi sáng… Chúng ta dùng kiểu nói nào hay hình ảnh nào để diễn tả cũng chỉ là tương đối, chứ không thể nào diễn tả hết được.

III. THÁI ĐỘ CỦA CHÚNG TA ĐỐI VỚI CHÚA BA NGÔI

1. Sự hiểu biết còn rất hạn hẹp

Đức Giêsu sắp sửa về trời, nơi mà từ đó Ngài được sai đến trần gian, Ngài đến trần gian để bầy tỏ cho loài người biết Thiên Chúa. Sứ mạng của Ngài đã hoàn thành, nhưng sự hiểu biết về Thiên Chúa của loài người mới chỉ bắt đầu : “Thầy còn nhiều điều phải nói với các con, nhưng bây giờ các con không có sức chịu nổi” (Ga 16,12).

Cũng như các Tông đồ, chúng ta mới chỉ ở bước đầu của một cuộc khám phá, một cuộc mạo hiểm. Có nhiều điều chúng ta chưa chịu nổi, Chúa Thánh Thần sẽ hướng dẫn cho chúng ta sau này. Chớ gì đừng bao giờ chúng ta tự mãn, coi mình là hiểu biết tất cả, vênh vang trước những mảnh vụn đức tin tầm thường mà chúng ta đang sống.

Mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi và duy nhất là một mầu nhiệm vĩ đại thâm sâu mà trí tuệ con người không thể nào hiểu hết, chỉ có thể đón nhận bằng đức tin. Thực tại Ba Ngôi không là một điều nghịch lý nhưng là nghịch thường và siêu lý. Mầu nhiệm Ba Ngôi là ánh sáng chói lòa rực rỡ, ánh sáng ban sự sống cho những ai khiêm nhường đón nhận và sẽ là bóng tối dầy đặc mâu thuẫn đối với những kẻ kiêu căng muốn dùng lý trí làm thước đo siêu việt.

Truyện : Augustinô và mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi

Thánh Augustinô một hôm đi bách bộ trên bãi biển và tâm trí thì luôn suy nghĩ về mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi: Làm sao chỉ có một Thiên Chúa và Ngài lại có Ba Ngôi khác nhau: Ngôi thứ nhất là Cha, Ngôi thứ Hai là Con và Ngôi thứ Ba là Thánh Thần. Như vậy lẽ ra phải có Ba thay vì chỉ có Một Thiên Chúa mới hợp lý? Augustinô không sao lý giải được mầu nhiệm này : Một mà lại là Ba, và Ba chỉ ở trong Một ?

Bấy giờ Augustinô trông thấy em bé trai đang ngồi trên bãi biển, tay cầm một cái vỏ sò múc nước biển rồi đổ vào một cái lỗ nhỏ hang còng ở trên bãi cát. Vị Giám mục hỏi cậu bé :

- Này em, em đang làm gì vậy ?

Cậu bé trả lời :

- Cháu đang cố gắng múc tất cả nước của đại dương này để đổ vào lỗ hang của con còng này

Vị Giám mục nói :

- Sao em lại làm một điều vô lý như thế ? Em hãy nhìn xem : nước biển bao la như vậy thì làm sao cái lỗ hang còng nhỏ bé kia có thể chứa hết nước của nó được ?

Nhưng Augustinô thật bất ngờ, khi nghe cậu bé đáp :

- Việc cháu làm đây cũng không vô lý bằng việc Ngài đang làm : làm sao ngài có thể dùng trí khôn nhỏ bé của ngài mà hiểu thấu được mầu nhiệm lớn lao vô cùng của Thiên Chúa ?

Nói xong cậu bé biến mất.

Bấy giờ Giám mục Augustinô hiểu rằng Chúa đã sai thiên thần đến để giúp mình ý thức về sự giới hạn và bất lực khi phải đối diện với những mầu nhiệm cao cả vô cùng của Thiên Chúa.

2. Phải khiêm nhường tin nhận.

Chúa Ba Ngôi không phải là một thứ ẩn ngữ, một thứ siêu phương trình toán học dành cho những nhà trí thứ ưu hạng… Đó chỉ là một thực tại hoàn toàn đơn giản “bị che giấu đối với các bậc khôn ngoan thông thái”, nhưng lại được mạc khải cho những người bé mọn” (Mt 11,25).

Khi Chúa Thánh Thần đến, Ngài sẽ giãi bầy những điều thuộc về Đức Giêsu, về ý nghĩa lời giáo huấn cũng như những việc Ngài làm cho chúng ta. Không ai lãnh hội được tất cả những gì Đức Giêsu đã phán, không ai nắm được hết mọi giá trị những lời giáo huấn của Ngài cho cuộc sống, cho đức tin từng cá nhân, cho xã hội, cho thế giới. Chúa Thánh Thần soi sáng liên tục để khai mở ý nghĩa về Đức Giêsu.

Theo lời Đức Giêsu dạy, chúng ta hãy khiêm tốn xin Chúa Thánh Thần đến soi dẫn chúng ta để tiếp tục hiểu thêm lời Chúa. Về vấn đề này, Linh muc X. Léon-Dufour giải thích thêm : “Nếu Đức Giêsu ngừng nói bên tai, thì việc Ngài nói trong tim (đồng nghĩa với “mạc khải”) vẫn còn tiếp tục nhờ trung gian của Chúa Thánh Thần. Quả vậy, Thánh Thần không nói nhân danh quyền năng của mình, cũng giống như Đức Giêsu đã không nói tự ý mình; Thánh Thần sẽ nhận từ Đức Giêsu cũng giống như Đức Giêsu nhận từ Chúa Cha (8, 26). Tiếng nói của Thánh Thần chắc chắn không đập vào lỗ tai, nhưng thấm sâu tự tâm hồn. Như vậy, Chúa Con tiếp tục mạc khải của mình bằng cách thế khác trước, cách thế “thần linh”… Chúa Thánh Thần sẽ là người biểu lộ Đức Giêsu vậy”.

3. Hãy yêu mến và tôn sùng Chúa Ba Ngôi

* Trong đời sống cá nhân

Mừng mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi, chúng ta cùng nhau nhắc lại lời thánh Phaolô : “Chúng ta là đền thờ của Thiên Chúa hằng sống như chính lời Chúa phán : “Ta sẽ cư ngụ và đi lại giữa họ, sẽ là Thiên Chúa của họ và họ sẽ là dân riêng của Ta” (2Cr 6,15). Dựa vào lời Chúa hứa như thế, nên thánh Tông đồ khuyên nhủ mọi người chúng ta :”Anh chị em yêu dấu, hãy thanh tẩy chính mình cho sạch những điều ô uế về phần thân thể lẫn tâm linh, hãy hoàn thành sự thánh hóa trong niềm kính sợ Thiên Chúa” (2Cr 7,1).

Sống thánh thiện để lòng mỗi người chúng ta xứng đáng là đền thờ của Chúa. Đàng khác, vì biết Thiên Chúa đang ngự nơi lòng mình, hãy tập thưa chuyện với Ngài. Chân phước Eùlizabeth Chúa Ba Ngôi là một nữ tu dòng kín ở Dijon, được tôn phong ngày 24/02/1984, đã sống mầu nhiệm tôn thờ Chúa Ba Ngôi trong tâm hồn. Chị viết : “Chớ gì tôi được sống mãi trong căn phòng nhỏ bé mà Chúa đã xây dựng từ lâu trong đáy hồn tôi. Ở đó tôi được nhìn thấy Chúa, được cảm nghiệm có Chúa ở bên”. Chị đã cầu nguyện :

“Lạy Chúa Ba Ngôi lòng con thờ phượng
Xin cho con quên mãi chính mình đi
Để chìm trong Chúa, rồi không biệt ly
Bất động và êm như đi vào vĩnh viễn…
Cho hồn con an bình, nơi lưu luyến
Thành thiên đàng chỗ an nghỉ tình yêu…”

Cũng hơi lạ, nhưng cũng tâm tình tương tự của sĩ quan trẻ tên Charles de Foucauld, chàng đã từng sống một cuộc đời bê bối, sau này được cải hóa, chàng trở thành một nhà khổ tu tại sa mạc Sahara, Phi châu, và trong một lá thư gửi về cho bà chị, chàng viết : “Thiên Chúa ở trong chúng ta, tận cung lòng chúng ta. Ngài luôn luôn ở đó, nghe chúng ta và yêu cầu chúng ta nói chuyện với vị Thượng khách tối cao của tâm hồn của chị. Yếu hèn như em, đời em như chị đã biết, em còn có thể làm được, thì chị cũng thế. Việc này không làm chị bận rộn đến quên lãng việc khác của chị đâu. Chỉ một phút thôi, thay vì chỉ nhìn mình, thì nay chị thành hai người chu toàn các bổn phận của chị. Dần dà, chị tập được thói quen và sau này chị không ngớt cảm thấy Đấng ngự nơi tâm hồn thật ngọt ngào biết bao”.

* Trong đời sống gia đình

Mẫu gương đầu tiên, các gia đình chúng ta học được nơi mầu nhiệm Ba Ngôi là mẫu gương về hiệp nhất. Đây là sự hiệp nhất trong tình yêu, khiếân cho Ba Ngôi nên một. Nếu mỗi thành viên trong gia đình chúng ta cũng biết yêu thương nhau theo mẫu gương của Ba Ngôi, nghĩa là người này luôn nghĩ đến ý muốn, hạnh phúc của người kia, và luôn làm vui lòng người kia, thì gia đình chúng ta cho dù có nhiều người cũng sẽ trở nên một.

Mẫu gương thứ hai là tuy chỉ có một Chúa nhưng lại là Ba Ngôi riêng biệt. Sự riêng biệt này nhắc nhở chúng ta : trong gia đình, mỗi người có một chỗ đứng và một bổn phận riêng. Do đó, mỗi người cần chu toàn bổn phận của mình trong gia đình cách chu đáo. Mỗi người phải sống theo câu châm ngôn “Chính danh”, nghĩa là sống đúng với địa vị và vai trò của mình. Vợ chồng biết tôn trọng lẫn nhau. Cha mẹ sống đúng với vai trò của cha mẹ, luôn làm gương sáng cho con cái bằng chính đời sống tiết độ, công chính của mình. Con cái phải biết vâng phục cha mẹ trong tâm tình yêu mến và thảo hiếu, như Đức Giêsu luôn vâng phục Chúa Cha (x. Ga 4,34; Dt 5,8-9).

Nếu mỗi gia đình trong giáo xứ chúng ta biết sống “Chinh danh”, nghĩa là, từng người trong gia đình luôn sống đúng vai trò của mình và chu toàn nhiệm vụ của mình trong tình yêu, gia đình chúng ta dù đông cũng trở nên một. Chúng ta trở nên một, nhưng mỗi người vẫn còn là chính mình. Nhờ đó, gia đình của chúng ta sẽ không tẻ nhạt, nhưng ngày càng trở nên sung mãn, phong phú và thật sự hạnh phúc (Internet).

* Trong đời sống hằng ngày

Một trong những điều Giáo hội muốn nhắc nhở cho chúng ta về Chúa Ba Ngôi là dấu Thánh giá. Dấu thánh giá nhắc nhở cho ta về lòng tin vào hai mầu nhiệm quan trọng trong đức tin Công giáo là mầu nhiệm Một Chúa Ba Ngôi và mầu nhiệm Cứu chuộc.

Ta thấy Linh mục rửa tội nhân danh Chúa Ba Ngôi như lời Chúa dạy : “Các con hãy làm phép rửa cho họ nhân danh Cha và Con và Thánh Thần” (Mt 28,20). Các bí tích khác cũng được cử hành nhân danh Chúa Ba Ngôi. Linh mục kêu cầu Chúa Ba Ngôi khi cử hành bí tích Giải tội. Linh mục xức dầu bệnh nhân, nhân danh Ba Ngôi. Đức Giám mục cử hành bí tích Thêm sức trong dấu Chúa Ba Ngôi. Ta bắt đầu và kết thúc kinh đọc bằng dấu thánh giá tuyên xưng đức tin vào Chúa Ba Ngôi. Trước khi ăn ta cũng làm dấu thánh giá tạ ơn Chúa Ba Ngôi cho ta của ăn hằng ngày. Ước gì chúng ta cũng biết in dấu Chúa Ba Ngôi trên cuộc đời và trong cuộc sống hằng ngày.

[Mục Lục]

Bài 12. CHÚA BA NGÔI
Lm. Carôlô Hồ Bặc Xái

Chủ Ðề: Vai trò Ba Ngôi Thiên Chúa trong đời sống tín hữu

I. Dẫn vào Thánh lễ

Anh chị em thân mến,

Mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi là một trong ba mầu nhiệm căn bản của đức tin chúng ta, căn bản vì có ảnh hưởng quan trọng trên cách sống đức tin của chúng ta. Nhưng hình như từ trước tới nay chúng ta chưa ý thức bao nhiều về tầm quan trọng ấy.

Trong Thánh lễ này, chúng ta xin cho Lời Chúa soi sáng cho chúng ta hiểu được tầm quan trọng ấy, và xin ơn Chúa giúp chúng ta sống đức tin của mình một cách tích cực hơn.

II. Gợi ý sám hối

- Thiên Chúa là Cha yêu thương. Nhưng chúng ta chưa mấy tin tưởng phó thác vào tình yêu Chúa.

- Chúa Con đã chịu chết để Thiên Chúa tha thứ tội lỗi chúng ta. Nhưng chúng ta không biết tha thứ cho nhau.

- Chúa Thánh Thần muốn mọi người sống yêu thương nhau như anh em cùng một Cha trên trời. Nhưng chúng ta thường nhìn người chung quanh như những kẻ xa lạ, thậm chí là những kẻ thù.

III. Lời Chúa

1. Bài đọc I (Cn 8,22-31)

Trích đoạn này trình bày Ngôi Hai như là Sự Khôn Ngoan của Thiên Chúa.

- Ngài hiện hữu từ thuở đời đời.

- Ngài đóng vai trò chủ chốt trong việc tạo dựng.

- Ngài vừa ở bên cạnh Thiên Chúa, vừa gần gũi với loài người.

2. Đáp ca (Tv 8)

Đây là một bài ca tụng công trình tạo dựng của Thiên Chúa, đặc biệt con người là thụ tạo cao quý nhất, chỉ thua kém thiên thần một chút.

3. Tin Mừng (Ga 16,12-15)

Đoạn Tin Mừng này nói đến sự liên hệ giữa Ba Ngôi, nhưng đặc biệt nhấn mạnh vai trò của Chúa Thánh Thần:

- Tất cả những gì mà Chúa Con mặc khải đều là do lãnh nhận từ Chúa Cha.

- Chúa Thánh Thần sẽ dạy các môn đệ hiểu rõ tất cả những gì Chúa Con đã dạy, nhờ đó các môn đệ được dẫn đến sự thật toàn vẹn.

4. Bài đọc II (Rm 5,1-5)

Đoạn thư Phaolô này cũng nói đến vai trò của Ba Ngôi trong cuộc sống người tín hữu: Nhờ Chúa Giêsu Kitô và trong Chúa Thánh Thần, chúng ta được thông phần sự sống của Thiên Chúa.

IV. Gợi ý giảng

1. Sự thật toàn vẹn

Chúa Thánh Thần là Đấng dẫn ta đến sự thật toàn vẹn. Sự thật toàn vẹn là gì? Đó chính là điều Chúa Giêsu ngụ ý trong câu đầu bài Tin Mừng hôm nay “Thầy còn nhiều điều muốn nói với chúng con, nhưng bây giờ chúng con không có sức chịu nổi”. Trong khoảng thời gian Chúa Giêsu sống cạnh các môn đệ, có nhiều điều Chúa Giêsu vừa mới nói hé một chút thì các môn đệ đã không chịu nổi nên Chúa Giêsu thôi không nói nữa. Thí dụ khi hai người con của bà Giêbêđê đến xin Chúa cho họ được ngồi hai bên tả hữu Ngài, Chúa Giêsu hỏi lại “Nhưng chúng con có uống nổi chén đắng của Thầy không?” Hai ông tuy đáp liều là nổi nhưng sau đó không dám xin nữa và Chúa Giêsu cũng không nói thêm gì nữa. Trong câu chuyện ấy, sự thật toàn vẹn mà Chúa Giêsu chưa nói rõ chính là chén đắng. Một lần khác Chúa Giêsu vừa mở miệng báo tin Ngài sẽ bị bắt bị hành hạ và bị giết chết, thì Phêrô cũng không chịu nổi nên vội lên tiếng can ngăn. Trong chuyện này, sự thật toàn vẹn mà Chúa Giêsu chưa thể nói rõ chính là mầu nhiệm đau khổ của Thập giá. Trong đêm thứ năm trước khi ra đi chịu chết, Chúa Giêsu quỳ trước các môn đệ và rửa chân cho họ, Phêrô lại một lần nữa không chịu nổi nên cự nự “Không đời nào con để Thầy rửa chân cho con”. Ở đây sự thật toàn vẹn mà Chúa Giêsu cũng chưa tiện nói hết là sự hạ mình của Ngài và của các môn đệ. Tóm lại sự thật toàn vẹn là các môn đệ phải chấp nhận số phận của Thầy mình, phải tự khiêm tự hạ, phải chịu đau khổ chịu bắt bớ và có thể chịu chết giống như Thầy. Nhưng trong tất cả những lần kể trên Chúa Giêsu không nói hết ý nghĩ của mình được vì các môn đệ đã không chịu nổi. Về sau khi Chúa Giêsu đã sống lại và lên trời, Chúa Thánh Thần đã dẫn các môn đệ đến sự thật toàn vẹn ấy, và khi đó, nhờ sự trợ giúp của Chúa Thánh Thần, các ông đã chịu nổi, chẳng những chịu nổi mà còn vui lòng chịu: một lần kia vì đã rao giảng về Chúa Giêsu, các tông đồ bị bắt giam trong tù hết một đêm, sau đó bị điệu ra Thượng Hội đồng, bị đánh đòn một trận rồi mới được thả ra. Sách Công vụ viết khi ấy các ông lòng đầy hân hoan vì được coi là xứng đáng chịu khổ nhục vì danh Chúa Giêsu. Thánh Phaolô cũng thế, sau biết bao gian truân nguy hiểm vì loan báo Tin Mừng, ngài nói “Tôi sung sướng vì được thông phần cuộc khổ nạn của Chúa Giêsu Kitô trong thân xác tôi”. Ngài còn nói “Vinh dự của chúng ta là thập giá Đức Kitô”, cái thập giá mà những người trí thức hy lạp coi là điên rồ và những người Do Thái sùng đạo coi là cớ vấp phạm.

2. “Khi tôi ngắm cõi trời”

Một đêm nào đó trời thanh mây tạnh, chúng ta hãy ra khỏi nhà, ngước mắt nhìn lên bầu trời. Chúng ta thấy gì? Chúng ta sẽ thấy các tinh tú hằng hà sa số, có cái sáng nhiều có cái sáng ít, có cái nằm riêng rẻ có cái ở trong một chùm sao.

Trong hằng hà sa số các tinh tú ấy, trái đất chúng ta chẳng đáng là gì cả. Một hành tinh nhỏ bé, rất nhỏ bé.

Thế mà Thiên Chúa lại quan tâm đặc biệt đến hành tinh nhỏ bé này. Trong vô vàn tinh tú, chỉ có hành tinh nhỏ bé này được hai vinh dự vô cùng to lớn:

- Vinh dự to lớn thứ nhất là con người trên hành tinh nhỏ bé này được Thiên Chúa đặt làm chủ tể mọi loài trong vũ trụ rộng lớn bao la.

- Vinh dự to lớn thứ hai là không một hành tinh nào khác ngoài hành tinh này được Ngôi Hai Thiên Chúa đến cư ngụ. Chẳng những thế, Ngài còn chịu chết ở cái hành tinh nhỏ bé này nữa.

Tác giả Thánh Vịnh 8 đã ngỡ ngàng không hiểu nỗi tình yêu bao la của Thiên Chúa và hạnh phúc vô cùng của con người: “Khi tôi nhìn ngắm cõi trời, công cuộc tay Chúa tạo ra, mặt trăng và muôn tinh tú mà Chúa tôi gầy dựng, thì nhân loại là chi mà Chúa tôi nhớ đến, con người là gì mà Chúa để ý chăm nom. Chúa dựng nên con người chỉ kém thiên thần một chút. Chúa trang sức con người bằng danh dự với vinh quang. Chúa đặt con người cai trị các công trình tay Chúa tác thành. Chúa đặt muôn vật dưới chân con người.”

3. Một cuộc sống đáng mơ ước

Chúng ta không sống cô độc một mình, nhưng cùng sống với những người khác: gia đình, vợ chồng, bạn bè, đồng nghiệp, cộng đoàn giáo xứ v.v.

Trong những cộng đoàn sống chung ấy, chúng ta thường mơ ước:

- Phải chi mọi người đều “trong suốt” với nhau, nghĩa là ai nấy cũng hiểu nhau vì ai nấy đều chân thành tỏ cho nhau hết mọi ý nghĩ của mình.

- Phải chi mọi người đều hết lòng yêu thương nhau, nghĩa là chỉ có yêu thương chứ không hề có một chút gì là ganh ghét, đố kỵ, e dè nhau:

- Phải chi mọi người đều hết sức hợp tác giúp nhau trong mọi công việc.

- Phải chi mọi người đều chia xẻ tất cả những gì của mình để tất cả đều là của chung.

Đó chính là cuộc sống của Ba Ngôi Thiên Chúa.

Chúng ta mơ ước cuộc sống đó. Mơ ước này không phải chỉ là ước mơ suông không bao giờ đạt được. Chúa Giêsu nói Thiên Chúa sẵn sàng thông chia cho chúng ta cuộc sống ấy nếu chúng ta biết thông hiệp với Ba Ngôi Thiên Chúa.

4. Vài suy nghĩ về Thiên Chúa là Cha

a/ Thế nào là một người cha?

- Cha là kẻ yêu thương con mình bằng một tình yêu vô cùng quảng đại:

+ Ngay cả trước khi đứa con sinh ra: vừa biết nó thụ thai thì đã yêu thương và nôn nóng chờ ngày nó sinh ra.

+ Ngay cả khi chưa biết sau này nó sẽ ra sao: chưa biết sau này nó đẹp hay xấu, thông minh hay ngu đần, khoẻ mạnh hay yếu ớt, tốt hay xấu, hiếu thảo hay ngỗ nghịch… Chỉ vì nó là con cho nên mình yêu thương nó.

- Cha là kẻ muốn cho con mình tất cả những gì mình có: Người cha nào cũng muốn đứa con khoẻ như mình, thông minh như mình, giỏi như mình, khéo như mình, có của cải địa vị như mình, hạnh phúc như mình… Thậm chí còn hơn mình… Và làm tất cả để đứa con được như thế.

- Cha là kẻ không bao giờ quên con và bỏ con: Chỉ có con quên cha và bỏ cha, chứ không hề có cha quên con và bỏ con. Dù đứa con ấy xấu xa và ngỗ nghịch đến đâu đi nữa, Cha vẫn yêu thương nó.

- Hạnh phúc và đau khổ của người Cha là do thấy con hạnh phúc hay đau khổ: Cha sung sướng khi thấy con vui, con khoẻ, con thành đạt… Cha đau buồn khi thấy con bất hạnh, khổ sở…

- Cha là kẻ lệ thuộc con:

+ Yêu thương ai là lệ thuộc người ấy, là để cho người ấy có quyền trên mình, mình ở thế yếu đối với người ấy.

+ Trẻ con dù rất yếu ớt nhưng lại có quyền lực rất lớn trên cha mẹ. Do đó chúng nhõng nhẽo, đòi cái này cái nọ, giận không thèm ăn uống khi không được cho cái mà chúng đòi… Những yêu sách ấy của chúng đã làm cho cha mẹ phải “điêu đứng” khổ sở.

b/ Thiên Chúa là Cha của Chúa Giêsu và là Cha của chúng ta

Tất cả những gì ta đã nói về người cha tự nhiên đều đúng với Thiên Chúa, và đúng một cách tuyệt đối, trọn vẹn:

- Cha là kẻ yêu thương con mình bằng một tình yêu vô cùng quảng đại: “Từ muôn đời Chúa đã yêu con”

- Cha là kẻ muốn cho con mình tất cả những gì mình có:

+ Sách Sáng thế nói Thiên Chúa dựng nên con người theo hình ảnh Ngài.

+ Tin Mừng Ga ghi lại lời Chúa Giêsu “Mọi sự của Cha là của Con” (Ga 17,10)

- Cha là kẻ không bao giờ quên con và bỏ con:

+ Điều này hoàn toàn và tuyệt đối đúng với Thiên Chúa: “Con người có thể sống không Thiên Chúa, nhưng Thiên Chúa không thể thôi làm Cha được” (Louis Evely).

+ Dụ ngôn người cha nhân hậu và đứa con hoang đàng minh họa điều này rất rõ.

- Hạnh phúc và đau khổ của người Cha là do thấy con hạnh phúc hay đau khổ.

+ “Thiên Chúa là người táo bạo nhất trong thiên hạ, bởi vì Ngài đã dám đặt tất cả hạnh phúc của mình trong hành vi yêu thương. Ngài đã để hạnh phúc mình tuỳ thuộc vào một kẻ khác” (Louis Evely)

- Cha là kẻ lệ thuộc con:

+ “Thiên Chúa là Cha, Cha cách trọn vẹn, hoàn toàn. Chúng ta thì khác, chúng ta chỉ là cha một ít thôi. Đồng ý rằng ta là cha của con cái chúng ta, nhưng chúng ta cũng còn lệ thuộc đủ mọi thứ khác như là công việc, nghề nghiệp, cuộc sống hôn nhân, những sở thích riêng tư, những thành công, những việc giải trí của mình, và chúng ta lại cũng còn lệ thuộc về chính mình nữa. Chúng ta không là cha cho đủ… Chỉ một mình Thiên Chúa mới là Cha mà thôi. Đối với Con của Ngài, Ngài đã hiến mình trọn vẹn. Nơi Ngài không còn có một phần nhỏ nhoi nào là quay trở về mình, là tìm “cái tôi” nữa” (Louis Evely)

* Tóm lại Thiên Chúa là Cha ở chỗ “Thiên Chúa chỉ biết yêu thương và trao ban. Ngoài ra Ngài không là cái gì khác nữa” (Louis Evely)

5. Thiên Chúa trổi vượt trên cha mẹ trần thế

Trong phòng xử án Toà án nhân dân Thành phố Hồ chí Minh sáng ngày 16-8-1996, ngay ở hàng ghế đầu, suốt những giờ xét xử của Hội đồng xử án, một người đàn bà với đôi mắt ướt đẫm nước mắt, cứ nhìn đăm đăm vào chiếc lưng của bị cáo đang đứng trước vành móng ngựa. Đó là chiếc lưng của đứa con đầu lòng của bà trong chiếc áo tù, và có in ký hiệu “AB”. Cho đến khi công tố viên đọc xong lời buộc tội và đề nghị mức án “hai mươi năm tù vì tội giết người” bà bỗng nấc lên một tiếng rồi ngất xỉu. Bà ngất xỉu có lẽ vì bà chịu đựng không nổi mức án dành cho con bà: 20 năm tù vì cái tội giết người; mà người nó định giết không ai khác hơn là chính bà. Bà là mẹ của bị cáo và cũng chính là người bị hại!

Hơn một năm trước đây, vào ngày 16 tháng 7, 1995, chính nó đã cầm một thanh gỗ tròn dài nửa mét đánh vào đầu bà, rồi cầm một con dao đâm vào ngực bà. Người đầm đìa máu bà ngã xuống ngất xỉu – vì con. Hôm nay bà lại ngã xuống, ngất xỉu… cũng vì con.

Con bà – Lương Quốc Tuấn, sinh năm 1976, ở quận 11, làm thợ cửa sắt. Từ khi lên 5 tuổi, cha của Tuấn đã bỏ mẹ con Tuấn đi sống với người khác. Mẹ của Tuấn lặn lội nuôi hai đứa con thơ lớn lên. Thế mà… Sáng hôm đó, chúa nhật, Tuấn dậy trễ. Tuấn hỏi xin mẹ mấy ngàn ăn hủ tiếu. Mẹ Tuấn không cho, bảo lấy mì ăn liền nấu ăn. Tuấn khai trước toà: “Mẹ nói từ ngày quen con nhỏ đó thân ốm nhom ốm nhách, không tiền không bạc… mẹ không cho tiền còn nói nọ nói kia…” Thế là Tuấn đã làm cái điều mà có lẽ nghe đến, ai cũng phải thấy rợn cả người: đánh, giết mẹ! Với 10 vết thương, chỉ có hai vết ở tay, còn lại toàn ở đầu và ngực nhưng khi từ bệnh viện sau sáu ngày điều trị trở về, bà lại ráng sức để xách đồ ăn vào thăm con đang bị giam trong tù! Sợ con bị đưa ra toà, bà đã viết giấy bãi nại xin xóa tội cho con. Và trước toà, bà cứ khóc nói: “Từ nhỏ đến khi lớn nó ngoan lắm. Nó không uống rượu, không hút thuốc, xin toà giảm tội!” Rồi bà nức nở tỏ ra ray rứt, ân hận, trách mình: “Tôi không nuôi nó ăn học đến nơi đến chốn. Nó phải đi làm sớm, lúc học xong lớp 8.” Hoàn toàn bà không hề nhắc gì đến cái tội tày trời mà đứa con của mình đã mắc phải.

Bên trong phòng xử án, khi bà tỉnh lại, phóng viên Hoàng Chức Nguyên đến xin hỏi chuyện bà, bà lại khóc nói: “Tôi không nói được gì đâu, đau đớn quá.” Khi có các phóng viên đến chụp ảnh con bà đang bị một tay còng vào ghế, bà van nài: “Xin đừng chụp ảnh con tôi…” Khi những người công an còng hai tay con bà giải đi, bà đã lao người với theo, bà ngã trong vòng tay của người quen. Lúc ấy phóng viên lại thấy rất rõ một vết thẹo trên trán bà. Vết thẹo do chính tay con bà cầm một thanh gỗ đập vào để lại… (theo Tuổi Trẻ 17-8-1996, trang 2).

Chắc không ai lại không bị đánh động do câu chuyện vừa kể. Một đàng là khối tình quá lớn nơi người mẹ, đàng khác là điều gì đó hơn là sự vô ơn bạc nghĩa về phía người con, có khi những con vật không xử sự với mẹ chúng cách tàn nhẫn đến như vậy! Nhưng như vậy lại càng làm nổi bật khối tình trước sau như một, vô điều kiện và cho không nơi người mẹ. Thử hỏi do đâu mà người mẹ có được thứ tình yêu cao cả đến như thế? Ta nên để ý về lời cắt nghĩa của sách Giáo Lý của Giáo Hội Công Giáo về vấn đề này liên quan tới Thiên Chúa Ba Ngôi như sau:

“Khi gọi Thiên Chúa là “Cha”, ngôn ngữ đức tin chủ yếu muốn nêu lên hai khía cạnh: Thiên Chúa là nguồn gốc đầu tiên của mọi sự và là Đấng uy quyền siêu việt, đồng thời là Đấng nhân hậu yêu thương chăm sóc mọi con cái. Nơi Thiên Chúa, tình cha con trìu mến này cũng có thể diễn tả qua tình mẫu tử. Hình ảnh này làm rõ nét hơn tính nội tại của Thiên Chúa, mối thâm tình giữa Thiên Chúa và thụ tạo. Như vậy, ngôn ngữ đức tin được hình thành từ kinh nghiệm về cha mẹ trần thế, những người dưới một khía cạnh nào đó, là đại diện đầu tiên của Thiên Chúa nơi con người. Nhưng kinh nghiệm đó cũng cho thấy là cha mẹ trần thế có thể làm sai lệch và bóp méo hình ảnh làm cha làm mẹ. Cho nên, cần phải nhắc lại là Thiên Chúa vượt trên sự phân biệt phái tính của người phàm. Người không là nam mà cũng không là nữ. Người là Thiên Chúa. Vì Người là nguồn gốc và là chuẩn mực cho chức năng làm cha làm mẹ, nên Người luôn trổi vượt trên cha mẹ trần thế: không ai là cha một cách trọn hảo như Thiên Chúa (GLGHCG,239).

Bạn có tin vui nào để nói với gia đình này?

Nhưng câu chuyện lại cho thấy một hình ảnh của một gia đình bi đát. Chồng đã bỏ vợ và hai con nhỏ, nay đứa con đầu lòng lớn lên dám đâm chém người mẹ đã sinh ra mình, để rồi lãnh 20 năm tù! Nếu Thiên Chúa là nguồn gốc đầu tiên của mọi sự và là Đấng uy quyền siêu việt, đồng thời là Đấng nhân hậu yêu thương chăm sóc mọi con cái, Ngài có kế hoạch nào hữu hiệu để cứu vãn gia đình này chăng? Nếu bạn là người từng tìm hiểu và chia sẻ đời sống Tin Mừng của Đức Kitô, Đấng cứu độ trần gian, chính bạn có tin vui nào để nói với gia đình này, với người mẹ đáng kính, người con ngồi tù, hoặc với người bố đi hoang cần được kêu gọi trở về? Ở đây không bàn về công tác xã hội nhưng chủ yếu bàn về niềm tin, khởi đi từ niềm tin đối với Thiên Chúa Ba Ngôi.

Nhờ lý trí tự nhiên, con người có thể nhận biết Thiên Chúa cách chắc chắn, dựa vào những công trình của Người. Hãy coi người mẹ trong câu chuyện nói trên là công trình kỳ diệu biết bao về yêu thương. Nhưng còn có một loại nhận biết khác, mà con người không thể đạt tới bằng sức lực của chính mình, đó là loại nhận biết nhờ mạc khải của Thiên Chúa.

Đức Giêsu đã mạc khải cho ta biết Thiên Chúa là CHA theo một nghĩa chưa từng có: Người không chỉ là cha vì là Tạo Hoá, từ muôn thuở Người là Cha trong tương quan với Con duy nhất, Ngôi Con từ muôn thuở cũng chỉ là Con trong tương quan với Ngôi Cha: “Không ai biết Người Con trừ Chúa Cha, cũng như không ai biết Chúa Cha trừ Người Con và kẻ mà Người Con muốn mạc khải cho.” (Mt 11,27) – GLGHCG, 240.

Trước lễ Vượt Qua, Đức Giêsu báo tin sẽ cử một Đấng Bào Chữa khác, đó là Chúa Thánh Thần. Người tác động từ thuở khai thiên lập địa (x. St 1,2). Người đã dùng các ngôn sứ mà phán dạy (Kinh Tin Kính Nixêa Contantinôpôli). Nay Người sẽ ở lại với và trong các môn đệ (x.Ga 14,17) để dạy bảo (Ga 14,26) và dẫn đưa họ đến sự thật trọn vẹn” (Ga 16,13). Chúa Thánh Thần được mạc khải như một Ngôi Vị Thiên Chúa, khác với Đức Giêsu và với Chúa Cha (GLGHCG, 243).

Mọi người trong gia đình phạm nhân Lương Quốc Tuấn trong câu chuyện, đều cần được vén màn cho thấy Thiên Chúa là hạnh phúc trường cửu, sự sống bất diệt, ánh sáng không tàn lụi. Thiên Chúa là tình thương tràn lan giữa Ba Ngôi vị tựa như sức nóng và ánh sáng tràn lan từ mặt trời. Thiên Chúa tự ý muốn thông chia vinh quang sự sống hạnh phúc của Người. Đó là “kế hoạch yêu thương của Thiên Chúa từ thuở đời đời” (x.Ep 1,9). Người đã cưu mang kế hoạch đó từ trước khi tạo dựng vũ trụ nơi Con yêu dấu của Người là Đức Giêsu Kitô. “Người đã tiền định cho ta làm nghĩa tử trong Con của Người” (Ep 1,4-5). Ta được mời gọi “trở nên đồng hình đồng dạng với Con của Người” (Rm 8,29) nhờ “Thần Trí làm nên nghĩa tử” (Rm 8,15), kế hoạch này đúng là “ân sủng được trao ban từ muôn thuở” (2Tm 1, 9-10) xuất phát trực tiếp từ tình thương Ba Ngôi. Tình thương này được trải ra trong cuộc sáng tạo, trong toàn bộ lịch sử cứu độ sau khi nguyên tổ sa ngã, trong sứ mạng của Chúa Con và Chúa Thánh Thần, Thánh Thần mà sứ mạng Hội Thánh nối tiếp (Sắc lệnh Truyền Giáo AG 2-90).

Chính theo kế hoạch yêu thương của Ba Ngôi mà mọi người trong gia đình phạm nhân Lương Quốc Tuấn, kể cả chính phạm nhân, người bố của phạm nhân và người mẹ đáng mến của anh, đều được mời gọi đạt tới hạnh phúc bất diệt chính họ hằng ao ước. (Lm Augustine, sj. Vietcatholic)

6. Ba Ngôi Thiên Chúa, một cộng đoàn hiệp nhất yêu thương

Người ta kể rằng: Thánh Augustin, một hôm đi bách bộ dọc bờ biển Địa Trung Hải, vừa đi vừa suy nghĩ về mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi. Bỗng nhiên Thánh nhân gặp một em nhỏ lấy vỏ sò múc nước đổ vào một cái lỗ. Đang còn ngạc nhiên về công việc luống công vô ích này, em bé đã trả lời: việc em múc hết nước biển đổ vào lỗ nhỏ, còn dễ hơn điều mà Thánh nhân suy nghĩ về mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi. Rồi em bé biến đi.

Nhớ lại lớp giáo lý xa xưa, ở đó, Chúa Ba Ngôi được ví như một hình tam giác đều, có ba góc bằng nhau. Hay chúng ta cũng được nghe so sánh Chúa Ba Ngôi với nước ở ba thể: khí, lỏng và rắn… Tuy nhiên, tất cả những lối so sánh ấy dường như quá khô khan, vì không phản ánh một cách trung thực và sống động hình ảnh thật sự của Ba Ngôi Thiên Chúa.

Cách đây vài năm, vào ngày cuối của khoá học về Chúa Ba Ngôi, cha giáo sư hỏi chúng tôi:

- Bây giờ các anh chị đã hiểu mầu nhiệm một Chúa Ba Ngôi chưa?

Gần như cả lớp đồng thanh:

- Thưa cha hiểu.

Cha bật cười:

- Vậy thì các anh chị giỏi hơn tôi rồi!

Dĩ nhiên, con người giới hạn của chúng ta không thể hiểu thấu mầu nhiệm quá siêu vượt này, nhưng để sống, lại là điều hoàn toàn có thể. Mầu nhiệm Ba Ngôi chính là hình ảnh rất thân quen, rất gần gũi nếu nhìn Ba Ngôi dưới khía cạnh tình yêu. Vâng, Ba Ngôi Thiên Chúa chính là một cộng đoàn hiệp nhất yêu thương. Tình yêu ấy đã không giữ lại cho mình, nhưng đổ tràn vào trần gian. Một tình yêu tràn ngập vũ trụ khi Thiên Chúa Cha dựng nên con người theo hình ảnh của Ngài; là tình yêu cứu độ, thứ tha qua cái chết nhục nhằn của Chúa Con chí thánh; là tình yêu thánh hóa, đổi mới trong Thánh Thần. Thánh Gioan đã định nghĩa: Thiên Chúa là tình yêu. Một tình yêu chan hòa, chia sẻ giữa Ba Ngôi: Cha trao cho Con tất cả, Con dâng tất cả cho Cha, tình yêu khắng khít giữa Cha-Con là Thánh Thần. Tình yêu chân thực là tình yêu hiến trao, không phải chỉ là trao quà tặng hay cái gì đó ở bên ngoài mình, nhưng là trao đi điều quý nhất: “Thiên Chúa yêu thế gian, đến nỗi tặng ban cả Con Một…”

Thiết nghĩ không có hình ảnh nào diễn tả đẹp hơn mầu nhiệm Ba Ngôi cho bằng hình ảnh một gia đình: vợ chồng yêu thương nhau và con cái là kết tinh của tình yêu.” Mình với ta tuy hai mà một… Ta thương nhau quá nên hai hóa ra thành một”. Dù là hai, bốn, mười hoặc nhiều hơn đi nữa, nhưng gia đình, cộng đoàn chúng ta sẽ thực sự phản ánh sự hiện diện của Thiên Chúa Ba Ngôi, nếu chúng ta chỉ có một trái tim để yêu thương, một niềm vui để chia sẻ, một nỗi buồn để cảm thông nâng đỡ, một khát vọng nên thánh… Tiếc rằng ngày nay, nhiều gia đình, cộng đoàn đã không còn là tổ ấm, nhưng biến thành nhà trọ: khách đến rồi khách lại đi, chẳng cần biết những người thân yêu của mình đang nghĩ gì, làm gì, cần gì và sống như thế nào! Đời sống gia đình nặng nề, khó thở và tẻ nhạt, bởi vì nơi ấy đã không còn tình yêu nữa.

Chợt nhớ lại câu chuyện khá ngộ nghĩnh xảy ra tại một cộng đoàn các sư huynh ở Việt Nam. Cộng đoàn gồm ba vị, người Việt mình thường quen gọi là các “phe” (frère). Lần kia, một nhân viên của sở bưu điện đem thư đến, vừa giao thư vừa lẩm bẩm: “Nhà có ba người thì ba phe, sống chó gì được!” (chỉ là vì trên bì thư, người gởi viết: Kính gởi phe M., phe H., phe B.). Thật là một sự hiểu lầm tai hại!

Chúng ta sẽ mãi còn xa lạ với mầu nhiệm Ba Ngôi, nếu chúng ta còn xa lạ với tình yêu được bắt đầu ngay trong gia đình, cộng đoàn. Gia đình, cộng đoàn chúng ta hãy trở thành một bản nhạc du dương hòa điệu, trong đó mỗi người là một nốt nhạc đã được Thiên Chúa đặt để. Xin đừng tự ý thăng giáng, cũng đừng thay đổi vị trí, vai trò của mình. Hãy sống đúng bổn phận Chúa trao, và như thế, mọi việc chúng ta làm đều bắt nguồn và quy hướng về tình yêu, tình yêu của mầu nhiệm Ba Ngôi mà mỗi ngày chúng ta lặp lại nhiều lần khi làm dấu thánh giá: Nhân danh Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần.(Sr Têrêsa, trích từ Vietcatholic)

7. Nhìn thấy Chúa

Một vị vua kia đến cuối cuộc đời cảm thấy buồn chán. Ông nói: “Suốt đời ta, ta đã cảm thụ được tất cả những gì mà một con người có thể cảm thụ được bằng các giác quan. Nhưng vẫn còn một điều ta chưa được thấy, đó là ta chưa thấy Chúa. Bây giờ nếu ta chỉ được nhìn thấy Chúa một thoáng thôi thì ta cũng sẽ mãn nguyện mà chết”. Nhà vua tham khảo ý kiến những bậc khôn ngoan, hứa cho họ đủ thứ phần thưởng nếu họ giúp ông thực hiện điều mơ ước ấy. Nhưng chẳng ai giúp được.

Thế rồi có một chàng chăn cừu nghe chuyện trên và tìm đến gặp nhà vua. Chàng nói: “Có lẽ hạ thần có thể giúp Bệ Hạ được”. Nhà vua rất sung sướng theo người chăn cừu leo lên nhiều ngọn đồi. Khi đến đỉnh một ngọn đồi nọ, người chăn cừu đưa tay chỉ mặt trời và bảo: “Hãy xem kìa”. Nhà vua ngước mắt nhìn lên nhưng liền nhắm lại ngay vì chói quá. Ông bảo: “Nhà ngươi muốn cho ta mù sao!” Người chăn cừu đáp: “Tâu Bệ Hạ, đây chỉ mới là một phần nhỏ của vinh quang Thiên Chúa mà Bệ Hạ còn nhìn không nổi. Thế thì làm sao Bệ Hạ có thể nhìn được Thiên Chúa bằng cặp mắt bất toàn của Bệ Hạ? Bệ Hạ phải tìm cách nhìn Ngài bằng cặp mắt khác”.

Nhà vua rất thích ý tưởng ấy, nói: “Ta cám ơn ngươi đã mở cắp mắt trí khôn của ta. Bây giờ hãy trả lời cho câu hỏi khác của Ta: Thiên Chúa sống ở đâu?” Người chăn cừu lại đưa tay chỉ lên trời: “Bệ Hạ hãy nhìn những con chim đang bay kia. Chúng sống trong bầu không khí bao quanh. Chúng ta cũng thế, chúng ta sống trong sự bảo bọc của Thiên Chúa. Xin Bệ Hạ đừng tìm kiếm nữa, mà hãy mở rộng mắt ra để nhìn, mở tai ra để nghe. Thế nào Bệ Hạ cũng thấy được Ngài. thiên đường ở ngay dưới chân chúng ta cũng như ở ngay trên đầu chúng ta”.

Nhà vua dừng bước, cố gắng nhìn, cố gắng lắng nghe. Thế là một cảm giác bình an lộ rõ trên khuôn mặt buồn thảm của ông. Người chăn cừu nói tiếp: “Tâu Bệ Hạ, còn một điều nữa”. Rồi chàng dẫn nhà vua đến một cái giếng. Nhà vua nhìn xuống mặt nước bằng phẳng, hỏi: “Ai sống dưới đó thế?” Người chăn cừu đáp: “Thiên Chúa”. “Ta có thể nhìn thấy Ngài không?” “Được chứ, Bệ Hạ chỉ cần nhìn”. Nhà vua chăm chú nhìn xuống giếng, nhưng chỉ thấy gương mặt của mình phản chiếu trên mặt nước. Ông nói: “Ta chỉ thấy mặt Ta thôi”. Người chăn cừu giải thích: “Bây giờ thì Bệ Hạ đã biết Thiên Chúa sống ở đâu rồi. Ngài sống trong Bệ Hạ đó”.

Nhà vua nhận ra rằng người chăn cừu khôn ngoan và giàu có hơn ông. Ông cám ơn chàng và trở về hoàng cung. Chẳng ai biết ông có nhìn thấy Thiên Chúa không, nhưng ai cũng nói rằng có một điều gì đó đã biến đổi trái tim ông, bởi vì từ đó trở đi ông đối xử rất nhân hậu với mọi người, kể cả người đầy tớ hèn hạ nhất của ông.

Thiên Chúa ở khắp chung quanh chúng ta. Nhưng chừng nào chúng ta chưa khám phá Ngài ở ngay trong lòng chúng ta thì Ngài như vẫn còn ở xa, vẫn như một người lạ thờ ơ vô tình. Còn khi chúng ta cảm nhận Ngài ở trong chúng ta thì không bao giờ chúng ta còn cảm thấy cô đơn nữa, và khi đó chúng ta sẽ nhìn thấy thiên nhiên là một công trình của một Đấng Nghệ Sĩ thân thiết của chúng ta.

Thiên Chúa Ba Ngôi vừa ở trong chúng ta vừa siêu vượt chúng ta. Đúng là một mầu nhiệm, nhưng là một mầu nhiệm tình yêu. (FM)

8. Những hình ảnh của Thiên Chúa

Người Châu Phi có một câu chuyện sau đây về Thiên Chúa:

Một hôm Thiên Chúa đi thăm châu lục rộng lớn này và Ngài thấy có một bộ lạc bị mất đức tin. Thế là Ngài hiện ra giữa một mảnh ruộng đang có 4 người làm việc, mỗi người một góc. 4 người này thấy Chúa hiện ra giữa mảnh ruộng. Họ chăm chú nhìn Ngài rồi phục mình thờ lạy.

Sau đó Thiên Chúa biến hình rồi xem sự việc sau dó diễn tiến thế nào. 4 người kia chạy vào làng và nói rằng: đúng là có Thiên Chúa vì họ đã thấy Ngài hiện ra. Từ này về sau chúng ta đừng sống vô thần nữa mà phải lo thờ phượng Chúa. Mọi người nghe đều tin là Thiên Chúa đã hiện ra thật. Nhưng một người hỏi: “Thế thì Thiên Chúa mặc áo màu gì?”

- Ngài mặc áo đỏ. Người thứ nhất trả lời.

- Không, Ngài mặc áo xanh. Người thứ hai cãi lại.

- Hai đứa bây sai cả. Ngài mặc áo màu lục. Người thứ ba nói thế.

- Tất cả đều điên hết rồi. Người thứ tư la to. Ngài mặc áo vàng.

Thế là mọi người cãi nhau chí choé, rồi ấu đả nhau. Cuối cùng bộ lạc chia thành 4 phe.

Qua câu chuyện trên, chúng ta thấy mọi người dân bộ lạc ấy đều sai lầm. Thực ra mỗi người chỉ thấy một thoáng về Thiên Chúa. Lẽ ra mỗi người phải biết rằng mình chỉ thấy được một phần thì họ cho rằng họ thấy toàn vẹn. Nếu như họ biết lấy cái nhìn của người khác để bổ sung cho cái nhìn của mình thì họ sẽ có một hình ảnh đầy đủ và phong phú hơn về Thiên Chúa.

Thiên Chúa lớn hơn tất cả chúng ta. Chúng ta không bao giờ hiểu biết trọn vẹn về Ngài. Để hiểu biết những sự dưới thế chúng ta còn phải cố gắng rất nhiều, thế thì làm sao chúng ta nắm bắt được những sự trên trời. Chỉ có ơn ban khôn ngoan mới giúp chúng ta hiểu được đường lối của Thiên Chúa. Con người có thể biết những chân lý đức tin, nhưng không thể hiểu biết chính Thiên Chúa.

Cần phải có một hình ảnh đúng đắn về Thiên Chúa, nếu không thì mọi sự sẽ lạc hướng cả. Làm sao chúng ta có thể thờ phượng Ngài cho phải đạo hoặc có một liên hệ đúng đắn với Ngài nếu chúng ta có một hình ảnh sai lạc về Ngài?

Muốn biết Thiên Chúa là thế nào, chúng ta hãy nhìn vào Chúa Giêsu, vì, như Thánh Phaolô nói, “Ngài là hình ảnh Thiên Chúa vô hình”. Vậy, Chúa Giêsu ra sao? Trong mọi hình ảnh Chúa Giêsu, hình ảnh đẹp nhất là Mục Tử nhân lành. Chính Chúa Giêsu đã mô tả mình bằng hình ảnh này. Chúa Giêsu là Mục tử nhân lành, hiến mạng sống mình cho đàn chiên. Trong hình ảnh Chúa Giêsu, chúng ta thấy được tình thương Thiên Chúa dành cho chúng ta.

Còn Chúa Thánh Thần thì thế nào? Chúa Thánh Thần chính là tình thương giữa Chúa Cha với Chúa Con, và giữa các Đấng với chúng ta.

Mầu nhiệm Ba Ngôi không phải là vấn đề để tranh luận, cũng không phải là vấn đề để học biết, mà là để cầu nguyện và để sống. Kitô hữu sống trong thế giới của Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần. Thế giới này không phải là một thế giới ở đâu xa xôi, mà chính là thế giới mà ta sống hằng ngày. Như câu chuyện của Châu Phi vừa kể phía trên, thế giới ấy là thế giới mà Thiên Chúa tỏ mình ra cho chúng ta. (FM)

V. Lời nguyện cho mọi người

Chủ tế: Anh chị em thân mến, chúng ta cùng dâng lên Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh thần lời khẩn cầu cho Hội thánh là Mẹ chúng ta và cho toàn thể thế giới:

1. Hội thánh là dấu chỉ tình yêu của Chúa dành cho muôn dân / Chúng ta hiệp lời cầu xin cho Hội thánh / luôn hiệp nhất trong yêu thương và chân lý vẹn toàn.

2. Thiên Chúa là Đấng giàu lòng thương xót / Chúng ta hiệp lời cầu xin cho hết thảy mọi người / nhận biết Chúa là Cha nhân hậu từ bi.

3. Chúa Giêsu Kitô là Đấng Cứu độ duy nhất của trần gian / Chúng ta hiệp lời cầu xin cho những ai thành tâm đi tìm Chúa / đều được hạnh phúc gặp Người.

4. Chúa Thánh thần là Đấng Thánh hóa nhân loại / Chúng ta hiệp lời cầu xin Chúa ban Thánh thần cho cộng đoàn giáo xứ chúng ta / để Người giúp chúng ta nên thánh trong bổn phận thường ngày.

Chủ tế: Lạy Thiên Chúa Ba Ngôi toàn năng hằng hữu, xin nhậm lời chúng con cầu nguyện và ban cho chúng con luôn cố gắng sống xứng đáng với tình thương hải hà của Chúa. Chúng con cầu xin

VI. Trong Thánh Lễ

- Chủ tế chú ý nhấn mạnh tất cả những đoạn kết của các lời cầu nguyện có công thức Ba Ngôi.

- Trước kinh Lạy Cha: Lời kinh Lạy Cha sau đây, chúng ta hãy cố gắng đọc lên với cả tâm tình con thảo như Chúa Giêsu và do Chúa Thánh Thần khơi lên trong lòng chúng ta.

VII. Giải tán

Chúng ta đã dâng Thánh lễ tôn kính Thiên Chúa Ba Ngôi đầy tình yêu thương. “Xin chúc anh chị em được đầy ân sủng của Chúa Giêsu Kitô, đầy tình thương của Chúa Cha, và ơn thông hiệp của Chúa Thánh Thần”.

[Mục Lục]

Bài 13. Duy nhất
Lm. Giuse Trần Việt Hùng

Sách Phương Ngôn còn gọi là Châm Ngôn (Proverb) nói về sự Khôn Ngoan. Người Dothái ví sự khôn ngoan như người phụ nữ cố gắng kiên trì dẵn dắt mọi người ra khỏi con đường gian tà và tội lỗi. Trong đoạn sách Châm Ngôn hôm nay, sự Khôn Ngoan được diễn tả như một nhân vật đã hiện diện với Thiên Chúa trước khi tạo dựng vũ trụ: “Đức Chúa đã dựng nên ta như tác phẩm đầu tay của Người, trước mọi công trình của Người từ thời xa xưa nhất.” (Cn 8,22). Sự Khôn Ngoan ở cùng Thiên Chúa qua mọi công trình sáng tạo. Tiến trình lịch sử cứu độ được hé mở một cách rất tiệm tiến. Dân Dothái tôn thờ một Thiên Chúa duy nhất và độc thần. Mầu nhiệm về Ngôi Ba Thiên Chúa được mạc khải từ từ từng bước. Hình bóng Ngôi Hai Thiên Chúa giáng trần còn được ẩn giấu. Sự Khôn Ngoan được nhân cách hoá trong cách diễn tả: “Khi chưa có các vực thẳm, khi chưa có mạch nước tràn đầy, ta đã được sinh ra.” (Cn 8,24).

Nguồn Kinh Thánh mạc khải về Thiên Chúa Ba Ngôi. Thuở xưa, Thiên Chúa đã dùng nhiều cách phán dạy cha ông qua các ngôn sứ, nay Chúa dạy chúng ta qua chính Con Một của Người. Chúa Giêsu đã mạc khải về ngôi vị Thiên Chúa: “Tôi và Chúa Cha là một.” (Ga 10,30). Chúa Giêsu là hiện thân và là Ngôi Lời của Thiên Chúa, khi chúng ta biết Chúa Giêsu, là biết Chúa Cha: “Nếu anh em biết Thầy, anh em cũng biết Cha Thầy. Ngay từ bây giờ, anh em biết Người và đã thấy Người.” (Ga 14,7). Thánh Luca diễn tả hình ảnh Thiên Chúa trong ngôi vị khác nhau qua biến cố Chúa Giêsu chịu phép rửa tại sông Giođan: “Thánh Thần ngự xuống trên Người dưới hình dáng chim bồ câu. Lại có tiếng từ trời phán rằng: Con là Con của Cha; ngày hôm nay, Cha đã sinh ra Con.” (Lc 3,22). Chính Chúa Giêsu đã dùng cách tuyên xưng Ba Ngôi Vị Thiên Chúa khi sai các Tông đồ ra rao giảng Tin Mừng: “Vậy anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ, làm phép rửa cho họ nhân danh Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần.” (Mt 28,19).

Giáo Hội tin kính Mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi. Chúng ta không thể hiểu thấu mầu nhiệm vì sự giới hạn của ngôn ngữ, sự hiểu biết và trí khôn con người. Qua sự tìm hiểu và kinh nghiệm, chúng ta cũng chỉ học biết một chút về cơ cấu của các sự vật hiện hữu. Chúng ta bị giới hạn mọi thứ từ thời gian, không gian, kiến thức hẹp hòi và sự hiểu biết nông cạn. Tin vào lời Chúa. Chúa Giêsu đã mạc khải cho chúng ta về Chúa Cha và Chúa Thánh Thần. Nếu chúng ta đòi hỏi hiểu thấu về Thiên Chúa, tôi sợ rằng đó chỉ có thể là chúa do con người nắn nên. Dựa vào lời mạc khải, Kinh Thánh không bao giờ dùng từ Chúa Ba Ngôi. Khoảng năm 115-120, thời Giáo Hội sơ khai, một triết gia tin đạo là Tertullian đã dùng từ ‘Chúa Ba Ngôi’ (Trinity) để cố gắng tìm cách đưa đức tin vào ngôn ngữ của loài người. Chúa Giêsu gọi Thiên Chúa Cha là ‘Abba’, Thánh Tôma Tông đồ khi nhận diện ra Chúa đã thưa: “Lạy Chúa, lạy Thiên Chúa của tôi.” Chúa Giêsu là Chúa và Ngài gọi Thiên Chúa là Cha.

Giáo Hội đã suy tư rất nhiều qua sự đóng góp của các Thánh Giáo phụ và các vị tiền bối như Origen, Tertullian, Arius, Thánh Basil, Thánh Gregory of Nyssa, Thánh Gregory of Nazienzen và Thánh Augustinô… Đã mất khoảng hơn 300 năm để suy tư tìm tòi, bàn cãi tranh luận và đôi khi là nguyên cớ gây tù đày, phân rẽ và hành khổ nhau. Cho tới khi các giáo phụ họp Công đồng Nicea 325 để định nghĩa về sự liên hệ giữa Chúa Giêsu và Chúa Cha. Rồi chờ đợi cho tới hơn nửa thế kỷ sau, Công đồng Constantinople mới định nghĩa về Ngôi Thánh Thần. Thánh Augustinô tóm gọn ý nghĩa mầu nhiệm: Chúa Cha là Thiên Chúa. Chúa Con là Thiên Chúa. Chúa Thánh Thần là Thiên Chúa. Chúa Cha không phải là Chúa Con. Chúa Con không phải là Chúa Thánh Thần. Chúa Thánh Thần không phải là Chúa Cha, chỉ duy nhất có một Thiên Chúa. Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần là ba ngôi riêng biệt nhưng kết hợp làm một Chúa. Thiên Chúa của tình yêu.

Chúng ta nhận biết được tình yêu của Thiên Chúa dành cho loài người qua sự hy sinh của Chúa Giêsu chết trên cây Thánh giá. Mỗi lần chúng ta ghi dấu Thánh giá trên thân mình, tuyên xưng rằng: Nhân danh Cha và Con và Thánh Thần, chúng ta tuyên xưng mầu nhiệm Một Thiên Chúa Ba Ngôi. Chúa Ba Ngôi kết hợp trong tình yêu; trao ban tình yêu và hiến mình vì tình yêu. Chúng ta không thể hiểu thấu mầu nhiệm tình yêu vì tình yêu như biển trời mênh mông có thể dung chứa mọi thứ. Chúng ta được ngụp lặn trong biển tình yêu của Thiên Chúa. Tình Chúa lan toả như khí trời. Tình Chúa bao la hơn biển cả. Mỗi tâm hồn đều được mời gọi để mở đón tình yêu, sống tình yêu và trao ban tình yêu. Tình yêu Thiên Chúa không bao giờ vơi cạn.

Chúa Giêsu trao ban Thánh Thần cho các Tông đồ: Người thổi hơi vào các ông và nói: “Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần.” (Ga 20,22). Chúa Thánh Thần là nguồn mạch sự sống. Ngài tiếp tục hoạt động canh tân Giáo Hội do Chúa Giêsu thiết lập. Qua mọi thời, nguồn ơn Chúa Thánh Thần luôn tràn đổ trong tâm hồn các tín hữu. Luôn có những nhân chứng đích thực giữa dòng đời để chấn hưng, cải đổi và thắp niềm hy vọng cho mọi người trên đường lữ hành. Chúng ta đều là con cái Thiên Chúa vì được Chúa Thánh Thần hướng dẫn. Thánh Phaolô dạy: “Quả vậy, phàm ai được Thần Khí Thiên Chúa hướng dẫn, đều là con cái Thiên Chúa.” (Rm 8,14).

Qua Bí tích Rửa Tội, mỗi người chúng ta được tham dự vào sứ vụ làm nhân chứng cho Chúa Kitô phục sinh. Chúng ta trở nên con cái và được tháp nhập vào Nhiệm Thể của Chúa Kitô. Chúng ta là những người được thừa kế ân sủng cứu độ: “Vậy đã là con, thì cũng là thừa kế, mà được Thiên Chúa cho thừa kế, thì tức là đồng thừa kế với Đức Kitô; vì một khi cùng chịu đau khổ với Người, chúng ta sẽ cùng được hưởng vinh quang với Người.” (Rm 8,17). Mỗi người đều phải chu toàn sứ vụ Kitô hữu của mình. Chúng ta không thể sống dựa, ăn nhờ, ở bám hay tùy thuộc vào người khác. Quan sát rừng cây, chúng ta thấy có cả ngàn ngàn các loại cây chen nhau mọc trong rừng. Rừng xanh được tạo nên bởi cả rừng cây muôn loại và muôn màu sắc. Các cây cùng chen nhau mọc vươn lên trong khoảng không, nhưng mỗi cây đều phải bám rễ sâu để giữ thân mình. Mỗi cây có sự sống và có các kết cấu riêng biệt. Mỗi cây tự mình hút chất bổ để nuôi dưỡng thân mình qua những cách thế được tạo hóa phú bẩm. Cây nào không bám rễ sâu sẽ dễ bị tróc gốc khi gặp mưa to gió lớn. Chúng ta hãy bám rễ niềm tin sự sống vào Chúa Kitô Phục Sinh.

Đời sống người Kitô hữu phải gắn bó với tình yêu Chúa Kitô Thập Giá. Tuyên xưng niềm tin vào Thiên Chúa Tình Yêu. Chúng ta đặt niềm hy vọng vào sự sống vĩnh cửu của ơn cứu độ. Hãy trông cậy vào nguồn ân sủng hướng dẫn của Chúa Thánh Thần. Chúng ta sẽ nhận biết ý nghĩa và cùng đích của cuộc sống này. Tất cả quy về sự thật là Đức Kitô, Con Thiên Chúa, Đấng đã chịu chết và sống lại để chuộc tội cho nhân loại. Thánh Gioan viết: “Khi nào Thần Khí sự thật đến, Người sẽ dẫn anh em tới sự thật toàn vẹn. Người sẽ không tự mình nói điều gì, nhưng tất cả những gì Người nghe, Người sẽ nói lại và loan báo cho anh em biết những điều sẽ xảy đến.” (Ga 16,13).

Lạy Chúa, chúng con tuyên xưng Mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi mọi nơi và mọi lúc. Mỗi khi làm dấu thánh giá trên thân xác, xin cho chúng con ý thức và nhận biết tình yêu tuyệt vời Thiên Chúa đã dành cho loài người chúng con. Chúng con tôn thờ, ca ngợi và cảm tạ hồng ân Chúa đến muôn muôn ngàn đời.

[Mục Lục]

Bài 14. Mầu nhiệm tình yêu
ĐTGM Ngô Quang Kiệt

Hôm nay chúng ta mừng mầu nhiệm một Chúa Ba Ngôi. Gọi là mầu nhiệm vì đó là điều vượt quá trí hiểu của loài người. Tuy chúng ta không thể hiểu thấu mầu nhiệm đó. Nhưng may thay qua Chúa Giêsu, chúng ta thấy được biểu hiện của mầu nhiệm một Chúa Ba Ngôi chính là mầu nhiệm của tình yêu.

Đó là tình yêu hiệp thông. Ba Ngôi Thiên Chúa liên kết với nhau trong tình yêu. Tình yêu đó khiến cho Ba Ngôi trở nên một. Đây là điều Chúa Giêsu nhiều lần khẳng định: “Ta và Cha Ta là một”; “Xin cho chúng nên một như Cha ở trong Con và như Con ở trong Cha” (Ga 17,21). Nên một trong tư tưởng. Nên một trong hành động. Nên Chúa Giêsu luôn làm theo thánh ý Chúa Cha: “Nếu anh em giữ các điều răn của Thầy, anh em sẽ ở lại trong tình thương của Thầy, như Thầy đã giữ các điều răn của Cha Thầy và ở lại trong tình thương của Người” (Ga 15,10). Và Đức Chúa Thánh Thần cũng không làm gì ngoài ý muốn của Chúa Giêsu như Chúa Giêsu khẳng định trong bài Tin Mừng hôm nay: “Người sẽ tôn vinh Thầy, vì Người sẽ lấy những gì của Thầy mà loan báo cho anh em”. Sự hiệp thông trọn vẹn đến nỗi một Ngôi chính là biểu hiện của cả Ba Ngôi như Chúa Giêsu cho biết: “Ai thấy Thầy là thấy Chúa Cha” (Ga 14,9). Thật là một sự kết hiệp trọn vẹn.

Đó là tình yêu dâng hiến. Chúa Cha có gì thì ban cho Chúa Con tất cả. Như lời Chúa Giêsu nói trong bài Tin Mừng hôm nay: “Mọi sự Chúa Cha có đều là của Thầy”. Chúa Cha ban cho Chúa Con cả chính bản thân mình nên Chúa Con là hình ảnh hoàn hảo của Chúa Cha. Đến nỗi ai thấy Chúa Con là thấy Chúa Cha (cf. Ga 14,9). Ngược lại, nhận được gì thì Chúa Con dâng lại cho Chúa Cha. Dâng cả bản thân. Dâng cả ý muốn. Dâng cả mạng sống. Khi hấp hối trong vườn Giệtsimani, Chúa Giêsu sợ hãi cái chết theo thánh ý Chúa Cha. Người đã tha thiết cầu nguyện: “Áp ba, Cha ơi, Cha làm được mọi sự, xin cất chén này xa con. Nhưng xin đừng làm điều con muốn, mà làm điều Cha muốn” (Mc 14,36). Quả thật tình yêu của Ba Ngôi Thiên Chúa là một tình yêu dâng hiến hoàn toàn. Dâng hiến đến không còn giữ gì cho bản thân mình.

Đó là tình yêu tác sinh. Sự dâng hiến không làm cho tình yêu nghèo nàn đi. Trái lại càng làm cho tình yêu thêm sung mãn. Càng cho đi lại càng thêm phong phú. Càng nhận lãnh lại càng thêm năng lực cho đi. Tình yêu đó lan toả đến cả muôn loài muôn vật trong vũ trụ. Tình yêu tràn trề sung mãn nơi Ba Ngôi Thiên Chúa tuôn đổ xuống muôn loài, làm cho muôn loài được hiện hữu, được sống, được tham dự vào nguồn tình yêu vô biên để được hạnh phúc vĩnh cữu.

Chúng ta được tạo dựng nên giống hình ảnh Thiên Chúa. Thiên Chúa là tình yêu. Đời sống của chúng ta chỉ có ý nghĩa khi biết yêu thương. Chúng ta chỉ được hạnh phúc khi tham dự vào tình yêu của Thiên Chúa Ba Ngôi. Nhưng tội lỗi làm cho chúng ta xa lìa tình yêu của Chúa. Sự ghen ghét hận thù làm cho khuôn mặt chúng ta lem luốc méo mó, không còn giống khuôn mặt Thiên Chúa.

Hôm nay ta hãy biết sống theo khuôn mẫu của Chúa Ba Ngôi. Biết sống hiệp nhất với nhau. Biết dâng hiến bản thân mình, biết cho đi, biết chia sẻ, biết sống chan hoà tình bác ái. Để thực hiện những điều ấy, ta phải biết bỏ ý riêng, hoàn toàn sống theo thánh ý Thiên Chúa. Khi biết bỏ mình như thế, ta sẽ nên giống hình ảnh Thiên Chúa. Khi hoàn toàn quên mình để sống cho tình yêu ta sẽ được kết hiệp với tình yêu của Thiên Chúa. Đó chính là hạnh phúc thiên đàng. Đó chính là đích điểm của đời chúng ta.

Lạy Ba Ngôi Thiên Chúa, xin cho con ngày càng trở nên giống hình ảnh của Chúa. Amen.

KIỂM ĐIỂM ĐỜI SỐNG

1. Về lý thuyết, Mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi thật khó hiểu. Nhưng thực ra Mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi rất cụ thể trong đời sống ta. Bạn hiểu điều này thế nào?
2. Ta được dựng nên giống hình ảnh Thiên Chúa Ba Ngôi. Ta phải sống thế nào để là hình ảnh trung thực của Người?
3. Thiên Chúa Ba Ngôi là nguồn mạch hạnh phúc. Muốn được hạnh phúc ta phải kết hiệp với nguồn mạch hạnh phúc này. Nhưng để kết hiệp với Chúa Ba Ngôi, ta phải làm gì?

[Mục Lục]

Bài 15. Chúc tụng Thiên Chúa Ba Ngôi
R. Veritas

“Chúc tụng Chúa Cha,
Chúa Con và Chúa Thánh Thần ,
Vì Chúa đã tỏ lòng từ bi đối với chúng ta”.

Đó là mở đầu thánh lễ mừng kính Chúa Ba Ngôi. Các bản văn phụng vụ không nhằm giải thích tại sao một Thiên Chúa duy nhất mà lại có Ba Ngôi: Cha, Con và Thánh Thần. Mạc khải trọn vẹn về mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi đã được hoàn tất nơi Chúa Giêsu Kitô, nhưng cả khi mạc khải cho các môn đệ về mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi, Chúa Giêsu cũng đã không giải thích tại sao Thiên Chúa duy nhất mà lại có Ba Ngôi.

Chúa Giêsu đã mạc khải cho các tông đồ, nhất là trong bài diễn văn từ biệt dài trong bữa Tiệc Ly về sự hiện diện và tác động của từng ngôi: Cha, Con và Thánh Thần, và về mối tương quan hiệp nhất giữa Ba Ngôi mà không giải thích lý do tại sao. Các tông đồ lúc đó cũng đã không thắc mắc tại sao như vậy, nhưng các ngài đã yêu mến, chấp nhận và sống mầu nhiệm với hết lòng chân thành.

“Ta và Cha Ta, Chúng ta chỉ là một. Ai tuân giữ giới răn Ta truyền thì Chúng ta sẽ đến ngự trong người đó”. Trong Phúc âm thánh Gioan được dùng trong thánh lễ kính Chúa Trời Ba Ngôi là những lời của Chúa Giêsu mạc khải về mầu nhiệm Ba Ngôi Thiên Chúa: Cha, Con và Thánh Thần. Chúa Giêsu đã mạc khải cho các môn đệ như sau: “Thầy còn nhiều điều phải nói với các con, nhưng bây giờ chúng con không thể lĩnh hội được. Khi Thần Chân Lý đến, Người sẽ dạy chúng con biết tất cả sự thật, vì Người không tự mình mà nói, nhưng Người nghe gì thì sẽ nói như vậy và Người sẽ dạy bảo các con biết những việc tương lai. Người sẽ làm vinh danh Thầy, vì Người đã lãnh nhận từ nơi Thầy mà loan truyền cho các con. Tất cả những gì Cha có đều là của Thầy, vì thế Thầy đã nói là Người sẽ lãnh nhận nơi Thầy mà loan truyền cho các con”.

Đó là những lời trích từ bài diễn văn dài được ghi lại nơi ba chương của Phúc âm thánh Gioan, từ chương XIV-XVI, trong đó mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi được Chúa Giêsu nhắc đến mà không giải thích cho các tông đồ. Vấn đề quan trọng nhất không phải là biết hết tất cả mọi sự về Thiên Chúa mà là sống mầu nhiệm Thiên Chúa. Sự hiểu biết của con người tuy có thể đạt được phần nào về Thiên Chúa nhưng không thể nào biết trọn được cả.

Sự việc đã xảy ra cho thánh Augustinô khi thánh nhân suy nghĩ về mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi còn là một lời dạy cho chúng ta ngày nay. Trí khôn con người hữu hạn làm sao có thể hiểu hoàn toàn về Thiên Chúa vô cùng, nếu muốn hiểu thì chẳng khác nào muốn đem nước của đại dương mênh mông mà đổ vào trong một lỗ nhỏ như trò đùa của em bé mà thánh Augustinô gặp nơi bờ biển.

“Thầy con nhiều điều phải nói với chúng con, nhưng bây giờ chúng con không thể lĩnh hội được. Khi Thần Chân Lý đến, Người sẽ dạy chúng con biết tất cả sự thật, Ngài sẽ đưa các con vào trong trọn cả sự thật”. Mỗi ngày chúng ta cần lớn lên trong tương quan với Thiên Chúa, cần được Chúa Thánh Thần soi sáng, hướng dẫn chúng ta tiến sâu vào trong mầu nhiệm bao la của Thiên Chúa Ba Ngôi. Đây là một sự khám phá vô cùng và mãi không bao giờ ngừng, cả cho đến khi chúng ta được đối diện với Thiên Chúa trong cõi đời đời.

Mỗi ngày chúng ta càng được hướng dẫn hay để cho mình được hướng dẫn tiến sâu vào trong mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi thì chúng ta càng trưởng thành trong đức tin, đức cậy và đức mến, càng được thần thiêng hóa trở nên giống Thiên Chúa hơn và đối xử với anh chị em xung quanh như chính Thiên Chúa muốn.

Càng được thấm nhuần trong mầu nhiệm Thiên Chúa bằng đời sống cầu nguyện, kết hiệp thân tình với Thiên Chúa thì chúng ta càng có tâm hồn quảng đại, mở rộng đón nhận anh chị em xung quanh và phục vụ họ trong mọi hoàn cảnh cụ thể. Đây là kinh nghiệm sống đức tin của những vị thánh mà không chứng minh hay giải thích nào của lý trí có thể đủ sức trình bày.

Nguyện xin Thiên Chúa Ba Ngôi: Cha, Con và Thánh Thần, mà dấu thánh giá chúng ta mang lấy hy sinh mình hàng ngày trước mỗi công việc quan trọng ban cho chúng ta được mỗi ngày một tiến sâu vào trong mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi, được ẩn mình trong Thiên Chúa, được biến đổi trong Thiên Chúa để sống trọn cuộc sống con người của mình trên trần gian này và mãi mãi trong cõi vĩnh phúc mai sau.

[Mục Lục]

Bài 16. XÂY DỰNG GIA ĐÌNH TÍN HỮU THEO KIỂU MẪU “GIA ĐÌNH BA NGÔI”
Lm. Ignatiô Trần Ngà

Mầu nhiệm Ba Ngôi tuy rất cao siêu nhưng không phải là xa vời viển vông, trái lại đây là một mầu nhiệm rất thiết thân, rất gắn bó với đời sống người con cái Chúa và giúp cho đời sống con người trở nên tốt đẹp và hạnh phúc hơn.

“Gia Đình Thiên Chúa Ba Ngôi”: Ba nên một

Trước hết, chúng ta hãy chiêm ngắm “Gia Đình” Ba Ngôi. Nói một cách bình dân thì “Gia Đình” nầy có ba nhân khẩu. Còn nói theo giáo lý và thần học thì “Gia Đình” nầy có ba Vị hay ba Ngôi riêng biệt. Vị thứ nhất là Chúa Cha, Vị thứ hai là Chúa Con, Vị thứ ba là Chúa Thánh Thần. Ba Vị yêu thương nhau vô hạn và thông hiệp với nhau trong tình yêu bền chặt đến nổi ba Vị không còn là ba mà nên một Chúa.

Chính Chúa Giêsu khẳng định chân lý nầy khi Ngài phán: “Thầy với Chúa Cha là một” (Ga 10,30). Vì thế, “ai thấy Thầy là đã xem thấy Chúa Cha” và Chúa Thánh Thần bởi Chúa Cha và Chúa Con mà ra (kinh Tin Kính).

Qua Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu còn nói rõ hơn cho chúng ta biết tình hiệp thông khắng khít giữa Ngài với Thiên Chúa Cha và Chúa Thánh Thần: “Tất cả những gì Cha có, đều là của Thầy”(Ga 16,15). “Mọi sự của Cha cũng là của Con và những gì của Con cũng là của Cha”.

Ngoài ra, Chúa Giêsu còn dạy cho chúng ta biết: “Chúa Cha yêu thương người Con và đã giao mọi sự trong tay Người. (Ga 3,35). Rồi “Con yêu Cha nên Con làm mọi sự đúng như Chúa Cha đã truyền dạy” (Ga 14, 31) cho dù phải “vâng lời Chúa Cha trong mọi sự cho đến chết và chết trên thập giá”(Phi 2,8).

Như thế, trong “Gia Đình” nầy, tình yêu thương đã liên kết ba Vị nên một với nhau, thế nên Hội Thánh dạy rằng dù có ba Ngôi, nhưng chỉ có một Chúa.

Gia đình Ađam-Evà: hai nên một

Thế rồi, ba Ngôi Thiên Chúa đã lấy “Gia đình” Ngài làm mẫu để dựng nên gia đình thứ hai, đó là gia đình Ađam-Evà. “Thiên Chúa sáng tạo con người theo hình ảnh Thiên Chúa, Thiên Chúa sáng tạo con người có nam có nữ” (St 1,27) và đôi vợ chồng đầu tiên nầy tuy là gồm hai con người nhưng cũng đã trở nên một. Để trình bày tính cách ‘hai nên một’ nầy, kinh thánh đã diễn tả rất thi vị và hình tượng như sau: Sau khi tạo dựng Ađam, Thiên Chúa khiến cho ông ngủ say rồi rút xương sườn của ông mà dựng nên E-và rồi dẫn đến với ông. Ađam nói: “Đây là xương bởi xương tôi, thịt bởi thịt tôi. Bởi đó, người đàn ông lìa cha mẹ mà gắn bó với vợ mình, và cả hai thành một xương một thịt” (St 2, 18-23).

Vì được dựng nên theo đúng khuôn mẫu “Gia Đình” Thiên Chúa nên gia đình Ađam-Evà nói riêng cũng như gia đình tín hữu nói chung cũng mang những đặc tính giống như “Gia Đình” của Thiên Chúa là hiệp thông nên một trong yêu thương. Trong gia đình, người cha và người mẹ không còn là hai mà là một. Rồi hoa trái của tình yêu vợ chồng là con cái cùng có cùng chung huyết nhục với cha mẹ và được cha mẹ yêu thương như chính bản thân mình. Từ đây, cha, mẹ và con không còn là ba nhưng chỉ là một. Do đó, gia đình nhân loại đúng là họa ảnh của “Gia Đình” Ba Ngôi Thiên Chúa.

Gia đình Hội Thánh: nhiều nên một

Tiếp theo, Thiên Chúa cũng lấy “Gia Đình” Ba Ngôi làm mẫu để dựng nên gia đình thứ ba, rộng lớn hơn nhiều. Ta gọi đây là đại Gia Đình Hội Thánh.

Để thực hiện dự án nầy, Chúa Giêsu đã thiết lập bí tích rửa tội để tháp nhập mọi tín hữu vào thân mình Ngài như những cành nho được tháp vào thân nho, như bàn tay được tháp vào cơ thể. Thánh Phao-lô dạy: “Bất cứ ai trong anh em được thanh tẩy để thuộc về Đức Kitô, đều mặc lấy Đức Kitô. Không còn chuyện phân biệt Do-thái hay Hy-lạp, nô lệ hay tự do, đàn ông hay đàn bà; nhưng tất cả anh em chỉ là một trong Đức Kitô. (Ga 3, 27-28). Thế là cả hàng tỉ người tin Chúa và được thanh tẩy trong Đức Giêsu Kitô không còn là nhiều nhưng đã hiệp thông nên một: nhiệm thể Chúa Kitô.

Chúa Giêsu lại còn dùng bí tích Thánh Thể để tăng cường sự hiệp thông nầy nên mật thiết hơn. Nhờ hiệp thông với Mình Máu thánh Chúa Giêsu trong thánh lễ, chúng ta được trở nên đồng huyết nhục với Chúa Giêsu và nên một với nhau.

Chúa Giêsu muốn rằng sự hiệp thông giữa những người con cái Chúa phải keo sơn như sự hiệp thông giữa ba Ngôi. Thế nên, trước khi lìa xa các môn đệ, Ngài thành khẩn cầu xin cùng Chúa Cha: “Lạy Cha, xin cho họ nên một, như Cha ở trong con và con ở trong Cha” (Ga 17, 21).

Trong ngày lễ Chúa ba Ngôi hôm nay, chúng ta hãy cầu xin cho mỗi người chúng ta luôn nhìn ngắm và nhận “Gia Đình Ba Ngôi Thiên Chúa” làm kiểu mẫu lý tưởng để xây dựng gia đình chúng ta, xây dựng giáo xứ chúng ta luôn sống trong yêu thương và hiệp nhất bền chặt như “Gia Đình Thiên Chúa Ba Ngôi”, nhờ đó mỗi gia đình trong giáo xứ chúng ta sẽ là một hình ảnh sống động về Thiên Chúa Ba Ngôi như lời nhắn nhủ của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam trong thư mục vụ gửi cộng đoàn dân Chúa năm 2002 (số 6):

“Chính sự hiệp thông mật thiết trong gia đình Kitô giáo là hình ảnh hiệp thông giữa Ba Ngôi Thiên Chúa.”

[Mục Lục]

Bài 17. Ba Ngôi huyền nhiệm tình yêu
Lm. Jos. Tạ Duy Tuyền

Trong thiên nhiên và vạn vật còn có biết bao nhiêu những điều kỳ thú, bí ẩn mà với trí óc hạn hẹp của con người vẫn chưa khám phá hết được những bí ẩn đang tổn tại trong thiên nhiên. Con người chỉ biết thinh lặng và kính phục trước những huyền nhiệm vẫn diễn ra trong thế giới chung quanh. Thực vậy, mỗi khi đứng trước một vấn đề nan giải, khó hiểu và vượt quá trí tưởng tượng như thế, chúng ta thường đóng khung vấn đề bằng một từ gọi là huyền nhiệm. Huyền nhiệm hay mầu nhiệm thường là vấn đề không kiểm chứng được bằng khoa học mà chỉ bằng niềm tin. Thế nên, có rất nhiều mầu nhiệm trong đạo được đóng khung bằng mầu nhiệm và đòi buộc các tín hữu phải tin, điều đó cũng đúng. Vì đức tin của chúng ta không dựa trên khoa học hay cảm tính mà dựa trên mạc khải. Chính Chúa đã mạc khải chính mình qua giòng thời gian. Qua các tổ phụ, các tiên tri và thời sau hết qua Con Một chí ái là Đức Giêsu Kytô. Chúng ta tin vì chính Chúa đã nói với chúng ta. Chúng ta tin vì Chúa là Đấng chân thật và lời Người thì không bao giờ sai lầm. Nhưng, có bao giờ chúng ta tự hỏi Chúa đã mạc khải điều đó để làm gì? Lời mạc khải của Chúa có liên hệ gì với đời sống chúng ta hay không? Đó mới là điều quan yếu mà chúng ta cần bàn hỏi để hiểu và để sống những điều Chúa muốn nơi chúng ta.

Hôm nay lễ kính Chúa Ba Ngôi. Đây là một mầu nhiệm. Một mầu nhiệm mà chắc chắn Thiên Chúa đã mạc khải không nhằm mục đích cho chúng ta đóng khung để thờ, để “kính nhi viễn chi” mà là để chúng ta sống theo mẫu gương của Ba Ngôi Thiên Chúa. Thế nên, mừng lễ Chúa Ba Ngôi không phải là dịp để chúng ta đưa ra những luận điệu, chứng cứ để chứng minh về một Thiên Chúa Ba Ngôi mà là để chúng ta chiêm ngắm về căn tính, về bản chất của Ngài để bắt chước, noi theo. Vì chứng cứ về Ba Ngôi Thiên Chúa đã được Ngôi Hai Thiên Chúa nói với chúng ta bằng cả cuộc sống, cái chết và sự phục sinh của Người.

Thánh Gioan tông đồ đã định nghĩa về Thiên Chúa thật ngắn ngọn và đầy đủ: Thiên Chúa là tình yêu. Tình yêu thì luôn trao ban sự sống, luôn hy sinh chính mình và luôn giúp nhau thăng tiến. Chúa Giêsu đã nói về Ba Ngôi Thiên Chúa với cách biểu lộ tình yêu như thế.

Chúa Cha trao ban sự sống cho nhân loại, qua công trình tạo dựng vạn vật và đỉnh cao là tạo dựng con người giống hình ảnh của Ngài.

Chúa Con đã hy sinh chính mình để cứu chuộc nhân loại bằng việc tự nguyện nộp mình chịu chết để đền thay tội lỗi nhân loại.

Chúa Thánh Thần là Đấng thánh hoá con người nên nghĩa tử của Chúa và luôn tác động để con người hoàn thiện chính mình mỗi ngày nên tốt đẹp hơn.

Như vậy, sự tỏ bầy mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi là tỏ bày tình yêu. Tình yêu tạo dựng, cứu chuộc và thánh hoá. Chính Ngài đã làm tất cả vì yêu chúng ta và cũng đòi buộc chúng ta phải noi gương Ngài mà sống để yêu thương nhau. Thiên Chúa không đòi chúng ta phải bù đắp tình yêu cho Ngài, vì Ngài đã tròn đầy. Ngài không cần chúng ta thêm gì cho Ngài. Ngài chỉ cần chúng ta mặc lấy tình yêu đó để đối xử tốt với nhau trong cuộc đời hôm nay.

Thế giới hôm nay đang thiếu vắng rất nhiều về tình yêu như thế. Ngay tại gia đình, nhiều cha mẹ đã đang tâm chối bỏ quyền sống nơi các thai nhi vô tội. Nhiều đôi vợ chồng tan vỡ vì thiếu sự hy sinh và lòng bao dung tha thứ cho nhau. Nhiều cuộc tình đã đau khổ vì thiếu sự bổ túc và tôn trọng lẫn nhau, mà chỉ tìm đến với nhau để khai thác tiền bạc và thú vui thể xác.

Ở ngoài xã hội lại càng thiếu vắng nhiều hơn. Khoa học tiến bộ nhưng nguy cơ giết người hàng loạt luôn là mối lo cho toàn thể nhân loại. Vũ khí hạt nhân và các chất hoá học độc hại luôn bị người ta dùng để kiếm tiền và củng cố quyền lực. Mới đây ở Việt Nam đã phát hiện ra hàng loạt các đồ dùng mỹ phẩm và thức ăn có chất độc hại gây ung thư như: ở trong son môi, trong kem đánh răng, trong nước tương, trong bột nêm, bát phở và trên các loại hoa quả tươi xanh. Xem ra nhân loại hôm nay chỉ cần tiền và quyền bính, còn các giá trị đạo đức nhân văn chỉ là những trang sách được mở ra ở học đường nhưng không ứng dụng ở trừơng đời. Xã hội càng văn minh con người càng thiếu hy sinh cho nhau. Thế giới quá quen với cụm từ “mac ke no”, tất cả chỉ lo cho bản thân mình, lo hửơng thụ và tìm kiếm danh lợi thú cho bản thân.

Giữa một thế giới mà các giá trị đạo đức đã bị sự gian ác và ích kỷ làm đảo lộn như thế, liệu người kytô hữu có dám lội ngược dòng để sống đúng với đòi hỏi của tình yêu hay không? Chúa đòi chúng ta yêu người yêu đời nhưng cuộc đời có quá nhiều người gian dối, bất trung và phản bội liệu rằng chúng ta có dám sống chứng nhân cho tình yêu hay không?

Chính Chúa đã sống điều đó. Cho dù con người có phản bội, bất trung Chúa vẫn trung thành với tình yêu của mình. Cho dù con người đã cố tình sống xa tình Chúa, Chúa vẫn tìm muôn nghìn cách để cứu chuộc con người. Chúa vẫn nhẫn nại, từ bi và rất mực khoan nhân. Cho dù con người có ngỗ nghịch phạm thượng chối bỏ Thiên Chúa, chống đối lại Chúa, Chúa vẫn cho mưa thuận gió hoà trên kẻ lành người dữ.

Nguyện xin Chúa là tình yêu giúp cho mỗi người chúng ta biết sống yêu như Thiên Chúa đã yêu, để cùng nhau xây dựng và bảo vệ cuộc sống, cũng như luôn quảng đại giúp nhau sống đúng phẩm giá làm người hơn. Amen.

[Mục Lục]

Bài 18. THIÊN CHÚA BA NGÔI
Lm. Phạm Thanh Liêm

Thời Cựu Ước người Do Thái nhận biết “Thiên Chúa là Đấng duy nhất” (Đnl.6, 4). Nhờ Đức Yêsu, Kitô hữu nhận biết Thiên Chúa là “Ba Ngôi Vị”.

Con người nói về Thiên Chúa

Thiên Chúa là Đấng Tuyệt Đối, ngôn từ con người không thể diễn tả hoàn toàn được. Những hình ảnh diễn tả về Thiên Chúa Cha như một “ông già” râu dài phúc hậu, hoặc “chim bồ câu” chỉ Chúa Thánh Thần, là những hình ảnh biểu trưng. Cả những từ ngữ về Thiên Chúa, như “Cha”, như “Con”, như “Thánh Thần”, cũng là những từ ngữ được dùng với nghĩa loại suy; nghĩa là, chúng chỉ diễn tả được phần nào về Thiên Chúa. Thiên Chúa là Đấng thiêng liêng vô hình, Ngài không có hình ảnh như con người; Thiên Chúa là Cha, nhưng không phải là cha hoàn toàn theo nghĩa con người vẫn thường dùng; Thiên Chúa là Con nhưng cũng không phải là con như con người.

Theo con người, cha luôn có trước con, nhưng không như vậy nơi Thiên Chúa Ba Ngôi; nơi Thiên Chúa, Ba Ngôi không ngôi vị nào có trước ngôi vị nào; tuy vậy Thiên Chúa vẫn là Cha, là Lời, là Thánh Thần; và cũng có thể nói Thiên Chúa là Cha, là Con, là Thánh Thần. Nơi con người, chỉ có một bản tính người nhưng có nhiều người khác nhau; nhưng không vậy nơi Thiên Chúa. Tuy một bản tính Thiên Chúa, nhưng Ba Ngôi Thiên Chúa không phải là ba Chúa, mà chỉ là một Thiên Chúa.

Trong Kinh Thánh, không có từ ngữ “ba ngôi”. Từ ngữ “ba ngôi” là từ ngữ do các nhà thần học sáng tạo để diễn tả Thiên Chúa là Đấng “nguồn” của mọi sự, Đức Yêsu như Đấng luôn kết hiệp với Thiên Chúa, đến độ đồng nhất với Thiên Chúa, và được diễn tả là “Thiên Chúa nhập thể”, Thánh Thần như Đấng từ Cha và Con. Ba Ngôi Thiên Chúa không phải là ba thực tại (nếu là ba thực tại, nghĩa là, ba Chúa), nhưng chỉ là một thực tại, và là ba ngôi vị phân biệt rõ ràng: Cha không phải là Con hoặc Thánh Thần, Con không phải là Cha hoặc Thánh Thần, Thánh Thần không phải là Cha và Con. Tuy vậy Ba Ngôi là một với nhau, là một trong mọi sự, là một trong bản tính, là một trong ý muốn, là một trong quyền năng, là một trong hiện hữu.

Thiên Chúa Đấng là nguyên uỷ mọi loài, là nguồn của tất cả, là “Cha”, là Thiên Chúa Cha. Thiên Chúa nơi Đức Yêsu, là Thiên Chúa nhập thể, là “Con”, là ngôi hai Thiên Chúa, là Lời Thiên Chúa. Thánh Thần là Thiên Chúa đang hiện diện nơi cung lòng con người, hướng dẫn con người trong mọi sự, dạy dỗ con người mọi điều, là Ngôi Ba Thiên Chúa.

Thiên Chúa Đấng Siêu Việt, Đấng vượt trên tất cả, Đấng “ngự trên trời”, đang hiện diện trong cung lòng mỗi người (Ga.14, 16.23). Ngay cả từ ngữ “ngự trên trời”, cũng là cách nói để chỉ Thiên Chúa là Đấng siêu việt mà con người không thể thấu đáo được. Đức Yêsu “lên trời ngự bên hữu Thiên Chúa” nhưng Ngài đang “ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế”.

Ngôn từ là phương tiện để diễn tả về Thiên Chúa, phaỉ cố gắng để hiểu, và xin ơn Thánh Thần để hiểu Thiên Chúa hơn. Nói như vậy, không phải là phủ nhận giá trị của từ ngữ. Cũng phải dựa vào từ ngữ để hiểu điều Kinh Thánh, Giáo Hội, và các nhà thần học muốn diễn tả.

Thiên Chúa Ba Ngôi yêu thương chúng ta vô cùng

Giáo Hội đọc Cựu Ước trong niềm tin Thiên Chúa Ba Ngôi, và hiểu Đức Khôn Ngoan đã hiện diện với Thiên Chúa khi Ngài tạo dựng vũ trụ. Đức Khôn Ngoan là Ngôi Lời Thiên Chúa trước khi nhập thể. Đức Khôn Ngoan trước khi nhập thể, vẫn ở nơi Thiên Chúa và đã yêu mến con người.

Thánh Thần, Đấng ở nơi Thiên Chúa và được sai tới với con người, sẽ dạy dỗ con người, sẽ dẫn con người tới sự thật trọn vẹn. “Mọi sự của Cha đều là của Thầy” nhưng Thánh Thần lại “lấy những gì của Thầy mà loan báo cho anh em”, như vậy nơi Ba Ngôi tất cả là chung.

“Thiên Chúa đã tuôn đổ tình yêu của Người vào lòng chúng ta, nhờ Thánh Thần mà Người ban cho chúng ta”. Thiên Chúa, Ba Ngôi Thiên Chúa, yêu chúng ta vô cùng.

Câu hỏi gợi ý chia sẻ:

1. Bạn có thường ý thức Thiên Chúa luôn hiện diện với bạn không? Ý thức Thiên Chúa hiện diện với bạn, bạn được gì?
2. Bạn hiểu thế nào khi nói Thiên Chúa là Cha? Tương quan của bạn với Ngài như thế nào?
3. Bạn có cảm nghiệm Thánh Thần gần gũi với bạn không? Tại sao?

[Mục Lục]

Bài 19. BA NGÔI THIÊN CHÚA, MỘT CỘNG ĐOÀN HIỆP NHẤT YÊU THƯƠNG
Lm. Carôlô Hồ Bặc Xái

Người ta kể rằng: Thánh Augustin, một hôm đi bách bộ dọc bờ biển Địa Trung Hải, vừa đi vừa suy nghĩ về mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi. Bỗng nhiên Thánh nhân gặp một em nhỏ lấy vỏ sò múc nước đổ vào một cái lỗ. Đang còn ngạc nhiên về công việc luống công vô ích này, em bé đã trả lời: việc em múc hết nước biển đổ vào lỗ nhỏ, còn dễ hơn điều mà Thánh nhân suy nghĩ về mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi. Rồi em bé biến đi.

Nhớ lại lớp giáo lý xa xưa, ở đó, Chúa Ba Ngôi được ví như một hình tam giác đều, có ba góc bằng nhau. Hay chúng ta cũng được nghe so sánh Chúa Ba Ngôi với nước ở ba thể: khí, lỏng và rắn… Tuy nhiên, tất cả những lối so sánh ấy dường như quá khô khan, vì không phản ánh một cách trung thực và sống động hình ảnh thật sự của Ba Ngôi Thiên Chúa.

Cách đây vài năm, vào ngày cuối của khoá học về Chúa Ba Ngôi, cha giáo sư hỏi chúng tôi:

- Bây giờ các anh chị đã hiểu mầu nhiệm một Chúa Ba Ngôi chưa?

Gần như cả lớp đồng thanh:

- Thưa cha hiểu.

Cha bật cười:

- Vậy thì các anh chị giỏi hơn tôi rồi!

Dĩ nhiên, con người giới hạn của chúng ta không thể hiểu thấu mầu nhiệm quá siêu vượt này, nhưng để sống, lại là điều hoàn toàn có thể. Mầu nhiệm Ba Ngôi chính là hình ảnh rất thân quen, rất gần gũi nếu nhìn Ba Ngôi dưới khía cạnh tình yêu. Vâng, Ba Ngôi Thiên Chúa chính là một cộng đoàn hiệp nhất yêu thương. Tình yêu ấy đã không giữ lại cho mình, nhưng đổ tràn vào trần gian. Một tình yêu tràn ngập vũ trụ khi Thiên Chúa Cha dựng nên con người theo hình ảnh của Ngài; là tình yêu cứu độ, thứ tha qua cái chết nhục nhằn của Chúa Con chí thánh; là tình yêu thánh hóa, đổi mới trong Thánh Thần. Thánh Gioan đã định nghĩa: Thiên Chúa là tình yêu. Một tình yêu chan hòa, chia sẻ giữa Ba Ngôi: Cha trao cho Con tất cả, Con dâng tất cả cho Cha, tình yêu khắng khít giữa Cha-Con là Thánh Thần. Tình yêu chân thực là tình yêu hiến trao, không phải chỉ là trao quà tặng hay cái gì đó ở bên ngoài mình, nhưng là trao đi điều quý nhất: “Thiên Chúa yêu thế gian, đến nỗi tặng ban cả Con Một…”

Thiết nghĩ không có hình ảnh nào diễn tả đẹp hơn mầu nhiệm Ba Ngôi cho bằng hình ảnh một gia đình: vợ chồng yêu thương nhau và con cái là kết tinh của tình yêu.” Mình với ta tuy hai mà một… Ta thương nhau quá nên hai hóa ra thành một”. Dù là hai, bốn, mười hoặc nhiều hơn đi nữa, nhưng gia đình, cộng đoàn chúng ta sẽ thực sự phản ánh sự hiện diện của Thiên Chúa Ba Ngôi, nếu chúng ta chỉ có một trái tim để yêu thương, một niềm vui để chia sẻ, một nỗi buồn để cảm thông nâng đỡ, một khát vọng nên thánh… Tiếc rằng ngày nay, nhiều gia đình, cộng đoàn đã không còn là tổ ấm, nhưng biến thành nhà trọ: khách đến rồi khách lại đi, chẳng cần biết những người thân yêu của mình đang nghĩ gì, làm gì, cần gì và sống như thế nào! Đời sống gia đình nặng nề, khó thở và tẻ nhạt, bởi vì nơi ấy đã không còn tình yêu nữa.

Chợt nhớ lại câu chuyện khá ngộ nghĩnh xảy ra tại một cộng đoàn các sư huynh ở Việt Nam. Cộng đoàn gồm ba vị, người Việt mình thường quen gọi là các “phe” (frère). Lần kia, một nhân viên của sở bưu điện đem thư đến, vừa giao thư vừa lẩm bẩm: “Nhà có ba người thì ba phe, sống chó gì được!” (chỉ là vì trên bì thư, người gởi viết: Kính gởi phe M., phe H., phe B.). Thật là một sự hiểu lầm tai hại!

Chúng ta sẽ mãi còn xa lạ với mầu nhiệm Ba Ngôi, nếu chúng ta còn xa lạ với tình yêu được bắt đầu ngay trong gia đình, cộng đoàn. Gia đình, cộng đoàn chúng ta hãy trở thành một bản nhạc du dương hòa điệu, trong đó mỗi người là một nốt nhạc đã được Thiên Chúa đặt để. Xin đừng tự ý thăng giáng, cũng đừng thay đổi vị trí, vai trò của mình. Hãy sống đúng bổn phận Chúa trao, và như thế, mọi việc chúng ta làm đều bắt nguồn và quy hướng về tình yêu, tình yêu của mầu nhiệm Ba Ngôi mà mỗi ngày chúng ta lặp lại nhiều lần khi làm dấu thánh giá: Nhân danh Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần. (Sr Têrêsa, trích từ Vietcatholic).

[Mục Lục]

Bài 20. TÌNH YÊU KỲ DIỆU
Lm Giuse Nguyễn Hữu An

Hôm nay 22-5-2013, Nick Vujicic, chàng trai không chân không tay tới Việt Nam. Từ ngày 22 đến 26 tháng 5, Nick sẽ có 8 buổi diễn thuyết (45 phút/buổi) với các đối tượng khác nhau. Anh sẽ trình bày trước 25.000 sinh viên tại sân vận động Mỹ Đình (Hà Nội) từ 18g30 – 21g30 và ngày 23-5 trước 15.000 người tại sân vận động Thống Nhất, Sài Gòn từ 18g – 21g ngày 25-5. Anh đến Việt Nam để truyền cảm hứng cho các bạn trẻ về niềm tin tình yêu và nghị lực.

Nick Vujicic sinh ngày 4-12-1982 tại Melbourne, Australia và hiện đang sống tại Mỹ. Không may mắn như những đứa trẻ khác, Nick đã ra đời với cơ thể không lành lặn, thiếu chân, thiếu tay. Bố mẹ Nick gần như ngất đi sau khi nhìn thấy đứa con bé bỏng đáng thương của mình chào đời. Thế nhưng, họ luôn cố gắng giúp con trai có một cuộc sống bình thường như bao đứa trẻ khác.

Bằng nghị lực phi thường cùng phương châm sống: “Tật nguyền lớn nhất trong đời là khi mất hy vọng. Hãy tin tôi đi, mất hy vọng còn tồi tệ hơn nhiều so với chỉ mất chân tay”, Nick Vujicic đã vươn lên để trở thành nhà diễn thuyết nổi tiếng thế giới.Anh là người “kỳ diệu nhất hành tinh”. Qua những bài diễn thuyết, Nick Vujicic luôn nói về niềm tin và hy vọng vào Thiên Chúa Tình Yêu đã cho anh nghị lực vươn lên để trở thành người có ích, sống vui tươi hạnh phúc.

Có người nông dân dạy con trai mới lớn: muốn cho mướp ra nhiều trái phải bấm ngọn.

Cậu bé hỏi: tại sao?

Người cha trả lời: vì nó tức nên nó đâm trái.

Có thể cậu bé không bằng lòng với câu trả lời của cha, nhưng sau này khi vào đại học nông nghiệp, cậu sẽ biết rõ lý do.

Một em bé đứng trước thi hài ông nội, hỏi mẹ: Mẹ ơi sao ông nội chết vậy hả mẹ?

Mẹ đáp: vì ông nội già rồi.

Bé lại hỏi: thế bà nội già rồi sao không chết ? Chú Tư trẻ vậy sao lại chết.

Người mẹ vui mừng vì thấy con thông minh lý sự nhưng lúng túng không tìm ra câu trả lời thoả đáng. Khi lớn lên bé sẽ hiểu lý do.

Trong cuộc sống, có nhiều điều lạ lùng mà trí khôn con người vẫn không bao giờ hiểu thấu. Để diễn tả các điều khó hiểu của cuộc sống, cha ông ngày xưa mới đố nhau:

Đố ai biết lúa mấy cây,
Biết sông mấy khúc, biết mây mấy tầng.
Đố ai quét sạch lá rừng,
Để ta khuyên gió, gió đừng rung cây.

Có lẽ trong tất cả mọi điều khó hiểu của cuộc sống con người thì tình yêu là khó hiểu nhất. Chỉ nguyên định nghĩa tình yêu thôi cũng đủ để hao tổn bao công sức và giấy mực qua các thời đại mà vẫn không có được một định nghĩa diễn tả trọn vẹn ý nghĩa. Và vì không có được một định nghĩa nên người ta mới coi tình yêu như là mầu nhiệm.

Thế nhưng, mầu nhiệm tình yêu có đáng là gì so với các mầu nhiệm của Thiên Chúa. Trong các mầu nhiệm của Thiên Chúa thì mầu nhiệm Một Chúa Ba Ngôi là cao cả nhất, khó hiểu nhất. Như sách giáo lý Giáo Hội Công Giáo khẳng định : Mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi là mầu nhiệm trọng tâm của đức tin và đời sống Kitô hữu. Bởi vì đây là mầu nhiệm về đời sống nội tại của Thiên Chúa mà cũng là mầu nhiệm của Thiên Chúa “cho chúng ta”.

Trước mầu nhiệm Ba Ngôi, một mầu nhiệm cao sâu,trí khôn nhỏ bé của con người không thể hiễu nổi.Tại sao Một Chúa mà Ba Ngôi? 1 là 3 và 3 là 1 ?.

Vậy phải hiểu và đón nhận mầu nhiệm quá cao siêu này như thế nào?

Ba Ngôi là một mầu nhiệm thuộc đời sống nội tại của Thiên Chúa, vượt qúa mọi khả năng hiểu biết và suy luận của trí khôn hữu hạn con người. Qua bao thời đại, trí khôn con người dựa vào mạc khải để tìm hiểu huyền nhiệm sâu thẳm này.

Thánh kinh có bàn nhiều về mầu nhiệm Ba Ngôi.

- Mạc khải Cựu ước chủ yếu là mầu nhiệm Thiên Chúa duy nhất nhưng cũng có mầm móng về mầu nhiệm Ba Ngôi.Niềm tin độc thần là tín điều lớn nhất của Cựu ước ( Đnl 6,4-5). Điều này cần thiết cho bối cảnh đa thần giáo ở Trung đông thời bấy giờ.

- Mạc khải Tân ước dạy rõ ràng hơn về Thiên Chúa Ba Ngôi. Sứ thần Gabriel đến báo tin cho Đức Maria: “Thánh Thần sẽ ngự xuống trên bà và quyền năng Đấng Tối Cao sẽ che chở bà, vì thế Hài Nhi bà sắp sinh ra sẽ được gọi là Con Thiên Chúa”. Những lời đó cho biết: Đấng Tối Cao là Chúa Cha cùng với Chúa Thánh Thần sẽ lo cho Hài Nhi sắp sinh ra là Đức Giêsu, Con Thiên Chúa. Hình ảnh đặc trưng nhất là khi Chúa Giêsu chịu phép rửa tại sông Giođan, chim bồ câu ngự xuống đậu trên Ngài (Ga1,32-34). Tiếng Chúa Cha tuyên phán : Con là con Ta yêu dấu (Mt 1,11).Tiếng nói, chim câu,Chúa Giêsu,ba hình ảnh này tạo nên chân dung sống động về Ba Ngôi. Trong bữa tiệc ly, Chúa Giêsu hứa với các tông đồ: “Thầy sẽ xin Chúa Cha và Người sẽ ban cho anh em một Đấng Bàu Chữa khác, đó là Thần Khí sự thật…”. Chúa Giêsu xin Chúa Cha ban Đấng Bàu Chữa là Thần Khí sự thật, nghĩa là Chúa Thánh Thần cho các môn đệ.

Trong phúc âm Matthêu có câu nói nổi tiếng về Ba Ngôi “Các con hãy đi giảng dạy muôn dân, làm phép rửa cho họ nhân danh Cha và Con và Thánh Thần”( Mt 28,19).Thánh Phaolô luôn cầu chúc: Ân sủng của Đức Kitô,tình yêu của Chúa Cha và ơn thông hiệp của Chúa Thánh Thần ở cùng anh chị em.

Chỉ có một Thiên Chúa nhưng Thiên Chúa có Ba Ngôi và là Ba Ngôi :Chúa Cha, Chúa con và Chúa Thánh Thần. Mỗi ngôi vị đều là Thiên Chúa,dù vậy vẫn chỉ có một Thiên Chúa mà thôi.Mỗi ngôi vị đều bằng nhau về thần tính và ưu phẩm,nhưng không có ba Thiên Chúa ngang nhau mà chỉ có một Thiên Chúa.Mỗi ngôi vị đều có trọn vẹn sự sống thần linh trong mình dù chỉ có một sự sống thần linh duy nhất.Nói theo từ ngữ của Công đồng Vatican II : Sáng kiến cứu độ là của Chúa Cha. Chúa Cha chia sẽ và bàn bạc sáng kiến ấy với Chúa Con và Chúa Thánh Thần.Việc thực hiện sáng kiến ấy giống như một bản trường ca gồm hai phần chính.Đức Kitô thực hiện phần đầu.Ngài nhập thể,mạc khải về Chúa Cha dâng lên Cha hy lễ thập giá để cứu độ.Phần hai dựa vào công trình ấy mà nâng con người lên,đưa con người về cùng Cha, đó là phần vụ của Chúa Thánh Thần. Thánh Ignatio Loyola trong một lần cầu nguyện, bổng nhiên nhận ra Ba Ngôi dưới hình dạng ba nốt nhạc tạo nên một hợp âm duy nhất.

Thiên Chúa duy nhất nhưng không phải là Thiên Chúa đơn độc mà là cộng đồng Ba Ngôi thương yêu nhau hướng về nhau.Ba Ngôi là một gia đình.Giáo hội là một gia đình của Thiên Chúa.Thiên Chúa là Cha, Đức Giêsu là Trưởng Tử, mọi người là anh chị em của nhau. Đạo lý Đông phương vốn trọng chữ trung, chữ hiếu và chữ nhân, rất gần gũi với tinh thần Kitô giáo.Trung với Chúa, hiếu thảo với tổ tiên ông bà cha mẹ, nhân ái với mọi người.

Mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi và duy nhất là một mầu nhiệm vĩ đại thâm sâu mà trí tuệ con người không thể nào hiểu hết, chỉ có thể đón nhận bằng đức tin. Thực tại Ba ngôi không là một điều nghịch lý nhưng là nghịch thường và siêu lý. Mầu nhiệm Ba Ngôi là ánh sáng chói loà rực rỡ, ánh sáng ban sự sống cho những ai khiêm nhường đón nhận và sẽ là bóng tối dày đặc đầy mâu thuẫn đối với những kẻ kiêu căng muốn dùng lý trí làm thước đo siêu việt.

Nhìn lên cung thánh, ta thấy Thánh Giá, Nhà Tạm, Bàn Thờ. Đó là trung tâm niềm tin của người Kitô hữu.Trên Thánh Giá,Đức Kitô đã tự hiến làm hy lễ dâng lên Chúa Cha. Ngài tự nguyện chịu đau khổ, chịu chết trong tinh thần vâng phục và yêu mến đối với Cha, để thiết lập giao ước mới với Giáo hội trong máu của Ngài. Ngài đã phục sinh về với Cha nhưng vẫn luôn ở lại với Giáo hội qua Bí Tích Thánh Thể mà Nhà Tạm là nơi Ngài hiện diện thường trực. Bàn thờ tượng trưng cho Chúa Kitô. Khi linh mục cử hành thánh lễ là tưởng niệm hy lễ thập giá và cử hành mầu nhiệm phục sinh của Đức Kitô.

Ba Ngôi sống bằng một lương thực thần linh,cùng một sự sống đó là tình yêu thần linh.Chúng ta được tham dự vào sự sống của Ba Ngôi khi đi vào cử hành mầu nhiệm vượt qua trong thánh lễ.Với chúng ta sự sống ấy là sự sống của Đức Kitô,Mình và Máu Đức Kitô trao ban qua thánh thể “Ai ăn Thịt Ta và uống Máu Ta thì có sự sống đời đời” (Ga 6,34). Khi chia sẽ chén hiệp thông cuả Ba Ngôi,chúng ta được mời gọi hiệp thông với nhau để trở nên một như Ba Ngôi là một (Ga 17,21).

Chúng ta đến Nhà thờ để tìm Chúa và gặp Chúa.Nói theo kiểu nói của Đức Hồng y Henry de Lubac : Con người tìm Chúa là một người bơi lội giữa đại dương. Mỗi lần tiến tới là đẩy lui một đợt sóng. Bơi lội giữa đại dương làm cho con người khiếp đảm lo sợ không tới bến.Nhưng Thiên Chúa vừa là bến bờ vừa là đại dương. Ai bơi lội trong đại dương là bơi lội trong Thiên Chúa. Hướng tới Chúa đã là ở trong Chúa,tìm Chúa gặp Chúa là hướng về Chúa.Không có sự tìm kiếm nào mà không phải phấn đấu, không gặp mâu thuẫn đau khổ. Nhưng chúng ta tin vào Thiên Chúa đang ở với chúng ta trong Đức Kitô và lôi kéo chúng ta với sức mạnh Chúa Thánh Thần.

Sống mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi là sống hiệp thông và chia sẽ,là ở lại trong tình yêu.Mỗi ngày người tín hữu chúng ta làm dấu Thánh giá nhiều lần trên thân xác “Nhân danh Chúa Cha, Chúa con và Chúa Thánh thần”. Ước gì mỗi người cũng biết in dấu Chúa Ba Ngôi, hiệp thông chia sẽ trong cuộc sống hàng ngày của mình.

[Mục Lục]

Bài 21. MẦU NHIỆM BA NGÔI
JM. Lam Thy ĐVD.

Sứ vụ của Ngôi Lời nhập thể chính là đem Thiên Chúa Tình Yêu đến cho con người và đem con người về với Thiên Chúa. Tất cả những giáo lý và mạc khải Thiên Chúa muốn truyền dạy loài người đã được Đức Giê-su thực hiện qua lời giảng dạy và lối sống của Người. Chỉ riêng những lời cáo biệt các môn đệ trước khi bước vào cuộc khổ nạn để cứu chuộc nhân loại (xc cả 4 chương 13, 14, 15, 16 trong Tin Mừng theo Thánh Gio-an), Đức Giê-su đã nói rất rõ về trọng trách của Người, đồng thời Người còn dạy các môn đệ “hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em” (Ga 15, 12), cùng với những tiên báo các môn đệ sẽ phải chịu thế gian ghét bỏ lên án (“Nếu thế gian ghét anh em, anh em hãy biết rằng nó đã ghét Thầy trước” – Ga 15, 18; “Họ sẽ khai trừ anh em khỏi hội đường. Hơn nữa, sẽ đến giờ kẻ nào giết anh em cũng tưởng mình phụng thờ Thiên Chúa. Họ sẽ làm như thế, bởi vì họ không biết Chúa Cha cũng chẳng biết Thầy.” – Ga 16, 2-3).

Bài Tin Mừng ngày Lễ Chúa Ba Ngôi (Ga 16, 12-15) tiếp tục trinh thuật việc Đức Giê-su nói lời cáo biệt các môn đệ trước khi bước vào cuộc Thương Khó. Ðây là một đoạn có thể coi như một chúc thư gồm những lời thắm thiết nhất, an ủi nhất Người để lại cho họ. Nhưng vì sao khi bắt đầu nói những lời thắm thiết ấy, Đức Giê-su lại nói: ”Thầy còn nhiều điều phải nói với anh em. Nhưng bây giờ, anh em không có sức chịu nổi.” (Ga 16, 12)? Người còn nhiều điều phải nói với môn đệ, vậy “nhiều điều” ấy là gì? Đó phải chăng là tất cả những gì sẽ xảy ra trong cuộc Thương Khó (quân dữ bắt trói, nhạo báng, khạc nhổ, đánh đòn, đóng đinh treo Người trên thập giá cho đến chết)? Ngay đến thời buổi hiện tại, các tín hữu chiêm niệm những biến cố đã thực sự xảy ra đó mà còn kinh sợ, huống hồ là các Tông đồ tiên khởi và vì thế, nên “bây giờ, anh em không có sức chịu nổi.” Cũng vì lý do đó, nên Đức Giê-su chuyển sang loan báo Tin Mừng khi Thần Khí sự thật đến, sẽ giúp các môn đệ thấu hiểu và có đủ dũng khi tiến bước theo Thầy. Chỉ với 3 câu văn ngắn gọn, Đức Giê-su đã cho biết công trình cứu độ nhân loại mà Người thực hiện luôn có sự hợp tác mật thiết của Ba Ngôi Thiên Chúa. Chính vì thế, nên Phụng vụ Giáo Hội đã trích đoạn Tin Mùng này vào Lễ Chúa Ba Ngôi.

Mầu nhiệm Ba Ngôi cho biết Thiên Chúa có Ba Ngôi riêng biệt: Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần, nhưng lại là một Thiên Chúa duy nhất, cùng một bản thể, cùng tự hữu (không bởi đâu sinh ra), cùng hằng hữu, cùng toàn năng (“Đức Chúa là Thiên Chúa phán: “Ta là An-pha và Ô-mê-ga [khởi nguyên và tận cùng], là Đấng hiện có, đã có và đang đến, là Đấng Toàn Năng.” – Kh 1, 8), cùng là chân thiện mỹ, cùng là sự sống, cùng là tình yêu. Ba Ngôi riêng biệt mà lại cùng tồn tại, cùng hiện hữu trong một bản thể duy nhất, đó là Mầu Nhiệm khó hiểu nhất, vượt khỏi trí khôn loài người. Con người với sự bất toàn cố hữu thì quả thực là khó mà hiểu được mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi. Khó nhưng không phải là không hiểu được nếu biết cầu nguyện cậy nhờ Thần Khí soi sáng và dạy dỗ.

Hiến chế “Tín Lý về Mạc Khải – Dei Verbum” (số 6) đã giải thích rõ ràng: “Thiên Chúa đã muốn dùng mạc khải để bày tỏ và thông ban chính mình Ngài cùng những ý định muôn đời của Ngài liên quan đến phần rỗi nhân loại, “nghĩa là cho họ được tham dự vào các ân thiêng hoàn toàn vượt khỏi trí khôn loài người”. Chính nhờ Thiên Chúa mạc khải mà “tất cả những gì thuộc về Thiên Chúa tự nó vốn không vượt quá khả năng lý trí con người, trong hoàn cảnh hiện tại của nhân loại, đều có thể biết được cách dễ dàng, chắc chắn mà không lẫn lộn sai lầm”. Người Ki-tô hữu tuy không dám nói “biết được cách dễ dàng”, nhưng nếu chuyên chăm cầu nguyện và chiêm niệm những điều “mắt thấy tai nghe” qua những dấu chỉ mạc khải, thì vẫn có thể hiểu được “mầu nhiệm khó hiểu” đó.

Trước hết, loài người – thông qua các thánh Tông đồ và dân tộc Ít-ra-en cách đây 2000 năm – đã được thực mục sở thị (trông thấy nhãn tiền), được gặp gỡ trò chuyện, ăn cùng mâm, ngồi chung chỗ với một trong Ba Ngôi là Ngôi Hai Thiên Chúa, một con người bằng xương bằng thịt với bản tính người-rất-người, người 100% (không kể bản tính Thiên Chúa). Chính Con Người ấy trong mọi sinh hoạt trên đời này đều luôn minh chứng cả Ba Ngôi Thiên Chúa đều tồn tại trong Người: Khi chịu Phép Rửa tại sông Gio-đan (“và Thánh Thần ngự xuống trên Người dưới hình dáng chim bồ câu. Lại có tiếng từ trời phán rằng: Con là Con của Cha; ngày hôm nay, Cha đã sinh ra Con” – Luca 3, 22); khi ăn uống thì dâng lời chúc tụng Cha trên trời; cả những khi cầu nguyện (“Lạy Cha, xin cứu con khỏi giờ này, nhưng chính vì giờ này mà con đã đến. Lạy Cha, xin tôn vinh Danh Cha”(Ga 12, 28)…

Đặc biệt hơn cả là khi dạy dỗ, trò chuyện, giao tiếp với các môn đệ, với mọi người, Ngôi Hai Thiên Chúa đã chứng tỏ Ngôi Cha và Ngôi Ba luôn tồn tại trong Người: “Người lại nói với các ông: “Bình an cho anh em! Như Chúa Cha đã sai Thầy, thì Thầy cũng sai anh em.” Nói xong, Người thổi hơi vào các ông và bảo: “Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần. Anh em tha tội cho ai, thì người ấy được tha; anh em cầm giữ ai, thì người ấy bị cầm giữ.” (Ga 20, 21-23) ; “Vậy nếu anh em vốn là những kẻ xấu mà còn biết cho con cái mình của tốt của lành, phương chi Cha trên trời lại không ban Thánh Thần cho những kẻ kêu xin Người sao ?” (Luca 11, 13); “Ai thấy Thầy là thấy Chúa Cha” (Ga 14, 9); “Vậy anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ, làm phép rửa cho họ nhân danh Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần, dạy bảo họ tuân giữ mọi điều Thầy đã truyền cho anh em.” (Mt 28, 18-20)…

Nhiều lắm những dẫn chứng rất sinh động và thật cụ thể do chính các Thánh sử, các Thánh Tông đồ (là những con người “sống liền bên, ăn cùng mâm, ngồi chung chỗ, cùng trò chuyện, được dạy bảo” bởi chính Ngôi Hai Thiên Chúa), đã ghi lại trong Thánh Kinh lưu truyền cho hậu thế. Rõ ràng là cả Ba Ngôi Thiên Chúa đều cùng tồn tại trong Ngôi Hai, một con người như tất cả những con người hiện diện trên trái đất này cách đây 2000 năm. Từ đó suy ra trong Ngôi Cha cũng có Ngôi Hai và Ngôi Ba, trong Ngôi Ba cũng tồn tại Ngôi Cha và Ngôi Con. Cả 3 Ngôi đều có ở trong nhau, tồn tại trong nhau, vì thế Ba Ngôi vẫn chỉ là một Thiên Chúa duy nhất. Nói 3 Ngôi ở trong nhau như một thân thể duy nhất, phải chăng là nói đến sự thông hiệp giữa Thiên Chúa Ba Ngôi, và từ cội nguồn mầu nhiệm đó, dòng suối hiệp thông tuôn tràn trên Giáo Hội phổ quát?

Quả đúng như Tông huấn “Ki-tô hữu giáo dân” (số 18) đã khẳng định: “Sự thông hiệp này, chính là mầu nhiệm của Giáo Hội như Công Đồng Va-ti-ca-nô II đã dùng những lời của Thánh Cy-pn-a-nô để nhắc lại: “Giáo Hội phố quát xuất hiện như một dân tộc được hợp nhất nhờ sự hiệp nhất giữa Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánk Thần”. Mầu nhiệm Giáo Hội hiệp thông này được nhắc nhở ở mỗi đầu Thánh Lễ khi vị chủ tế đón mời chúng ta bằng lời chào của Thánh Phao-lô Tông Đồ: ‘Nguyện xin ân sủng Đức Giê-su Ki-tô Chúa chúng ta, và tình yêu của Chúa Cha và ơn Thông Hiệp của Chúa Thánh Thần ở cùng tất cả anh chị em’ (2Cr. 13, 13)”. Và chính sự sống hiệp thông của Giáo Hội đã trở nên như một dấu chỉ về Ba Ngôi Thiên Chúa cho thế giới, đồng thời là một hấp lực thu hút mọi người tới niềm tin vào Chúa Giê-su Ki-tô qua Lời Người cầu nguỵên cùng Ngôi Cha: “Con không chỉ cầu nguyện cho những người này, nhưng còn cho những ai nhờ lời họ mà tin vào con, để tất cả nên một, như Cha ở trong con và con ở trong Cha để họ cũng ở trong chúng ta.” (Ga 17, 20-21).

Dấu chỉ ấy, sự thu hút ấy chính là công cuộc truyền giáo, là sứ vụ loan báo Tin Mừng, như lời khẳng định của Chân phước Gio-an Phao-lô II: “Như thế sự hiệp thông hướng về truyền giáo và chính sự hiệp thông là truyền giáo” (TH/KTHGD, số 18). Người Ki-tô hữu khi được tham dự vào 3 chức vụ của Đức Giê-su (ngôn sứ, tư tế, vương giả) là đã được ân thưởng sống trong mầu nhiệm hiệp thông Ba Ngôi Thiên Chúa. Vậy thì trách nhiệm của mọi người, của mỗi người, tất yếu phải là thực thi Lời dạy của Ngôi Hai Thiên Chúa: “Vậy anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ, làm phép rửa cho họ nhân danh Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần” (Mt 28, 19).

Xin cầu chúc tất cả được luôn luôn và mãi mãi sống trong ơn thông hiệp mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi, mầu nhiệm Giáo Hội hiệp thông, để tất cả nên một trong sứ vụ truyền giáo, như chính Ngôi Lời đã truyền dạy: “Anh em không cần biết thời giờ và kỳ hạn Chúa Cha đã toàn quyền sắp đặt, nhưng anh em sẽ nhận được sức mạnh của Thánh Thần khi Người ngự xuống trên anh em. Bấy giờ anh em sẽ là chứng nhân của Thầy tại Giê-ru-sa-lem, trong khắp các miền Giu-đê, Sa-ma-ri và cho đến tận cùng trái đất.” (Cv 1, 7-8).

Ôi! “Lạy Thiên Chúa là Cha chúng con, Chúa đã sai Con Một là Lời chân lý và sai Thánh Thần, Ðấng thánh hoá muôn loài đến trần gian mạc khải cho chúng con biết mầu nhiệm cao vời của Chúa. Xin cho chúng con hằng tuyên xưng đức tin chân thật là nhận biết và tôn thờ một Thiên Chúa Ba Ngôi uy quyền vinh hiển. Chúng con cầu xin, nhờ Đức Ki-tô, Con Cha, Chúa chúng con, Người hằng sống và hiển trị cùng Cha, hiệp nhất với Chúa Thánh Thần đến muôn thủa muôn đời. Amen.” (Lời nguỵên nhập lễ lễ Chúa Ba Ngôi).

[Mục Lục]

Bài 22. Đền thờ Ba Ngôi Thiên Chúa
AM Trần Bình An

Ở Roma, có rất nhiều hang Toại Đạo (Catacombe). Đó là những nghĩa trang đầu tiên của người tín hữu, nhưng cũng là nơi họ hội họp cầu nguyện trong ba thế kỷ đầu tiên bị Đế Quốc Roma bách hại. Trong số đó có một hang rất nổi tiếng, mang tên Đức Giáo Hoàng Calisto. Hầu như khách hành hương nào muốn viếng thăm hang toại đạo, cũng đều được dẫn đến đấy tham quan. Hang này nằm sâu trong lòng đất ở ngoài thành Roma.

Bên dưới của hang này có một vòm rất rộng, trong đó một bàn thờ đá được dựng lên để dâng lễ và bên cạnh có tượng Bà Thánh Cêcilia. Chuyện kể lại rằng: Bà Cêcilia bị giết chết vì đạo khi còn rất trẻ. Lý hình cắt cổ bà để lại một khía lớn ở cổ. Bà chết trong tư thế nằm nghiêng. Nhưng trước khi tắt thở, để bày tỏ đức tin của mình, bà đã giơ hai bàn tay ra: Một bàn tay chỉ đưa ra một ngón và tay kia ba ngón. Nghệ sĩ nổi tiếng Maderna đã tạc tượng bà với đầy đủ chi tiết này, để diễn tả cho thấy đức tin kiên vững của Thánh Nữ Cêcilia vào Thiên Chúa. Đó là đức tin Một Chúa-Ba Ngôi. [i] (ĐHY Fx Nguyễn Văn Thuận, Bài giảng 51, Chủ nhật 26-05-1991)

Hôm nay, lễ kính trọng thể Ba Ngôi Thiên Chúa, hiệp thông cùng Thánh nữ Cêcilia, chúng ta hướng tâm hồn lên Thiên Chúa Tình Yêu với những tâm tình dâng hiến.

Hiệp Nhất

Mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi là mẫu gương sống động của sự Hiệp Nhất cho toàn thể Giáo Hội, Giáo Phận, Giáo xứ, cho các cộng đoàn và cho từng tế bào xã hội, gia đình. Những quyền lực thế gian luôn ra sức sói mòn, gây ô nhiễm sự hiệp nhất, ra sức phân hóa, chia rẽ, đố kỵ, bất hòa, để dễ bề áp đặt nền móng cai trị. Vốn dĩ chúng chia để trị.

Sau khi Chúa Giêsu chịu phép rửa bởi ngôn sứ Gioan Tiền Hô, Người được Thần Khí Chúa dẫn vào hoang địa để chịu cám dỗ. Satan đã tận dụng mọi cơ hội và lý lẽ để cám dỗ Chúa Giêsu bỏ dở công cuộc cứu độ, phản bội Chúa Cha bằng những ham muốn thế tục. Nhưng Satan chịu thất bại thảm hại, không thể ly gián Chúa Giêsu khỏi Chúa Cha.

Còn với thân phận yếu đuối, mỏng dòn, con người thường khó chống đỡ nổi những cơn cám dỗ ác liệt đó. Những bản năng phàm phu tục tử, những đam mê vật chất, xác thịt, những cuồng vọng kiêu căng, những thách thức xúc phạm đến quyền năng Thiên quốc, đã nô lệ hóa con người vào vòng kiềm tỏa của sự dữ, của ma quỷ, xa lánh Thiên Chúa, như khi Adam và Eva sau khi phạm tội.

Ở đâu có sự phân hóa, chia rẽ là hiện diện ngay sự tê liệt, sự tàn lụi và sự chết. Trái lại, sự hiệp nhất trong Thiên Chúa luôn luôn hiện hữu sự sống, sức sống mạnh và cuộc sống vững bền.

Thánh nữ Cecilia sống kết hợp mật thiết với Chúa, can đảm và dễ dàng bước qua cái chết nhẹ tựa lông hồng, để được sống viên mãn đời đời.

Đền Thờ

Khi được lãnh nhận Bí tích Rửa Tội, chúng ta hân hạnh trở nên con cái Thiên Chúa. Hơn nữa, khi sống tuân giữ Lời Chúa, thì chúng ta được vinh dự đón rước Thiên Chúa ngự vào tâm hồn: [i]«Ai yêu mến Thầy và tuân giữ các lời Thầy, Cha Thầy sẽ yêu mến nó, chúng ta sẽ đến ở trong nó và chúng ta sẽ lập cư trong nhà nó.”[/i] (Ga 14, 23). Chúng ta được hồng phước trở nên Đền Thờ Chúa ngự, như Thánh Phaolô đã quả quyết: [i]”Anh em lại không biết anh em là đền thờ của Thiên Chúa và Thánh Thần của Thiên Chúa ở trong anh em sao?» (1Cr 3, 16-17 ; 6, 19)

Như thế, mỗi khi chúng ta làm dấu Thánh Giá trên người, là chúng ta công khai tuyên xưng Ba Ngôi Thiên Chúa đang hiện hữu trong Đến Thờ bản thân chúng ta. Nhiều khi chúng ta làm dấu máy móc, vô thức, mà thiếu lòng thành kính: Ngợi khen, chúc tụng và tạ ơn Thiên Chúa Ba Ngôi.

Trước hết Nhân Danh Cha, Đấng Tạo Thành. Thứ đến, Nhân Danh Chúa Con, Đấng Cứu Chuộc. Sau hết, Nhân Danh Chúa Thánh Thần, Đấng Thánh Hóa cuộc đời chúng ta.

Thánh Phaolô còn diễn tả sự trân trọng mỗi khi về Thánh Danh Chúa Giêsu được cất lên: [i]“Thiên Chúa đã siêu tôn Người và tặng ban danh hiệu trổi vượt trên muôn ngàn danh hiệu. [b]Như vậy, khi vừa nghe danh thánh Giêsu, cả trên trời dưới đất và trong nơi âm phủ, muôn vật phải bái quỳ, và để tôn vinh Thiên Chúa Cha, mọi loài phải mở miệng tuyên xưng rằng: “Đức Giêsu Ki tô là Chúa.” (Pl 2, 9-11)

Hiến dâng

Chúa Giêsu cũng vì yêu thương, đã chịu hiến tế qua cuộc khổ nạn, để giải thoát, cứu rỗi chúng ta khỏi sự chết, án phạt muôn đời. Người đã nêu tấm gương phục vụ đến cùng, vâng theo Thánh ý Chúa Cha trọn vẹn. Người cũng mời gọi chúng ta vác thập giá và chịu đóng đinh thân xác, để vâng theo Thánh Ý, để yêu thương tha nhân và cả thù địch.

Người cũng dạy chúng ta biết tự hạ, khiêm nhường, nhân ái, để phục vụ tha nhân, như Người đã bao lần phục vụ các môn đệ và những người bệnh hoạn, yếu đuối và bé nhỏ. Như thế mới có thể biểu hiện tình yêu qua hành động chính đáng. Mới thực sự hiến dâng cho tha nhân, cũng như cho Thiên Chúa.

Như thế, chúng ta mới phần nào làm chứng cho Thiên Chúa Ba Ngôi, luôn yêu thương, tha thứ và sẵn sàng ban ơn.

[i]Lạy Chúa Ba Ngôi, xin ban cho con biết sống hiệp nhất Giáo Hội và với nhau, biết sống xứng đáng là Đền Thờ Chúa ngự, biết hiến dâng, hy sinh, vâng phục Thánh Ý Chúa, hầu làm chứng nhân cho tình yêu Thiên Chúa với mọi người.

Lạy Mẹ Maria, xin giúp con biết quên mình, từ bỏ ý riêng, để sống liên kết với tình yêu Chúa, hầu được hưởng phúc Thiên Đàng. Amen.

[Mục Lục]

“Từ nay, đừng hô lên “Phanxicô” nữa, mà chỉ hô lên “Giêsu” thôi, được chứ? Tất cả các bạn hô lên “Phanxicô, Phanxicô, Giáo hoàng Phanxicô”, nhưng Chúa Giêsu ở đâu?” – ngài nhắc nhở – “Tôi muốn nghe các bạn hô to “Giêsu, Giêsu là Chúa, và Ngài đang ở giữa chúng ta.”

Trong bài giảng, nói với hơn 200.000 thành viên của các phong trào của Giáo Hội từ khắp nơi trên thế giới, Đức Giáo hoàng kể lại cách thức bà của ngài là người đầu tiên truyền đạt đức tin cho ngài như thế nào, và nhấn mạnh rằng đức tin của một người bắt đầu từ gia đình mình.

“Tôi đã nhận được lời tuyên xưng Kitô hữu lần đầu tiên từ bà của mình. Đó là một điều gì đó thật tuyệt vời” – ngài nói – “Lời tuyên xưng đầu tiên ở trong nhà mình, trong gia đình mình. Điều này làm cho tôi nghĩ về tình yêu của nhiều người mẹ và rất nhiều người bà trong việc truyền đạt đức tin”, ngài chia sẻ. Ngài khuyên các bà mẹ hãy tận tâm truyền đạt đức tin cho con cái, bởi vì “Thiên Chúa đặt con người ở bên cạnh chúng ta, là những người trợ giúp chúng ta trong cuộc hành trình đức tin”.

Ngài cũng kể rằng vào một ngày lúc ngài được 16 tuổi, ngài cảm thấy có một sự thôi thúc đột ngột để đi xưng tội. Trong lần đó, ngài nghe tiếng gọi đến với chức linh mục. “Sau khi xưng tội xong, tôi cảm thấy một điều gì đó đã thay đổi, tôi không còn như trước nữa. Tôi cảm thấy có một tiếng nói gọi tôi và tôi đã bị thuyết phục rằng mình phải trở thành một linh mục.”

“Kinh nghiệm đức tin như thế thật quan trọng” – ngài nói thêm – “Chúng ta nói rằng chúng ta tìm kiếm Chúa, đến với Ngài để xin sự tha thứ, nhưng khi chúng ta đến thì Ngài đã đang chờ chúng ta, Ngài là người đầu tiên có mặt ở đó.”

Những người hiện diện trong Thánh lễ đã đặt ra 4 câu hỏi cho Đức Giáo hoàng và ngài đã trả lời trong bài giảng.

Câu đầu tiên hỏi về việc làm thế nào ngài có được “sự vững mạnh trong đức tin” và làm thế nào ngài hướng dẫn từng người trong số họ “vượt qua sự yếu ớt trong đức tin của họ”.

“Yếu ớt là kẻ thù lớn nhất, đúng hơn, đó là sự sợ hãi. Nhưng đừng sợ!” – ngài trấn an – “Chúng ta yếu đuối, chúng ta biết điều đó. Nhưng Chúa Giêsu mạnh hơn, và nếu bạn ở cùng với Ngài, thì không còn vấn đề gì cả.”

Câu thứ hai hỏi về những thử thách của việc truyền giáo cho các phong trào của Giáo Hội và làm thế nào để truyền đạt đức tin một cách hiệu quả trong thế giới ngày nay.

“Dù chúng ta tiến hành theo kế hoạch và có tổ chức – những điều thật sự tốt đẹp – nhưng nếu không có Chúa Giêsu, thì chúng ta đang đi sai đường. Chúa Giêsu là điều quan trọng nhất”, ngài lưu ý và nhấn mạnh đến tầm quan trọng của cầu nguyện và “để cho Thiên Chúa nhìn thẳng vào mình”.

Ngài chia sẻ rằng ngài đọc Kinh Mân Côi hằng ngày, nhưng lại thường “ngủ gật” trước Nhà Tạm. “Nhưng Chúa hiểu tôi. Tôi cảm thấy thoải mái hơn rất nhiều khi nghĩ rằng Ngài đang nhìn tôi.”

Vị Giám mục Roma nhấn mạnh đến sự cần thiết khi một người để cho Chúa hướng dẫn. Ngài nói đến thị kiến của Thánh Phêrô về “tấm khăn lớn bọc các con vật” khi Chúa nói ông hãy ăn những thứ ô uế đó, rằng Chúa đã làm cho chúng được thanh sạch. Mặc dù ban đầu Thánh Phêrô miễn cưỡng và không hiểu, “một số người không phải là Do Thái đã gọi ông đến nhà của họ và ông đã thấy Chúa Thánh Thần hiện diện ở đó như thế nào”.

“Thánh Phêrô đã được Chúa Giêsu hướng dẫn để đi đến việc loan báo Tin Mừng đầu tiên cho dân ngoại” – ngài nói – “Ông được hướng dẫn bởi chính vị lãnh đạo Giêsu.”

Câu hỏi thứ ba liên quan đến sự đau khổ, và làm thế nào để các phong trào có thể nói về nó vì lợi ích của Giáo Hội và của xã hội.

“Khi Giáo Hội tự đóng kín chính mình, nó trở nên èo uột”, ĐGH Phanxicô nói và kêu gọi mọi người “đừng đóng kín với chính mình, với bạn bè của mình và với các phong trào của mình”.

“Hãy liên tưởng đến một căn phòng đóng kín, một căn phòng bị khoá trong một năm, khi bạn vào trong đó, nó chỉ có mùi ẩm mốc” – ngài nói – “Một Giáo Hội đóng kín chính mình cũng giống như thế – đó là một Giáo Hội èo uột”.

Khi các Kitô hữu sống đạo theo “hình thức”, nói “về thần học một cách bình thản bên tách trà”, thay vì trở nên can đảm và đến với những người ngoài Kitô giáo và người nghèo, đó là lúc Giáo Hội bị èo uột – ngài cảnh báo. Ngài tin rằng con người không thể nghỉ ngơi trong bình an khi một đứa trẻ đang chết đói không làm họ bận tâm.

“Chúng ta không thể trở thành các Kitô hữu theo hình thức, quá lịch thiệp, những người chỉ biết bình thản nói chuyện thần học bên tách trà; chúng ta phải trở thành những Kitô hữu can đảm”, ngài nói. Chính người Công giáo phải đến với người nghèo và hỗ trợ họ tuỳ theo khả năng cá nhân, ngài nhấn mạnh. “Một Giáo Hội nghèo cho người nghèo bắt đầu bằng việc đến với thân thể Chúa Kitô”, mà ngài gọi là người nghèo.

Giúp đỡ người nghèo theo cách riêng của mình, đối với ĐGH Phanxicô, là một câu trả lời mang tính thần học về sự khó nghèo của chính Đức Kitô. Đó là một lời đáp trả yêu thương về sự liên đới của chính Thiên Chúa đối với chúng ta, khi Người “tự hạ mình” và “trở nên nghèo khó, đồng hành với chúng ta trên đường đời”. Ngài cũng nhấn mạnh đến sự nguy hiểm khi để cho tính thế tục len lỏi vào trong Giáo Hội. “Có một vấn đề không tốt cho các Kitô hữu: đó là tính duy đời, tinh thần thế tục, sự tục hoá tôn giáo”.

Câu hỏi cuối cùng là làm cách nào người Công giáo có thể giúp đỡ và hỗ trợ những người bị bách hại vì đức tin của họ.

“Chúng ta phải cố gắng làm cho họ, những anh chị em chúng ta, cảm thấy rằng chúng ta đồng cảm sâu sắc với hoàn cảnh của họ”, ngài nói, nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc cầu nguyện trong tinh thần liên đới với họ. “Trong lời cầu nguyện mỗi ngày, chúng ta hãy nói với Chúa Giêsu: ‘Lạy Chúa, xin nhìn đến người anh em này, xin nhìn đến người chị em này, họ phải chịu rất nhiều đau khổ’”, ngài kết thúc bài giảng của mình.

Từ Ga Milan, tàu lửa chạy suốt đêm, đến sáng mới tới Ga Paris. Xe công ty du lịch đón và đưa chúng tôi đi thăm Nhà thờ Magdala.

1. NHÀ THỜ MAGDALA

Nhà thờ Magdala nằm trên quảng trường Magdala ở quận 8 của Paris. Nhà thờ này là một minh họa hoàn hảo của phong cách kiến trúc tân cổ điển với kiểu hàng hiên mặt tiền 8 cột. Phần trên cùng của mặt tiền là công trình của điêu khắc gia Philippe Joseph Henri Lemaire trình bày cảnh phán xét cuối cùng được hoàn thành năm 1833.

Dưới mặt tiền có dòng chữ Latin “D.O.M. SVB. Invocat S. Mar Magdalenae”, nghĩa là “Dâng kính Thiên Chúa toàn năng và rất vĩ đại, nhờ lời bầu cử của Thánh Maria Magdala”. Nhà thờ dài 108m, rộng 43m, cao 30m và được bao quanh bởi 52 cột theo phong cách kiến trúc Corintô.

Thời gian xây dựng ngôi nhà thờ này hơn 85 năm vì bất ổn chính trị tại Pháp vào cuối thế kỷ XVIII và đầu thế kỷ XIX. Những thay đổi chính trị của thời đại đã làm thay đổi nhiều lần vị trí và kế hoạch. Hoàng đế Napoleon I có ý định coi đó như là một đền thờ Tam Điểm để vinh danh đại quân của ông vào năm 1806. Đến năm 1837 nó được chuyển đổi thành ga xe lửa đầu tiên tại Paris, trước khi trở thành một nhà thờ vào năm 1845.

Địa điểm này được dùng làm trạm tàu điện ngầm Magdala.

Ngôi nhà thờ cũ Magdala

Vào thế kỷ XVIII, đường Saint-Honoré, băng ngang qua tường thành Paris bởi một cánh cửa đồ sộ nằm ở gần đường Castiglione ngày nay. Từ thế kỷ XVI ở phía ngoài cánh cửa này mọc lên một vùng ngoại ô phát triển được biết dưới tên là Văn hóa – Giám mục rồi lại mang tên Thành phố – Giám mục bởi vì nó nằm dưới quyền điều hành của Đức Giám Mục Paris sau một thỏa ước nhượng quyền vào thời vua Dagobert I.

Để phục vụ vùng ngoại ô, một nhà nguyện, được xác nhận có từ năm 1238, và có thể đã bị hư hại theo dòng thời gian, sau đó được thay thế bằng một nhà nguyện mới dâng kính thánh Maria Magdala, Thánh Matta và Lazarô. Vua Charles VIII đã đặt viên đá đầu tiên 1492. Ngày nay nó nằm tại đại lộ số 8 Malesherbes, ngay góc đường Pasquier nối với đường Évêque.

Trước sự tăng trưởng dân số ở vùng ngoại ô khu vực này, nhà nguyện đã trở thành nhà thờ giáo xứ vào năm 1639. Nhà thờ được xây dựng lại và nới rộng vào năm 1659 và 1698. Ngày 8-7-1651, Đức Sevin Giám mục Sarlat và Nữ công tước vùng Montpensier Mademoiselle đặt viên đá đầu tiên.

Nhưng sau khi sáp nhập ngoại ô này vào thủ đô năm 1722, người ta cần xem xét xây dựng một nhà thờ mới trên một địa điểm mới. Bấy giờ, theo đề xuất của kiến trúc sư Ange-Jacques Gabriel, người ta bố trí một công trường mới mang tên Louis XV, dự định xây cất trên trục ngang của công trình mới này vào cuối đường Royale tương lai, trên một mảnh đất của khách sạn Chevilly theo những kế hoạch cũ.

Nhà thờ cũ bị bãi bỏ năm 1765, được bán vào năm 1767 và bị phá hủy năm 1801.

Dự án của Contant d’Ivry

Năm 1757, người ta yêu cầu Pierre Contant d’Ivry (1698-1777) là kiến trúc sư của Công tước xứ Orleans thực hiện dự án ngôi nhà thờ mới Maria Magdala. Ông đề nghị một tòa nhà theo hình thánh giá Latin, phía trên có một mái vòm nhỏ và được chính thức chấp thuận vào năm 1764.

Vua Louis XV đích thân đặt viên đá đầu tiên ngày 3-8-1763. Pierre Contant d’Ivry qua đời vào năm 1777. Étienne-Louis Boullée nghĩ ra một dự án mới tôn trọng nền móng đã được thiết lập, nhưng cuối cùng một trong những học trò của ông là William Martin Couture đã hoàn toàn chỉnh lại dự án người tiền nhiệm, và lấy cảm hứng từ dự án Jacques-Germain Soufflot cho nhà thờ Sainte-Geneviève. Ông đề nghị một nhà thờ theo hình thánh giá Hy Lạp, ở trên có một mái vòm lớn hơn, có hàng cột bao quanh trước mái hiên theo phong cách Corintô.

Khi cách mạng Pháp xảy ra, các thân cột của nhà thờ đã vươn cao lên đến đầu cột như trong một bản vẽ trình bày tang lễ tôn vinh Jacques-Guillaume Simoneau là Thị trưởng thành phố Etampes vào ngày 03-6-1792. Nhưng thời điểm này không thuận lợi cho việc xây dựng nhà thờ, và công việc hoàn toàn bị đình chỉ theo nghị định của Quốc hội vào ngày 30-12-1791.

Dưới thời tổng tài (1799-1804) công việc hoàn toàn bị treo lại.

Nhiều kiến trúc sư đã đề nghị các dự án để hoàn thành. Jacques-Guillaume Legrand và Jacques Molinos đã hình dung ra một dịnh thự bao la dành cho Hội nghị Quốc Ước (Cách mạng Pháp). Năm 1798-1799, Guy de Gisors đề nghị đặt Thư viện Quốc gia hay nhà hát ở đây.

Một sắc lệnh của hoàng đế ngày 21-2-1806 đã đưa toàn bộ dinh thự này cho Ngân hàng Pháp, Tòa án Thương mại và Sở giao dịch chứng khoán Paris. Kiến trúc sư Pierre-Alexandre Vignon (1763-1828) được giao nhiệm vụ đưa ra kế hoạch cho việc xây dựng dinh thự mới, nhưng do sự thúc đẩy của các ngân hàng và các thương gia, dự án này bị bỏ rơi vì những người này cho rằng vị trí đó cách xa khu kinh doanh.

Cuối cùng, ngày 02-12-1806, tại trận chiến tại Pozna, Ba Lan, Hoàng đế Napoleon I đã ký một sắc lệnh xây dựng một Đền thờ để tôn vinh quân đội Pháp. Bên trong dinh thự, tên của những người đã chiến đấu ở Ulm, Austerlitz và Jena được ghi trên những bảng đá cẩm thạch, và tên của chiến sĩ đã chết được ghi trên bảng vàng.

Một cuộc thi đã được đưa ra với 80 nghệ sĩ tham dự. Dự án của kiến trúc sư Pierre-Alexandre Vignon đã được hoàng đế chính thức chấp thuận, chống lại lời khuyên của Hàn lâm viện Hoàng gia. Một ngôi đền có hàng cột bao quanh, quay trở về lại thời cổ đại, lấy cảm hứng từ kiến trúc Hy Lạp-La Mã. Hầu như bên ngoài Nhà thờ là việc tái tạo lại Đền Olympieion ở Athens, các hàng cột của nhà thờ là cao hơn một chút (17,25 m so với 20 m, và có thể so sánh nó với tòa nhà Tòa án Tối cao của Mỹ).

Xây dựng bởi Vignon và Huvé

Ít lâu sau, người ta phá hủy tất cả mọi thứ trong đồ án của Couture và công việc tiến triển cách nhanh chóng. Năm 1811 nó phải dừng lại vì thiếu tiền. Sau khi chiến dịch ở Nga năm 1812, Napoleon từ chối sự vinh quang cho ngôi đền và trở lại dự án bán đầu của một nhà thờ. Ông nói với Montalivet “Từ nay trở đi, Đền thờ vinh quang là một Nhà thờ, đó là cách hoàn thành và gìn giữ đài tưởng niệm này”.

Khi dòng họ Bourbons lấy lại ngai vàng, công việc đã được tiến triển tốt, phần móng được hoàn thành, phần nền được thiết lập, các cột được dựng lên và các bức tường hai bên bắt đầu mọc lên, chỉ còn việc lợp mái và trang trí. Tháng 8-1816, vua Louis XVIII đã ra lệnh, ngôi nhà thờ mới sẽ là đài tưởng niệm Vua Louis XVI, Hoàng hậu Marie-Antoinette và bà Elisabeth. Điều này chỉ được diễn tả trong việc trang trí nhà thờ và không làm thay đổi kế hoạch tổng thể. Tuy nhiên, do thiếu kinh phí, Vua Louis XVIII quyết định dùng quỹ riêng của mình để xây ở bên cạnh một ngôi nhà nguyện đền tội. Vignon, người chịu trách nhiệm công việc đã trải qua mọi sự khó khăn nhọc nhằn để thúc đẩy công trình và ông qua đời năm 1828 mà không thể hoàn thành công trình của mình.

Cộng sự của Jean-Jacques-Marie Huvé đã thay thế ông để thúc đẩy nhanh công việc cho đến khi cách mạng Pháp xuất hiện năm 1830. Đối với Louis Philippe, người con của kẻ giết vua, hiển nhiên không còn vấn đề theo đuổi dự án của chi nhánh cả dòng họ Bourbons. Sau khi có một thời gian dự kiến chuyển đổi thành ga đường sắt, vị vua này quyết định đây là nhà thờ, nhưng ông quyết định nó chỉ mang tính cách Nhà thờ giáo xứ thôi. Việc trang trí nội thất do Huvé thực hiện lấy cảm hứng từ sự lạnh lùng của các chủ đề cổ đại và sự trang trí nhiều màu sắc của đền Pantheon ở Rome. Dưới sự giám sát của một ủy ban gồm Giám đốc lao động ở Paris, các Viện sĩ Viện hàn lâm và những viên chức cao cấp (có Quận trưởng của sông Seine), Huvé thấy bị hạn chế trong công việc. Ông để những bản vẽ nhà thờ theo ý tưởng ban đầu, bên trong tràn đầy ánh sáng và phóng đại sự trang trí bằng đá cẩm thạch nhiều màu sắc.

Vào thời ông, Huvé phải hoàn thành những công trình quan trọng nhất về kiến trúc tôn giáo, ông đã huy động một số các nghệ nhân thời đó thực hiện.

Ngày 09-10-1845, Đức Cha Affre, Tổng Giám Mục Paris đã thánh hiến Nhà thờ này.

2. NHÀ NGUYỆN NOTRE DAME DE LA MEDAILLE MIRACULEUSE

(Đức Bà Ảnh Lạ)

Chúng tôi đến 140 Rue du Bac tham quan Nhà nguyện của Dòng Nữ tử Bác ái. Nhà nguyện được xây dựng trên chính nơi Đức Mẹ hiện ra với Thánh nữ Catarina Laboure.

Zôê Labôrê, sinh năm 1806, là con gái của một gia đình nông dân người Pháp.Thân mẫu của Zôê qua đời khi thánh nữ còn rất nhỏ. Zôê phải điều hành các việc trong gia đình khi người chị gái của Zôê đi tu. Vì lý do này, Zôê là người duy nhất trong gia đình không được đi học. Zôê không biết đọc cũng chẳng biết viết! Zôê cũng thích được sống trong dòng khi mới tuổi hoa niên. Tuy nhiên, vì gia đình cần người giúp việc nhà nên Zôê đã phải chờ đợi cho tới khi lên 24. Rồi Zôê xin gia nhập dòng Nữ Tử Bác Ái của thánh Vinhsơn Phaolô, và nhận tên là Catarina. Sau khi khấn dòng ít lâu, sơ Catarina nhận được một đặc ân. Ðêm 18 rạng ngày 19-7-1830, Ðức Maria đã hiện ra với chị Catarina tại nhà Nguyện của Dòng ở Paris.

Chị kể: khoảng 11 giờ rưỡi đêm, đang ngủ, tôi nghe tiếng gọi tôi ba lần liền, tôi vạch mùng phía có tiếng gọi và thấy một em bé độ 4-5 tuổi, rất xinh đẹp, mặc áo trắng, từ thân mình em tỏa ra ánh sáng. Em bảo: “Hãy đến nhà nguyện, Ðức Mẹ đợi chị”. Catarina thầm sợ, nhưng em bé bảo: “Ðừng sợ, 11g30 rồi, ai nấy đều ngủ hết, tôi sẽ dắt chị đi”.Chị trỗi dậy lật đật mặc áo và theo em bé. Ðèn bật sáng khắp nơi làm cho chị rất ngạc nhiên. Vừa đến cửa Nhà nguyện, em bé chỉ vào cửa và tự nhiên cửa mở hẳn ra làm chị càng ngạc nhiên thêm. Trong nhà nguyện đèn sáng trưng như đêm lễ Giáng Sinh. Bước vào chị đến quỳ bên Bàn Thánh, thầm lặng cầu nguyện.Chị Laboure nóng lòng vì chưa thấy Ðức Mẹ. Khoảng nửa đêm em bé bảo: “Mẹ đến kìa” chị Catherine nghe một tiếng động trong cung thánh phía bên sách lễ, và cùng một lúc, chị nghe xào xạc như tiếng áo lụa dài lê trên gạch. Tiếp đó một Bà rất xinh đẹp đến ngồi trên ghế nơi cung thánh, chị Catherine theo tiếng giục trong tâm, hối hả đến quỳ bên Bà, linh tính chị nhận ra Bà là Ðức Maria, hai tay chị chắp lại để trên đầu gối Bà, lòng tràn ngập sự an vui, êm dịu không thể tả được. Hồi lâu Bà biến đi.Catherine thấy em bé vẫn còn đứng bên Bàn thánh. Chỗ chị quỳ đợi. Em bé nói: “Mẹ đi rồi”, đoạn em sang bên mé tay trái chị và dẫn chị về giường ngủ như lúc em dẫn chị đi.Về đến giường đúng 2 giờ sáng, Catarina không sao ngủ lại được.

Ngày 27 tháng 11 năm 1830, lúc 5 giờ chiều, trong giờ cầu nguyện thằm lặng, Catarina được phúc thấy Nữ vương thiên đàng hiện đến, chân đứng trên quả địa cầu, hai tay Mẹ nâng lên một quả địa cầu khác nhỏ hơn trên ngực, như Mẹ đang hiến dâng nó cho Thiên Chúa. Những chiếc nhẫn hột ngọc trên các ngón tay Mẹ thình lình bật ra những tia sáng chói lóng lánh tứ phía và bao phủ cả áo và chân Mẹ với ánh sáng rực rỡ.

Ðức Mẹ nhìn chị và nói vang lên trong lòng chị: “Quả địa cầu con thấy đấy là hình bóng vũ trụ và mỗi cá nhân cách riêng. Các tia sáng chiếu xuống biểu trưng các ơn Mẹ sẽ đổ xuống trên những ai xin Mẹ”.

Rồi một khuôn hình bầu dục sáng rực bao xung quanh Mẹ, có khắc bằng chữ vàng câu: “Lạy Mẹ Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội, xin cầu cho chúng con hằng chạy đến kêu xin Mẹ”.

Mẹ duỗi hai tay xuống và nói: “Hãy làm ra ảnh vẩy theo mẫu này, những ai mang ảnh này sẽ được hưởng nhiều ơn, nhất là những ai mang nơi cổ, muôn vàn ơn sẽ tuôn xuống cho những ai có lòng trông cậy Mẹ, như được biểu trưng qua những làn ánh sáng từ tay Ðức Mẹ tỏa ra”.

Khuôn ảnh xoay lại mặt sau có chữ M, trên có Thánh giá và dưới có hai Quả Tim, một quả bị quấn gai và quả kia bị luỡi gương đâm thâu qua, chỉ Trái Tim Chúa Giêsu và Trái Tim đau khổ của Mẹ Maria, mười hai ngôi sao bao quanh bức tranh đó.

Lúc ấy Catarina nghe Đức Maria yêu cầu ngài mang những hình ảnh đó đến cha giải tội và nói cho ngài biết hãy khắc các bức tranh đó trên cái mề đay vì “tất cả những ai mang nó sẽ lãnh nhận được các ơn.”

Sau hai năm điều tra và quan sát hành vi của Catarina, vị linh mục báo cho Tổng Giám Mục Paris biết mà không tiết lộ danh tính Catarina. Lời thỉnh cầu đã được chấp nhận và những mề đay được khắc hình đó được phổ biến. Học thuyết về Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội chưa được chính thức, nhưng chiếc mề đay với dòng chữ “được thụ thai không tội lỗi” đã ảnh hưởng đến Đức Giáo Hoàng Piô IX và ngày 8 tháng 12 năm 1854, chính ngài công bố tín điều Đức Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội.

46 năm sau các cuộc hiện ra, Catarina qua đời và không bao giờ tiết lộ bí mật của mình cho người khác ngoài cha linh hướng.

Những cuộc hiện ra ở nhà nguyện Madallie Miraculous đã được Vatican thừa nhận theo sau cuộc điều tra do Đức Tổng Giám Mục Paris là Đức Cha De Queten thực hiện về nguồn gốc và hiệu quả chiếc mề đay. Tại Roma, năm 1846, tiếp theo sau sự trở lại vang dội của một nhân vật Do Thái là Alphonse Regensburg, Đức Giáo Hoàng Gregory XVI đã xác nhận những kết luận của Tổng Giám mục Paris.

Với những ơn lành cho những ai mang ảnh này, nên người ta gọi là “Ảnh Phép Lạ”.

Năm 1933, khi cải mộ để lập hồ sơ xin phong thánh cho chị, nữ tu Catarina Labouré đã qua đời trên một trăm năm mà xác thánh nhân vẫn còn nguyên vẹn và xinh đẹp như khi còn sống. Hiện nay, xác Thánh nữ được đặt phía bên phải cung thánh của Nhà nguyện.Catarina được Đức Thánh Cha Piô XII phong lên bậc hiển thánh vào ngày 27-7- 1947.

Sau khi cầu nguyện và tạm biệt Nhà nguyện Đức Bà Ảnh Lạ, chúng tôi nao nức và phấn khởi đi thăm Nhà thờ Đức bà Paris. Từ thưở học sinh, tôi đã đọc tác phẩm “Nhà thờ Đức bà Paris” nổi tiếng của Đại Văn hào Victor Hugo.Vào năm 1828, Hugo muốn viết một cuốn tiểu thuyết về ngôi nhà thờ nổi tiếng ở thủ đô Paris. Ông đã nhiều lần đến nhà thờ Đức Bà để ngắm kiến trúc cổ và nảy ra ý tưởng viết một cuốn tiểu thuyết có tính chất lịch sử lấy bối cảnh Paris thời Trung cổ. Ông muốn ngôi nhà thờ cổ kính tráng lệ vượt lên trên thời gian và tất cả những biến cố. Tác phẩm thể hiện được sự vươn đến một tầm cao triết lý qua cách mô tả một định mệnh đã dẫn các nhân vật gắn liền với ngôi nhà thờ này cho đến chỗ chết, chỗ hủy diệt. Chính cảm hứng bi quan này đã đem đến cho tác phẩm vẻ lớn lao và hoang dại.

3. NHÀ THỜ ĐỨC BÀ PARIS

Từ xa, nhìn Nhà thờ Đức Bà bên dòng sông Seine thơ mộng, dáng vẻ cổ kính uy nghi và tuyệt đẹp.

Nhà thờ mang phong cách kiến trúc Gothic trên đảo Ile de la Cité (nằm giữa dòng sông Seine của thủ đô Paris). Đây là Nhà thờ Chính tòa của Tổng Giáo phận Paris.

Chiều cao của Nhà thờ là 69m.

Theo tương truyền thánh Dennis rao giảng Tin mừng ở Paris vào khoảng năm 250. Ngôi nhà thờ đầu tiên có thể đã được xây dựng ở tả ngạn sông Seine, cạnh Val-de-Grâce ngày nay.Theo những dấu tích ngày xưa để lại thì trên đảo này đã từng có một ngôi Đền thờ và sau đó được thay thế bởi một Nhà thờ Công Giáo mang tên Saint-Etienne. Bên trong Nhà thờ gồm 5 gian được nối kết với nhau bằng những hàng cột lớn. Tường được trang trí bằng các bức tranh khảm đá. Phía Bắc Nhà thờ còn có một Giếng rửa tội mang tên Saint-Jean le Rond.

Ngày 12-10-1160, dưới thời Vua Louis VII (1137-1180), Maurice de Sully được bổ nhiệm làm Giám mục. Ngài đã có một quyết định quan trọng: Xây dựng trên quảng trường Saint-Etienne một Nhà thờ mới lớn hơn nhiều so với Nhà thờ cũ. Nhà thờ này sẽ dâng kính Đức Mẹ và được thiết kế theo phong cách mới gọi là phong cách Gothique. Như thế Nhà thờ Saint-Etienne cũ sẽ bị phá bỏ. Vị Giám mục cho bố trí trước sân Nhà thờ một khoảng đất làm trung gian giữa người ngoại giáo và các tín hữu. Người ta còn thiết kế con phố Neuve-Notre-Dame rộng 8 mét có thể cho phép một lượng lớn dân chúng đến Nhà thờ cùng lúc.

Năm 1163, lễ đặt viên đá đầu tiên với sự có mặt của Đức Giáo Hoàng Alexandre III và Vua Louis VII. Tên của vị kiến trúc sư đầu tiên cho ngôi Nhà thờ này không được nhắc đến. Đức Giám Mục Maurice de Sully đã trực tiếp chỉ đạo công trình xây dựng. Đến năm 1196 Đức Giám Mục Eudes de Sully tiếp tục công việc.

Việc thi công xây dựng Thánh đường gồm 4 giai đoạn chính

- 1163-1183: Xây dựng chính điện và 2 hành lang bên cạnh.
- 1182-1190: Xây dựng 2 gian cuối, các gian bên cạnh và tòa giảng.
- 1190-1225: Xây dựng mặt tiền và 2 gian đầu Nhà thờ.
- 1225-1250: Xây dựng hành lang thượng, 2 tháp được điều chỉnh và mở rộng các cửa sổ kính màu.
- 1250: Hoàn thành công trình.

Vào cuối thế kỷ XIII cho đến đầu thế kỷ XIV, công trình còn được tiếp tục tu bổ với tên tuổi các vị kiến trúc sư được ghi lại: Jean de Chelles, Pierre de Montreuil, Pierre de Chelles, Jean Ravy và Jean le Bouteiller. Hai cánh ngang Nhà thờ được mở rộng ra, gian cung thánh được thiết kế lại.

Vào tham quan bên trong, tôi thấy nhiều tác phẩm nghệ thuật như các Vương cung Thánh đường ở Roma, đẹp nhất là các ô kính màu trên tường. Đặc biệt có ba thánh tích về Chúa Kitô hiện được bảo tồn tại đây. Đó là một mẩu gỗ lấy từ Thánh giá hiện cất giữ tại Roma (do Thánh Hélène là mẹ của hoàng đế Constantin tặng), Đinh Thụ Nạn và Miện Gai.

a. Miện Gai:

Thánh Gioan trình thuật đêm thứ năm rạng thứ sáu Tuần Thánh: ‘‘Bọn lính kết một vòng gai làm vương miện, đặt lên đầu Người, và khoác cho người một áo choàng đỏ.’’ (Ga 19,2).

Miện Gai do thánh Louis mang từ Constantinople vào năm 1239 là thánh tích quý nhất và được tôn thờ nhiều nhất từ 13 thế kỷ nay.

Miện Gai cất giữ tại Nhà Thờ Đức Bà Paris làm bằng mây kết bằng các sợi chỉ vàng, đường kính 21cm, gồm 70 gai nhọn, do hoàng đế Byzantion (Βυζάντιον) và hoàng đế Pháp tặng. 70 gai này hoàn toàn giống nhau chứng tỏ có cùng nguồn gốc.

Từ thế kỷ VII đến thế kỷ X, thánh tích được đưa đến nhà nguyện của các hoàng đế thành Kontantinoupolic (Κωνσταντινούπολις), ngày nay là thành phố Istanbul ở Thỗ Nhĩ Kỳ, để khỏi bị người Ba Tư chiếm đoạt, như từng xảy ra ở Thánh đường Saint Sépulcre, còn gọi là Thánh đường Phục sinh: Naos tis Anastaseos (Ναός της Αναστάσεως). Ngôi thánh đường này nằm ở cổ thành Giêrusalem, cạnh Núi Sọ (Golgotha) và mộ Chúa Kitô. Ngày nay, Saint Sépulcre là trụ sở của Đức Thượng Phụ Chính Thống Hy Lạp tại Giêrusalem và văn phòng Cha Giám quản Vương cung Thánh đường Saint Sépulcre.

Ngày 9-8-1239, hoàng đế Louis IX và triều đình diễn hành trong thị trấn Villeneuve l’Archevêque để tiếp nhận Miện Gai. Nhà vua bận thường phục, đi chân đất, đích thân rước Miện Gai trên hai tay. Nhà vua đã kiểm tra cẩn thận các dấu niêm phong Constantinople và Venise rồi đích thân mở hộp thánh.

Đức TGM Sens là Gautier Cornut đã tường thuật như sau: ‘‘Sau khi gỡ các dấu niêm phong, nhà vua mở bình bạc. Miện Gai được đặt trên chiếc đế bằng vàng’’.

Ngày 4-7-2008, Bà Brigitte Arnaud đã bảo vệ thành công luận án tiến sĩ tại Đại Học Sorbonne (Paris) về Đại lễ Cung nghinh Miện Gai tại Tổng Giáo Phận Sens, theo các bản thảo lưu trữ tại Thư viện Trung ương Pháp ký hiệu Bnf Lat. 1028 vào thế kỷ XIII, theo thư mục bản thảo phụng vụ ghi chú và lưu trữ tại Sens. (L’office de la Couronne d’épines dans l’archidiocèse de Sens d’après le manuscrit Paris, BnF Lat. 1028, XIIIe siècle suivi du catalogue des manuscrits liturgiques notés et conservés à Sens).

Lược sử Miện Gai: Năm 409, thánh Paulin de Nole chép rằng, Miện Gai là một trong các thánh tích được cất giữ tại Vương cung Thánh đường Núi Sion ở Giêrusalem. Vào thế kỷ VII, thánh tích được cất giữ trong nguyện đường hoàng gia ở Constantinopolis (Κωνσταντινούπολις), để tránh bị những người Ba Tư và Ả rập lấy đi. Vào thế kỷ X, người ta tìm thấy hòm đựng thánh tích mạ vàng do hoàng đế Constantin VII ra lệnh thực hiện. Hòm thánh tích làm tại Constantinopolis. Trong Chuyên luận Nghi lễ (Traité des cérémonies), hoàng đế Constantin VII ghi lại rằng các hoàng đế phương Đông họp để thông báo các bộ sưu tập thánh tích. Sau đó, Miện Gai được cất giữ trong các nhà nguyện ở Constantinopolis. Trong tập thủ bút có ghi chú: Miện Gai còn xanh mầu không thể hư hại, không mang vết tay. Gai có vẻ đẹp không giống như gai trồng bờ dậu, mà như chồi non hương trầm thơm ngát.

Năm 1204, Miện Gai rơi vào tay các chủ ngân hàng ở Venise. Mấy năm sau, thánh Louis thương thuyết suốt hai năm mới đạt được thỏa hiệp. Tháng 8-1238, nhà vua bỏ ra 135000 bảng để chuộc Miện Gai. Năm 1239, Miện Gai được mang về Pháp. Ngày 18-8-1239, kinh đô Paris cung nghinh Miện Gai. Nhà vua ôm trong tay thánh tích, có bào huynh Robert 1er d’Artois và hoàng thái hậu Blanche de Castille hộ giá.

Năm 1241, nhà vua mang về cho nước Pháp bảy thánh tích khác trong số có một mẩu Thánh Giá, Máu Thánh Chúa và tấm đá nhà mồ an táng Chúa Kitô. Các thánh tích này hiện được cất giữ tại Sainte-Chapelle trên đảo Saint-Louis. (Từ năm 1725, đảo nhỏ giữa đôi bờ sông Seine mang tên vua Louis XIX). Cách mạng Pháp 1789 bùng nổ, Miện Gai được chuyển về Thư viện Quốc gia. Trước khi qua đời năm 1825 tại Perpignan, hoàng đế Philippe III đã tặng bốn gai thánh cho Thánh đường Saint-Matthieu de Perpignan.

Thỏa ước 1801 trao trả Miện Gai cho Tòa Tổng Giám Mục Paris. Từ năm 1806, Miện Gai được cất giữ tại Nhà Thờ Đức Bà Paris. Các Kinh sĩ Nhà thờ Đức Bà có trách nhiệm rước thánh tích để công chúng tôn thờ. Các hiệp sĩ canh giữ. Hiện nay, Miện Gai được trưng bày cho công chúng tôn thờ vào mỗi thứ sáu đầu tháng, vào lúc 15 giờ và thứ sáu Tuần Thánh, từ 10 giờ đến 17 giờ. (x. Vietcatholic 06- 04-2009). Bản tin Zenit cho biết: Chiều thứ ba ngày 02-03-2010, Tổng thống Nga Medvedev cùng phu nhân đã viếng thăm Vương Cung Thánh Đường Đức Bà Paris theo thông cáo của Nhà thờ Chánh tòa Paris. Nhận lời mời của Linh mục chánh xứ Nhà thờ Đức Bà Paris, cha Patrick Jacquin, tổng thống Nga và phu nhân đã thăm Vương Cung Thánh Đường tại thủ đô nước Pháp và tôn kính ảnh Chúa Giêsu chịu đội mão gai.

Cùng đi với tổng thống Nga có Tổng Giám Mục Chính thống giáo Hilarion của Volokolamsk, ngoại trưởng của Tòa Thượng Phụ Mátcơva, và Giám mục Innocent de Cheronèse, đại diện Tòa Thượng Phụ Mátcơva tại Tây Âu.

Thay mặt Đức Hồng Y André Vingt-Trois (Tổng Giám Mục Paris) có việc bận, Đức Cha Jérôme Beau (Giám mục Phụ tá TGP Paris) và Linh mục Jean Quris (Phó Tổng thư ký Hội Đồng Giám Mục Pháp) đã hiện diện trong nghi lễ đón tiếp tổng thống Nga.

Tổng thống Dmitri Medvedev và phu nhân đã tham dự nghi thức tôn kính Mão Gai Thánh và các thánh tích của cuộc thương khó (Des Reliques de la Passion) trước sự hiện diện của các Kinh sĩ Nhà thờ Đức Bà Paris. Ca đoàn hát trong buổi lễ là các chủng sinh Chính thống giáo.

Sau nghi thức tôn kính, Tổng thống Nga và đoàn tùy tùng đã đến viếng bức tượng Đức Mẹ đặt ở mạn bắc nhà thờ được cố Thượng phụ Giáo chủ Chính thống Mátcơva và toàn nước Nga Alexis II tặng cho Đức Hồng Y André Vingt-Trois ngày 03-10-2007 nhân dịp ông viếng thăm Paris.

b. Đại phong cầm

Tại Nhà thờ Đức Bà, du khách có thể chiêm ngưỡng cây đại phong cầm nổi tiếng.

Dịp kỷ niệm 850 ngày cung hiến Nhà thờ Đức Bà, cây đàn được tân trang lần đầu tiên.

Ngay từ khi còn là một nhạc công chơi piano mới 15 tuổi, chiếc đại phong cầm tại nhà thờ nổi tiếng nhất nước Pháp này hút hồn Philippe Lefebvre. 5 thập kỷ đã trôi qua, Philippe Lefebvre đã từng đi khắp thế giới để biểu diễn nhưng mỗi khi trở về chơi nhạc tại nhà thờ Đức Bà, cây đàn chưa bao giờ khiến ông thất vọng.

Nghệ sĩ Philippe Lefebvre chia sẻ: “Tôi đã nhìn thấy nhạc công chơi đại phong cầm và vô cùng ấn tượng. Tôi nghĩ rằng, cây đàn này có nhiều tính năng hơn một chiếc piano. Ngay cả khi tôi đã tìm ra được một chiếc piano hoàn hảo thì cây đàn này vẫn là một thế giới hoàn toàn mới.

Du khách có thể nhận thấy những ống đàn lớn nhất lơ lửng ở lối đi nhưng sự khám phá cây đàn khổng lồ này chỉ dừng lại ở đó. Như một phần của quá trình nâng cấp, 8.000 ống đàn mà một số trong đó có niên đại từ thế kỷ XVIII đã được làm sạch và đưa trở về đúng vị trí. Bảng điều khiển điện tử mới với bàn phím 5 tầng đã được cài đặt.Nghệ sĩ Philippe Lefebvre chia sẻ thêm: “Cây đại phong cầm này thực sự đặc biệt, âm thanh của nó lan tỏa trên toàn bộ cấu trúc và bạn có thể cảm nhận được rõ ràng khi tiếng đàn vang lên. Những âm thanh sẽ dội về phía bạn. Nó không bao giờ ngắt tiếng ngay lập tức và thực sự có thể kích thích cảm giác của người chơi”.

Đại phong cầm vẫn được chơi vào cuối tuần và các ngày lễ lớn. Có 3 nhạc công đã gắn bó với cây đàn này từ năm 1985. Âm thanh của đại phong cầm gắn liền với nền thánh nhạc của Giáo Hội Công Giáo, có đóng góp rất lớn vào kho tàng văn hóa nhân loại (VTV News).

Chúng tôi ra phía ngoài sân Nhà thờ chụp hình lưu niệm. Tại đây Giáo Hội có nhiều sinh hoạt đặc biệt, chẳng hạn, theo sáng kiến của Đức Bênêđictô XVI, tối 25-3-2011, sân Nhà thờ Đức Bà trở thành diễn đàn đối thoại lương giáo. Những người lương giáo hiện diện nhiệt liệt chào mừng ĐHY Gianfranco Ravasi, chủ tịch Hội đồng Tòa thánh về Văn hóa và ĐHY André Vingt-Trois, Tổng Giám Mục Paris chủ tọa sinh hoạt lương giáo đầy ý nghĩa này.

Tiếp tục tham quan, chúng tôi đến Nhà thờ Saint Sulpice. Linh mục Jean Jacques Olier là cha sở giáo xứ Saint Sulpice đã thiết lập Hội Linh Mục Xuân Bích. Ơn gọi của ngài là hoạt động tông đồ để phục vụ việc đào tạo hàng giáo sĩ, vì chính ngài thâm tín rằng không có sự hiện diện thường xuyên của các linh mục thánh thiện thì các xứ đạo sẽ sa sút.Lúc đó chưa có tổ chức các chủng viện tại Pháp. Cha J.J.Olier đã làm một cuộc thử nghiệm đầu tiên tại Chartres và thất bại. Nhưng sau đó, vào cuối năm 1641, với mấy người bạn trung thành, ngài đã thiết lập thành công một chủng viện tại Vaugirard trong khu ngoại ô Paris. Mấy tháng sau, vào mùa xuân 1642, chủng viện được chuyển vào Thủ đô, trên lãnh thổ của giáo xứ Saint-Sulpice mà ngài vừa nhận nhiệm vụ cha sở.

Song song với việc điều hành xứ đạo, cha J.J.Olier hết sức sinh động hóa chủng viện mới để sau này làm mẫu mực cho việc nhân lên tại nhiều Giáo phận tại Pháp và các nơi khác. Cũng từ mục đích đó đã xuất hiện việc thiết lập Hội Linh mục Xuân Bích (Compagnie des Prêtres de Saint-Sulpice) với sứ mạng đặc biệt là chăm lo đào tạo hàng giáo sĩ địa phận khi được các Giám Mục trao phó cho.

Vì nhiệt thành với sứ vụ tông đồ tại giáo xứ, muốn củng cố vững mạnh tổ chức chủng viện và thiết lập chu đáo Hội Linh mục Xuân Bích, cha J.J.Olier đã 4 lần từ khước chức Giám mục mà Giáo Hội muốn tiến cử ngài. Sau 10 năm tận tụy tiêu hao sức lực với giáo xứ Saint-Sulpice, năm 1652 vì lý do sức khỏe, cha J.J.Olier đã xin từ nhiệm phận sự cha sở để sống những năm còn lại cho việc khai tâm các đệ tử của Hội Xuân Bích qui tụ chung quanh ngài, vừa bằng những cuộc đàm đạo trực tiếp với họ, vừa bằng nhiều tài liệu thủ bút ngài sẽ để lại cho họ. Đàng khác, ngài mở rộng môi trường ảnh hưởng tới toàn thể các kitô hữu trí thức bằng cách xuất bản cho họ một số tác phẩm để soi dẫn họ về “Kitô giáo đích thực” mời gọi họ sống sự thánh thiện phúc âm trong Giáo Hội.

Ngày 26 tháng 3 năm 1657, ngài lâm trọng bệnh đang lúc ngụ tại thổ cư Issy của Hội. Được đưa về Paris, đến thứ Bảy Tuần Thánh (31.3), ngài bị cấm khẩu, lãnh bí tích Xức dầu bệnh nhân. Sau hai ngày hôn mê, ngài qua đời sáng thứ hai Phục Sinh, 02- 4 -1657, chưa đầy 49 tuổi. Được cha Vinhsơn Phaolô (thánh Vincent de Paul tương lai) đến thăm vào giờ phút cuối cùng.

4. NHÀ THỜ SAINT SULPICE

Nhà thờ Saint Sulpice nằm ở quận 6 Paris. Ngôi nhà thờ này được dâng cho Đức Cha Sulpice le Pieux, Giám mục Giáo phận Bourges vào thế kỷ VII.

Nhà thờ có chiều dài 120 mét, rộng 57 mét, cao 30 mét. Dự án và nguyên tắc kiến trúc ban đầu của Saint Sulpice lấy cảm hứng từ một vài dinh thự của các cha Dòng Tên thích hợp với nền phụng vụ Công Giáo cải cách dưới thời Công đồng Trent. Nhà thờ có hai tòa tháp với phong cách kiến trúc khác nhau.

Ngôi nhà thờ này được xếp vào loại di tích lịch sử.

Năm 1724, việc khai quật ngôi nhà thờ đầu tiên đã đưa ra ánh sáng một tấm bia mộ vào thế kỷ X, cho thấy một ngôi nhà thờ (có nghĩa trang ở bên cạnh) đã tồn tại nơi đây từ nhiều thế kỷ. Thứ thế kỷ XII đến thế kỷ XIV, một nhà thờ mới được xây dựng vào chính chỗ ngôi nhà nguyện ngày xưa được mở rộng thêm gian giữa dưới thời hoàng đế Francis I, và ba nhà nguyện năm 1614. Tuy nhiên, với việc mở rộng các thị trấn Saint Germain và Saint Germain des Prés, người ta cảm thấy cần xây dựng một nhà thờ lớn hơn và xứng đáng hơn với tầm mức dân cư lui tới nhà thờ. Đề án đã được giải quyết trong một cuộc họp vào ngày 16 tháng 3 năm 1643 dưới sự chủ trì của hoàng tử de Condé.

Công việc mở rộng vào năm 1645 được giao cho kiến trúc sư Christophe Gamard. Gaston d’Orléans đặt viên đá đầu tiên năm 1646. Nhưng tòa nhà này bị coi là không đầy đủ, người ta lại làm một tòa nhà khác vào năm 1655 trên phần nền nhà được nữ hoàng Anne của nước Áo đặt viên đá đầu tiên. Những dự án của Gamard tỏ ra không thực hiện được nên chẳng mấy chốc người ta phải nhờ đến Gittard Daniel và Louis Le Vau. Chỗ ca đoàn được hoàn tất vào cuối 1673. Khoảng gần 2 năm sau, công việc bị gián đoạn do thiếu kinh phí. Công trình bắt đầu lại năm 1718, dưới sự chỉ đạo của Gilles Marie Oppenord người xây dựng gian giữa và cánh ngang của nhà thờ.

Mặt tiền nhà thờ chưa hoàn thành mang phong cách cổ điển ở nằm phía trước ngôi nhà thờ theo phong cách Dòng Tên. Servandoni đã thắng trong cuộc đấu thầu xây dựng vào năm 1732, và dự án phát triển theo thời gian. Ông lên kế hoạch đưa nhà thờ vào trong quảng trường rộng lớn theo phong cách La Mã với hình bán nguyện trong dự án năm 1752. Một dự án như thế cần đến việc mua thêm đất.

Năm 1745, linh mục Chánh xứ Languet Gergy đã đặt hàng cho Edme Bouchardon làm nhiều bức tượng, trong đó có tượng Đức Trinh Nữ Maria bằng bạc rất đồ sộ.

Kiến trúc sư Maclaurin vào năm 1770 chịu trách nhiệm hoàn thành hai tháp chuông. Tháp phía bắc được Jean François Thérèse Chalgrin sửa chữa vào năm 1777, ông đã cho xây các cột và dựng các bức tượng, cho phép hoàn thành tháp chuông, rất nhiều bức tranh tượng và đặt ở đó một trong những tháp chuông lớn nhất của thủ đô.

Việc xây dựng kéo dài gần 130 năm. Cuối cùng được hoàn thành vào năm 1870, nhưng vào năm 1871, đạn pháo của quân Phổ đã gây hư hại cho tháp phía Bắc.

Nhiều công việc trùng tu được thực hiện trong những năm cuối cùng của thế kỷ XX. Mặt tiền của nhà thờ lần nữa có thể nhìn thấy năm 2011.

Dưới thời cách mạng Pháp, ngôi nhà thờ trở thành Ngôi đền của lý trí. Vào thời điểm này, nhà vật lý Claude Chappe đặt trên mỗi tháp một máy điện báo quang học. Trong các cuộc cách mạng khác nhau xảy ra ở thế kỷ XIX, nhiều đồ vật trong nhà thờ bị cướp phá trong đó có tượng Đức Mẹ bằng bạc do tín hữu dâng cúng.

Nhiều nhân vật lịch sử làm lễ cưới trong ngôi nhà thờ này, như Victor Hugo với Adèle Foucher, hoặc Camille và Lucile Desmoulins với Robespierre, người ta thấy trong phần của các hầm mộ dưới đất hoặc nơi chôn cất những vị giáo sĩ như cha xứ và các vị giám chức, còn có cả giáo dân nữa như Madame de La Fayette, thống chế Lowenda.

Nhà nguyện Đức Trinh Nữ nằm ở trục dọc, ở điểm cuối phía đông nhà thờ. Chúng tôi đi đến nhà nguyện qua hành lang sau cung thánh nhà thờ, hành lang này bao quanh chỗ ca đoàn. Kiến trúc sư Christophe Gamard là người khởi đầu dự án hình bầu dục. Louis Le Vau (1612-1670) đã xây những bức tường. Servandoni góp phần vào việc trang trí. Nhà nguyện này theo phong cách baroque nhiều hơn với một bàn thờ dâng kính Đức Trinh Nữ, ở trên có mái vòm theo kiểu rococo (kiểu trang trí hình vỏ ốc, hình cây, hình đá trông rất lạ thịnh hành vào thế kỷ thứ 18) do Lemoyne thực hiện năm 1732 và chung quanh là các bức tranh tường ký tên tác giả là Carle van Loo. Đức Trinh Nữ và Chúa Hài Đồng nghiền nát con rắn của Jean Baptiste Pigalle (1714-1785). Theo Jacques Hillairet, bức tượng này thay thế bức tượng bằng bạc đồ sộ mang biệt danh Notre-Dame-de-la-Vieille. Ngôi nhà nguyện được chiếu sáng bởi hai cửa sổ kính màu thiết kế theo kiểu mẫu tự AM (Ave Maria).

Rời Nhà thờ Saint Sulpice với tâm tình tạ ơn và ngưỡng mộ, chúng tôi đến Nhà thờ Sacré Coeur để dâng lễ. Hàng năm có khoảng 8 triệu khách đến tham quan Nhà thờ này.

5.NHÀ THỜ SACRÉ-COEUR (Vương Cung Thánh Đường Thánh Tâm)

Nhà thờ sáng một màu trắng nằm trên đỉnh đồi Montmartre ở phía Bắc Paris. Địa điểm đồi Montmartre cao 129m so với mặt nước biển và được coi là một trong những điểm cao nhất Paris. Chúng tôi leo lên đồi với nhiều bậc cấp. Đứng phía trước sân Nhà thờ có thể nhìn toàn cảnh thành phố Paris. Nơi đây là thiên đường của giới họa sĩ đến từ nhiều nguồn gốc, trường phái khác nhau. Phía dưới chân đồi kia là khu phố nhộn nhịp với nhiều tiệm cà phê và nhiều cửa hàng buôn bán tấp nập dọc hai bên đường.

Mặt bằng Nhà thờ mang hình Thập giá lớn. Vòm chính Nhà thờ cao 55m với đường kính 16m. Đỉnh cao nhất là 83m. Ở bên trong Nhà thờ phần vòm cung sau cung thánh rộng 475m2 được thiết kế theo phong cách La mã Byzantine. Các cửa kính màu được thiết kế 1903-1920. Đến năm 1944 trong cuộc thế chiến thứ II các cuộc ném bom đã làm vỡ các cửa kính, sau đó năm 1946 người ta phải sửa chữa lại. Tháp chuông Nhà thờ có 1 quả chuông mang tên Savoyarde được coi là lớn nhất nước Pháp.

Công trình xây dựng Nhà thờ diễn tiến trong thời kỳ chính trị phức tạp.

Năm 1870, chiến tranh Pháp-Phổ nổ ra. Công đồng Vaticanô I bị gián đoạn và Đức Giáo Hoàng Piô IX không còn được quân Pháp bảo vệ. Ngài bị giam lỏng ở Vatican. Nước Pháp thua trận, Quân đội Phổ (Đức) chiếm một phần lãnh thổ. Ý định xây dựng Nhà thờ xuất phát từ hai nhà tư sản Paris là Alexandre Legentil và Hubert Rohault de Fleury. Legentil và Rohault, cùng lấy hai con gái nhà Charles Marcotte, ông từng là quan chức cao cấp thời Louis-Philippe. Ngay khi Paris bắt đầu bị vây hãm, Legentil và Rohault cùng tất cả gia đình chuyển tới Poitiers. Vốn rất sùng đạo, hai người cho rằng nước Pháp thua trận vì đã quá tội lỗi. Do vậy, cần phải xây dựng một Nhà thờ để tỏ lòng thành tâm và sám hối.

Ngày 18-01-1872, Hồng Y Tổng Giám mục Paris là Joseph Hippolyte Guibert chấp nhận lời đề nghị xây dựng Nhà thờ Thánh tâm và Montmartre được chọn làm địa điểm.

Ngày 05-03-1873, vị Hồng Y này gửi 1 bức thư tới Jules Simon Bộ trưởng văn hóa để thỉnh cầu việc xây dựng một Nhà thờ mới. Sau đó kế hoạch này được Quốc hội phê chuẩn. Khu đất trên đồi Montmartre được mua lại với giá 833.000 franc.

Ngày 31-07-1873, Đức Giáo Hoàng Piô IX đã gửi 1 chiếu thư chấp nhận cho phép xây dựng Nhà thờ Sacré-Coeur. Tài chính để xây dựng được quyên góp từ khắp nơi trên nước Pháp.

Năm 1874 bản thiết kế của kiến trúc sư Paul Abadie được chấp nhận trong số 78 bản thiết kế tham dự cuộc thi. Bản thiết kế của ông mang phong cách La Mã Byzantine cho nên Nhà thờ Thánh Tâm mang dáng vẻ khác hẳn so với các Nhà thờ khác ở nước Pháp.

Ngày 16-06-1875, bắt đầu thi công và ngày 16-10, viên đá đầu tiên được đặt xuống móng. Vì đây là khu đất sét nên móng Nhà thờ phải được đào sâu xuống 33m với 83 cọc bê tông. Năm 1878 người ta thi công tầng hầm và năm 1881 người ta bắt đầu xây dựng Nhà thờ. Năm 1884 kiến trúc sư Paul Abadie qua đời và 5 vị kiến trúc sư khác kế tiếp công việc của ông.

Năm 1886, Đức Hồng Y Joseph Hippolyte Guibert qua đời. Sau đó công trình xây dựng được tiếp tục chỉ đạo bởi vị Hồng Y kế nhiệm là Francois-Marie-Benjamin Richard. Vị này cũng qua đời vào năm 1903. Vị Hồng Y thứ ba là Léon-Adolphe Amette hoàn thành công trình xây dựng.

Ngày 16-10-1895, Giáo sư Savoie dâng tặng một quả chuông lớn. Quả chuông này mang tên thánh Savoyarde với đường kính 3m và nặng 18.835kg được anh em nhà Paccard đúc tại Annecy.

Năm 1895-1914, công trình xây dựng được hoàn tất nhưng lúc ấy thế chiến thứ nhất nổ ra. Mãi cho đến ngày 17-10-1919, lễ cung hiến mới được tổ chức. Năm 1923 số tiền xây dựng Nhà thờ lên đến 45 triệu franc do các Giáo xứ trên toàn nước Pháp quyên góp.

Phía ngoài Nhà thờ ồn ào huyên náo.
Bên trong Nhà thờ thinh lặng thanh thoát.
Tượng Thánh Tâm trên cao, Chúa đưa tay chúc lành.
Trên bàn thờ đặt Mình Thánh Chúa. Nhiều người đang chầu Thánh Thể.
Chúng tôi dâng lễ ở Nhà nguyện dưới tầng hầm phía sau cung thánh. Cha Thanh Đạm, chánh xứ Tân Mỹ chủ tế và giảng lễ.
Sau lễ, mọi người ra Nhà thờ chính quỳ gối chầu Thánh Thể.
Trở về khách sạn ăn tối rồi chúng tôi đi dạo đêm Paris, đi qua Khải hoàn môn, ngắm tháp Eiffel và đi thuyền trên sông Seine.

6. THÁP EIFFEL

Tháp Eiffel được xây dựng từ năm 1889 để phục vụ cho cuộc triển lãm quốc tế ở Paris, kỷ niệm 100 năm Cách mạng tư sản Pháp (1789 – 1889). Qua đó Pháp muốn tự khẳng định là một cường quốc công nghiệp đồng thời thể hiện tính táo bạo của người Pháp dám khởi đầu một cuộc cách mạng mới trong lịch sử ngành kiến trúc với việc sử dụng các vật liệu xây dựng sắt, thép, gang… coi đó như biểu tượng nền văn minh vật chất. Nhưng đây lại là kỳ đài gây ra nhiều tranh luận.

Thực hiện ý tưởng trên, nước Pháp cho phép xây dựng một tháp bằng sắt, tháp cao 300m ở Quảng trường Tháng Ba (Champ de Mars) bên bờ sông Seine. Trong số 700 đề án thiết kế được gửi đến người ta chỉ giữ lại 3 đề án để xem xét. Cuối cùng đề án của Gustave Eiffel 36 tuổi, là kỹ sư, nhà thầu khoán và nhà doanh nghiệp tài ba, đã được chấp thuận. Ông đã mua lại và sửa đổi, điều chỉnh lại phác thảo của hai kỹ sư Kơslanh và Nughiê là nhân viên trong hãng của ông. Eiffel đã dồn cả cơ nghiệp, của cải của mình vào việc xây dựng một công trình đồ sộ đầy khó khăn, thêm vào đó ông còn vấp phải sự không đồng tình của dư luận quần chúng. Ý tưởng của Eiffel muốn dựng lên một tháp cao hơn 300 mét bằng sắt thép đã gây tranh luận gay gắt giữa những người muốn duy trì truyền thống và những người có xu hướng tân thời. Trong giới nghệ thuật và văn học, đa số giận dữ vì họ e rằng công trình đồ sộ sắt thép này sẽ là một vết đen trên bầu trời Paris. Trong khi đó, Eiffel thốt lên hào hứng: Nước Pháp là quốc gia duy nhất có cột cờ cao hơn 300m. Thật vậy, vào thời kỳ đó, tượng đài cao nhất ở Washington cũng còn thấp hơn tháp Eiffel đến 125m.

Tháp Eiffel được xây dựng trong vòng 25 tháng. Rất nhiều người ở Paris đến xem xây dựng công trình kỳ quái này. Họ luôn sợ rằng, một ngày nào đó ngọn tháp này có thể đổ xuống trên đầu họ. Từ năm 1887 đến năm 1889 đã có 300 công nhân giỏi leo trèo lắp ráp 1,5 triệu đinh rivê. Đáy tháp chiếm một diện tích 129m2. Với chiều cao 300 mét, Tháp được chia thành ba tầng: Từ đỉnh tháp tầm nhìn xa đến 67km. Cứ bảy năm lại phải dùng đến 50 tấn sơn và 40 nghìn giờ lao động để sơn lại tháp.

Khi khởi công xây dựng tháp Eiffel, người ta chỉ cho phép tháp tồn tại trong 20 năm. Năm 1887, nhiều nghệ sĩ và nhà văn đã soạn thảo kiến nghị nhằm ngăn chặn việc xây dựng tháp vì nó sẽ làm mất danh giá Paris. Năm 1910, thời cuộc hoàn toàn thay đổi: tháp Eiffel trở thành nguồn cảm hứng của nhiều nhà thơ, nghệ sĩ. Bên cạnh đó kỹ thuật hiện đại tiến triển nhanh và ngay từ năm 1904 người ta đã đặt lên đỉnh tháp một hệ thống ăng ten. Cuối cùng đến năm 1910, người ta quyết định tháp Eiffel tồn tại vĩnh viễn: Tháp phục vụ cho dịch vụ giờ chuẩn quốc tế. Với chiều cao, ngọn tháp có thể sử dụng cho việc truyền thông bằng điện thoại vô tuyến liên lục địa Năm 1918, Đài phát thanh sử dụng tháp để phát sóng và đến năm 1957, Đài truyền hình đã dựng ăngten lên đỉnh tháp. Sau đó, một phòng thí nghiệm về khí tượng và hàng không cũng đã sử dụng tầng cao nhất của tháp.

Hoàng tử xứ Wales sau trở thành vua Edouard VII cùng với gia đình là những người đầu tiên lên đỉnh tháp ngày 10 tháng 6 năm 1889. Người ta có thể lên bằng thang máy hoặc cầu thang (cầu thang chỉ lên được đến tầng 1 và tầng 2). Công chúng có thể lên dạo ngắm và tham quan trên sân thượng của cả ba tầng: Ở tầng một qua thiết bị nghe nhìn du khách sẽ được nghe giới thiệu về lịch sử của tháp, ở tầng hai có nhà hàng biểu diễn phục vụ ăn uống vào buổi tối; tầng ba được che kính, du khách có thể ngắm nhìn phong cảnh mọi phía và xem hệ thống cầu thang máy phía cột cờ phía Tây.

Từ năm 1985, tháp được lắp thêm một hệ thống chiếu sáng làm nổi bật vẻ đẹp và những đường nét kiến trúc phức tạp của tháp. Chúng tôi lên tầng 2 ngắm quang cảnh Paris lung linh ánh sáng thật tuyệt vời.

Tháp Eiffel là biểu tượng của nước Pháp và Paris. Ngoài ý nghĩa cách mạng khoa học, kỹ thuật. Tháp Eiffel còn là biểu tượng cách mạng về phương diện chính trị, là niềm tự hào của người dân Pháp và Paris.

7. SÔNG SEINE

Chúng tôi du thuyền thưởng ngoạn sông Seine chiêm ngưỡng vẻ đẹp huyền ảo của thành phố về đêm.

Một chuyến Bateau Mouche trên sông Seine khoảng một giờ đồng hồ. Có nhiều bến tàu của nhiều công ty khác nhau.

Du thuyền có 2 tầng, trang trí nội thất bằng gỗ, ghế ngồi thoải mái được bố trí trên mui tàu để ai cũng có thể ngắm những cảnh đẹp trên bờ sông.

Cảnh vật hai bên bờ sông Seine như một bức tranh sống động hấp dẫn. Nhìn từ dòng sông vào ban đêm, Tháp Eiffel không còn là một khối công trình thép vĩ đại nữa, thay vào đó là vẻ rực rỡ được thắp sáng bởi hàng nghìn ngọn đèn.

Người dân Paris thích thú ví dòng sông Seine như trái tim và linh hồn của Paris cũng là điều không sai, vì hầu hết những công trình kiến trúc đẹp của Thủ đô ánh sáng đều tập trung dọc theo bờ sông.

Trên dòng sông Seine có tất cả 35 chiếc cầu bắc qua. Người ta đã cho thắp sáng bên dưới cầu để du khách thấy rằng những chiếc cầu ở Paris không chỉ nối liền 2 bờ sông mà còn là cả một công trình nghệ thuật. Hầu hết những chiếc cầu này có ít nhất 100 năm tuổi, được xây bằng gạch và trang trí bằng những tượng đá hình đầu các vị thần.

8. KHẢI HOÀN MÔN

Khải Hoàn Môn là công trình biểu tượng lịch sử nổi tiếng của nước Pháp ở Paris. Nằm giữa quảng trường Étoile, vị trí của Khải Hoàn Môn là điểm cuối của đại lộ Champs-Elysées. Đây là khu vực tập trung khách du lịch của thành phố.

Năm 1806, sau chiến thắng Austerlitz, hoàng đế Napoléon Bonaparte quyết định xây dựng trên quảng trường Étoile một công trình vinh danh quân đội. Khải Hoàn Môn được kiến trúc sư Jean-François-Thérèse Chalgrin thiết kế, lấy cảm hứng từ các công trình cổ đại, cao 50 mét, rộng 45 mét. Sau Jean-François-Thérèse Chalgrin, những người kế nhiệm công việc xây dựng là Louis-Robert Goust và Jean-Nicolas Huyot.

Sự sụp đổ của Đệ nhất Đế chế (Napoléon) khiến việc thi công Khải Hoàn Môn bị đình lại. Tới năm 1825, công trình mới được tiếp tục và năm 1836 được vua Louis-Philippe khánh thành. Năm 1840, thi hài của Napoléon, người quyết định xây dựng công trình được đưa qua Khải Hoàn Môn trước khi về điện Invalides. Sau đó, linh cữu Victor Hugo cũng được để một đêm ở đây trước khi đưa về điện Panthéon.

Ngày nay, Khải Hoàn Môn là một trong những công trình nổi tiếng nhất của Paris và cùng với Champs-Elysées là địa điểm tổ chức các lễ hội, sự kiện hay ăn mừng các chiến thắng thể thao.

Đầu thế kỷ XVII, vị trí của Khải Hoàn Môn thuộc ngoại ô của Paris. Năm 1616, hoàng hậu Marie de Médicis quyết định mở một con đường dài có trồng cây hai bên để đi dạo, chính là đại lộ Champs-Elysées ngày nay. Trong thế kỷ XVII, khu vực Champs-Elysées dần dần được đô thị hóa và quảng trường Étoile được tạo ra vào năm 1670, nhưng vẫn nằm ngoài bức tường thành do vua Louis XIII xây từ 1633 đến 1636. Năm 1787, bức tường Thuế quan được xây dựng để kiểm soát hàng hóa vào Paris và đi qua quảng trường Étoile. Rào chắn Étoile được kiến trúc sư Claude Nicolas Ledoux bố trí là một trong những trạm thu thuế. Quảng trường Étoile khi đó là giao lộ của 5 con đường lớn ở Paris.

Thời Đệ nhị Đế chế (Napoléon), khi Paris được Georges Eugène Haussmann cải tạo lại, bảy con đường mới được vạch thêm, gặp nhau tại quảng trường Étoile. Khải Hoàn Môn dần trở thành biểu tượng của thành phố Paris. Kể từ 14 tháng 7 năm 1919, cuộc duyệt binh mừng quốc khánh được tổ chức đi ngang qua Khải Hoàn Môn (Năm 1989, Grande Arche được hoàn thành ở khu La Défense, được xem như một Khải Hoàn Môn mới, kéo dài trục Axe historique).

Ngày này, Khải Hoàn Môn là một trong những công trình nổi tiếng nhất của thành phố. Khu vực Champs-Élysées là điểm hấp dẫn du khách và cũng là địa điểm tổ chức các lễ hội, chào đón năm mới. Cơ quan quản lý Khải Hoàn Môn là Trung tâm công trình quốc gia.

Nằm trên quảng trường Étoile, ở cuối đại lộ Champs-Elysées, Khải Hoàn Môn thuộc trục Axe historique đi qua nhiều công trình quan trọng của Paris. Vị trí của Khải Hoàn Môn là điểm giao của 12 đại lộ và ba quận. Để tới chân công trình, lối đi Passage du Souvenir (Lối đi Kỷ Niệm) được xây dựng ngầm dưới quảng trường.

Ở vị trí cuối của đại lộ Champs-Elysées, một năm hai lần, khoảng 10 tháng 5 và 1 tháng 8, sẽ xảy ra hiện tượng: đứng giữa đại lộ, ta nhìn thấy Mặt Trời lặn ngang qua Khải Hoàn Môn trong vài phút. Vào ngày 10 tháng 5 năm 1994, hiện tượng này xảy ra đồng thời với nhật thực. Đã có gần 200 ngàn người tới đây để chứng kiến. Tương tự, nhìn từ hướng ngược lại, phía Porte Maillot, hiện tượng này xảy ra vào khoảng 7 tháng 2 và 4 tháng 11.

Khải Hoàn Môn có kích thước mặt đứng gần hình vuông. Công trình là tổng thể điêu khắc lớn nhất của Pháp vào thế kỷ XIX. Các mặt của công trình được trang trí nhiều bức phù điêu, tượng đài và khắc tên các nhân vật nổi tiếng trong giai đoạn Cách mạng và Đế chế (Napoléon).

Bốn tác phẩm điêu khắc lớn nhất là: Xuất quân 1792 và Khải hoàn 1810 phía Champs-Elysées, Kháng chiến 1814 và Hòa bình 1815 phía Grande-Armée. Trong đó Xuất quân, tên đầy đủ Xuất quân của các chiến sĩ tình nguyện 1792 (Le départ des volontaires de 1792), tức La Marseillaise nổi tiếng hơn cả. Tác phẩm của nhà điêu khắc François Rude, cao 11,6 mét rộng 6 mét. Mặt phía trong bốn chân của Khải Hoàn Môn được trang trí bởi các bức phù điêu miêu tả những trận đánh nổi tiếng thời Cách mạng và Đế chế. Bên dưới khắc tên tuổi các nhân vật nổi tiếng trong giai đoạn lịch sử đó. Sáu bức phù điêu, bốn phía trên các tượng đài và hai ở các cạnh bên, mô tả những giai đoạn, sự kiện của Cách mạng Pháp và Đế chế. Ngoài ra bề mặt Khải Hoàn Môn còn có các phù điêu nhỏ khác.

Mộ chiến sĩ vô danh nằm dưới Khải Hoàn Môn từ ngày 11 tháng 11 năm 1920. Đây là một người lính Pháp vô danh chết trong trận Verdun, thời Thế chiến thứ nhất. Cùng với ở Paris, bảy chiến sĩ vô danh khác cũng được chôn cất ở Flandres, Artois, Somme, Chemin des Dames, Champagne, Verdun và Lorraine. Trên ngôi mộ ở Khải Hoàn Môn khắc dòng chữ: “đây là nơi yên nghỉ của một người lính Pháp chết cho Tổ quốc”. Từ năm 1923, một ngọn lửa được thắp trên ngôi mộ chiến sĩ vô danh vào mỗi chiều tối. Buổi lễ được tổ chức vào lúc 18 giờ 30 ở chân Khải Hoàn Môn liên tục cho tới ngày nay. Vào ngày 14 tháng 7 năm 1940, trong thời gian Quân đội Đức chiếm đóng Paris, buổi lễ vẫn được tổ chức với sự cho phép của sĩ quan Đức.

Một ngày ở Paris tham quan nhiều nơi, hơn 12g đêm mới trở về nghĩ ngơi. Sáng hôm sau chúng tôi đi xe bus đến Lisieux.

9. VƯƠNG CUNG THÁNH ĐƯỜNG THÁNH NỮ TÊRÊXA Ở LISIEUX

Nổi bật giữa quảng trường là ngọn tháp cao có hình ảnh ông bà Louis Martin và Zélie Guérin, cha mẹ của Thánh Têrêxa. Hướng dẫn viên giới thiệu Nhà thờ và cuộc đời thánh nữ rồi dẫn chúng tôi đi thăm Tu viện và căn nhà năm xưa gia đình thánh nữ sinh sống.

Vương cung Thánh đường là công trình kiến trúc Nhà thờ Công Giáo lớn nhất thế kỷ XX, được khởi công xây dựng vào năm 1929, và mãi cho đến năm 1954 mới hoàn thành. Nhà thờ theo phong cách La mã Byzantine, được lấy cảm hứng từ Nhà thờ Thánh tâm ở Paris.

Nhà thờ có chiều dài 104m, cánh ngang dài 50m, bề rộng của lòng giữa nhà thờ 30m, mái vòm cao 95m. Chiều cao tính từ mặt đất đến đỉnh mái vòm là 95m. Chiều cao của các mái vòm nhỏ là 37m. Riêng đỉnh mái vòm cao 50m. Tổng diện tích là 4.500m2, có sức chứa 4.000 người.

Thánh Têrêxa thành Lisieux được phong Chân phước vào năm 1923 và được phong thánh vào năm 1925. Giáo Hội quyết định xây dựng một Vương cung Thánh đường lớn tại đây.

Vương cung Thánh đường này được Đức Hồng Y Pacelli đặc sứ của Giáo hoàng (sau này ngài trở thành Đức Giáo Hoàng Piô XII) thánh hiến ngày 11 tháng 7 năm 1937. Robert Corner tác giả của phần điêu khắc, còn Pierre Gaudin thiết kế các bức tranh khảm đá và kính màu.

Khởi đầu ngày mới, chúng tôi dâng lễ ở Nhà thờ tầng hầm. Cha Tam Quan, chánh xứ Mẫu Tâm chủ tế và giảng lễ. Tầng hầm có chiều cao 37m nằm dưới Vương cung Thánh đường là không gian đặc biệt nhất. Đây là nơi dành riêng cho việc tôn kính Thánh nữ. Tầng hầm này được trang trí bằng đá cẩm thạch với những bức tranh khảm đá kể lại cuộc đời của Thánh Têrêxa. Sau thánh lễ, chúng tôi kính viếng và cầu nguyện bên thi hài thánh nhân.

Sau khi ăn trưa tại Foyer Louis et Zélie Martin, các Nữ tu Việt nam và Phi châu Dòng L’Eau Vive đón tiếp niềm nở vui vẻ, chúng tôi trở lại thăm Vương cung Thánh đường.

Nhà thờ có hình dáng như một cây Thánh giá Latinh đặt nằm với mái vòm cong ở giữa. Kiến trúc này làm giảm nhẹ trọng lượng của trần khiến cho việc trổ những khung cửa kính màu từ trên cao có thể lấy ánh sáng tự nhiên được dễ dàng. Hầu hết phần nội thất của Thánh đường được phủ kín bởi những bức tranh và những họa tiết trang trí bằng tranh khảm đá có màu sắc rực rỡ. Đặc biệt bên trong Vương cung Thánh đường có những gian bàn thờ nhỏ kính Thánh Têrêxa Hài Đồng Giêsu của 18 quốc gia có lòng sùng kính thánh nữ:

- Bên phải lòng giữa Nhà thờ là Mêxicô, Tây Ban Nha, Ý.
- Bên trái lòng giữa Nhà thờ là Canada, Bỉ và Balan.
- Cánh ngang bên phải là Ukraina và Chilê.
- Cánh ngang bên trái là Scotland, Đức, Cuba, Ireland.
- Bên phải là Braxin, Achentina và Bồ Đào Nha.
- Bên trái chính điện là Hoa Kỳ, Columbia và Anh Quốc

Đây là những quốc gia đóng góp nhiều nhất trong việc xây dựng Vương cung Thánh đường.

Chính các Giám mục Lemonnier, Lisieux và Bayeux đề xướng dự án xây dựng Thánh đường này và được Đức Giáo Hoàng Piô XI hỗ trợ. Gần như cả thế giới Công Giáo đã góp tiền của và công sức để thực hiện công trình này. Các tác giả của công trình kiến trúc đồ sộ này là các kiến trúc sư: Louis Marie Cordonnier (1954-1940), Louis-Stanislas Cordonnier (1884-1960), điêu khắc gia Robert Coin (1901-2007) và họa sĩ Pierre Gaudin (1908-1973) là những người rất nổi tiếng vào cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX.

Thánh Têrêxa Hài Đồng – con đường nhỏ của một vị thánh lớn.

Thánh Têrêxa sinh tại Alencon bên Pháp năm 1873. Cha Mẹ ngài là ông bà Louis Martin và Zélie Guérin rất đạo đức và tốt lành. Ông bà có 9 người con nhưng 4 người chết sớm. Trong 5 người con gái còn lại, Têrêxa là con út, 4 người vào dòng kín Camêlô và Léonine đi tu dòng Thăm Viếng.

Têrêxa mồ côi mẹ năm lên 4 tuổi. Gia đình dọn về thành Lisieux. Têrêxa có ý định đi vào Dòng Kín tại đây mặc dù tuổi còn nhỏ. Nhưng gia đình cũng như Đức Cha Hugonin đều chống lại dự án này nên Têrêxa quyết định xin phép thẳng với Đức Giáo Hoàng. Năm 1887, cùng với cha và chị Céline, Têrêxa đi hành hương Roma và trong buổi tiếp kiến ngày 20 tháng 11 năm 1887, Têrêxa xin ĐGH Leo XIII cho phép vào dòng kín mặc dù lúc đó mới được 14 tuổi. Nhưng cô chỉ nhận được một câu trả lời mơ hồ và được dẫn ra ngoài, nước mắt dàn dụa.

Trở về Lisieux, Têrêxa được phép ĐGM cho vào Dòng Kín vào ngày 9-4-1888, lúc đó chị mới được 15 tuổi và 3 tháng. 24 Nữ tu tiếp đón Têrêxa. Cuộc sống trong đan viện có nhiều cam go về mặt vật chất cũng như về kỷ luật. Chị Têrêxa ngày càng tiến triển trên con đường yêu mến Chúa. Ước muốn cứu rỗi các linh hồn thúc đẩy Têrêxa định xin tới Dòng Kín Camêlô ở Sàigon, nhưng vì bệnh lao phổi, nên chị Têrêxa phải bỏ ý định này và từ tháng 4 năm 1897, Têrêxa không thể tham dự đời sống cộng đoàn nữa.

Têrêxa qua đời ngày 30 tháng 9 năm 1897, lúc mới được 24 tuổi đời. Chỉ 27 năm sau đó, Đức Pio XI đã tôn phong Têrêxa Hài Đồng Giêsu lên bậc hiển thánh và 2 năm sau, ngài tôn thánh nữ làm bổn mạng các xứ truyền giáo, giống như thánh Phanxicô Xaviê, Tông đồ miền Viễn Đông.

Ngày 30 tháng 9 năm 1898, tức là đúng một năm sau khi Chị Têrêxa qua đời, Mẹ Agnès Chúa Giêsu và Mẹ Marie Gonzague đã cho ấn hành theo thông lệ một thư luân lưu về nữ tu quá cố và gửi tới tất cả các đan viện kín Camêlô. Chỉ khác một điều là bức thư này dày tới 476 trang. Tác phẩm đó mang tựa đề “Truyện một tâm hồn” và trở thành cuốn sách bán chạy nhất. Cuốn sách này được Mẹ Agnès soạn lại dựa trên 3 thủ bản A, B, C. Mãi tới năm 1956, cha Francois de Sante Marie mới trình bày bản phê bình, gồm các nguyên bản với phần dẫn nhập và chú thích.

• Thủ bản A là tác phẩm được Têrêxa viết ra theo lời yêu cầu của Mẹ Agnès để kể lại những năm đầu tiên trong cuộc đời thánh nữ. “Truyện mùa xuân của một bông hoa trắng nhỏ”, do Têrêxa dùng những giờ phút rảnh rỗi giữa công việc và kinh nguyện để viết lại.

• Thủ bản B được Thánh Nữ Têrêxa kết thúc vào trung tuần tháng 9 năm 1896: Trong một cuộc tĩnh tâm trong cô tịch, Têrêxa nhận được lá thư của chị Marie Thánh Tâm xin Têrêxa chia sẻ những ánh sáng thiêng liêng đã nhận được trong cuộc tĩnh tâm ấy. Ngay ngày hôm ấy, 13-9-1896, Têrêxa trả lời cho chị Marie, thông báo cho chị kinh nguyện dài mà Têrêxa đã viết ngày 8-9-1896 trước đó để kỷ niệm ngày khấn dòng, đồng thời kèm theo một thư dài. Thư này cùng với kinh nguyện vừa nói họp thành điều mà người ta gọi là “Thủ Bản B”. Trong thủ bản này, Têrêxa cũng kể lại một giấc mơ và mô tả các mong ước, các ơn gọi mà Têrêxa ước mong được sống.

• Thủ bản C do Têrêxa viết ra trong những tháng trước khi qua đời và lần này chị cũng viết vì đức vâng lời. Sứ mạng huynh đệ mà Têrêxa mô tả chính là một chứng tá sâu xa về đặc sủng Camêlô do Thánh Nữ Têrêxa Avila đã đề xướng khi cải tổ dòng Camêlô.

Ngoài ra, còn có các Thư của Têrêxa được công bố toàn bộ vào năm 1948, gồm 266 thư và miếng giấy nhỏ để ghi. Các thư này được gửi cho những người thân yêu trong gia đình, 7 giáo sĩ, 3 tu huynh và hai bạn gái. Còn thiếu khoảng 60 thư Thánh Nữ Têrêxa viết cho cha giải tội và một số thư viết cho các “người anh thừa sai”. Tất cả các thư cho thấy, mặc dù còn trẻ tuổi, nhưng Têrêxa đã thi hành nhiệm vụ hướng dẫn các linh hồn qua các thư từ đó.

Tập vở vàng gọi là Những Lời Sau Cùng, là tập hợp các lời cuối cùng của Têrêxa ghi lại trên cuốn vở của Mẹ Agnès. Tập này được chính Mẹ Agnès soạn lại, qua đó người ta thấy được chân dung của Thánh Nữ Têrêxa như một phụ nữ bị đóng đinh và chịu đau khổ khôn lường.

Năm 1952, cuốn Huấn dụ và Ghi niệm được công bố, rút từ những tuyên bố mà các nữ tập sinh dòng kín Camêlô ở Lisieux đã cung khai trong cuộc điều tra phong chân phước cho Têrêxa.

Thánh Têrêxa cũng viết 54 bài thơ, được thu thập lại và trình bày trong ấn bản phê bình vào năm 1979. Ngày nay, sau 20 năm nghiên cứu, toàn bộ các tác phẩm của Thánh nữ Têrêxa đã được xuất bản theo nguyên tắc phê bình khoa học và được dịch ra nhiều ngôn ngữ.

Thánh Têrêxa Hài Đồng đã khám phá và sống trọn con đường tình yêu, con đường thơ ấu trong Phúc Âm. Chính con đường đó đã dẫn đưa Têrêxa tới đỉnh cao thánh thiện và trở thành “Tiến Sĩ Hội Thánh”, tức là bậc thầy về đàng thiêng liêng. Têrêxa đã ý thức về sự bất toàn và nhỏ bé của mình, nên biết rằng mình không thể nên hoàn thiện với sức riêng. Têrêxa đã tìm thấy trong Phúc Âm chân lý về sự “nhỏ bé”, hoàn toàn tín thác nơi tình yêu Chúa, không cần phải trở nên “cao trọng”, nhưng trở nên bé nhỏ trong vòng tay của Chúa.

Năm 1925, nhân dịp phong Thánh cho Têrêxa, Đức Hồng Y Pacelli (sau này là Đức Giáo Hoàng Piô XII) đại diện Tòa Thánh sang Pháp làm phép đền thờ kính Thánh nữ tại Lisieur. Ngài đã nói: “Hỡi Thánh nhỏ, Người lớn lắm, ngay lúc này đây, từ đầu thế giới này sang đầu thế giới kia, con cái của Người nhiều như cát biển sao trời. Bốn vị Giáo hoàng đã quỳ cầu khẩn dưới chân Người, các nhà tiến sĩ luật học đã trở lại thiếu thời vì học với Người… Xin Người hãy mưa hoa hồng xuống nữa, xuống thế giới chúng tôi… Hỡi Thánh nhỏ, Người lớn lắm”.

Đức Giáo Hoàng Piô X đã chỉ vào chân dung Têrêxa và nói: “Đây là vị Thánh lớn nhất thời hiện đại”. Chính lòng yêu mến Chúa và con đường nhỏ đã đưa Têrêxa lên thành vị thánh lớn.

Sau 28 năm từ trần, Têrêxa Hài Đồng Giêsu đã được Giáo Hội phong thánh năm 1925. Hai năm sau, Ngài được chọn làm bổn mạng các xứ truyền giáo cùng với thánh Phanxicô Xaviê. Đức Chân Phước Giáo Hoàng Gioan Phaolô II nâng Ngài lên hàng Tiến Sĩ Hội Thánh vào ngày 19 tháng 10 năm 1997. Như vậy, Giáo Hội tuyên phong thánh Têrêxa là bậc thầy trong đời sống đức tin và là bậc thầy trong nghệ thuật truyền giáo.

Tại sao một Nữ Tu nhà kín suốt đời sống trong bốn bức tường tu viện mà lại được Giáo Hội tôn lên Bậc Thầy như thế?

Suốt đời, Têrêxa không đi đâu cả, 15 tuổi đã vào dòng kín. Vị Nữ Tu trẻ tuổi qua đời lúc mới 24 tuổi, sau 9 năm vào dòng Cát Minh.Một Nữ Tu Dòng Kín chẳng đi đâu, chẳng nói với ai, thế mà Giáo Hội tôn phong là Tiến sĩ và Bổn mạng các xứ truyền giáo. Lý do dễ hiểu là: Thánh Têrêxa trở thành Bậc Thầy của Giáo Hội vì Ngài đã sống trọn vẹn tình yêu và đi bằng con đường thơ ấu thiêng liêng.Ngài đã mang đến cho Giáo Hội một mùa xuân tâm linh.Bí quyết nên thánh của Têrêxa là làm việc nhỏ với tình yêu lớn, làm những việc tầm thường với một tình yêu phi thường.

“Con đường thơ ấu thiêng liêng” là một trong những “trường tu đức” (linh đạo) quan trọng nhất của Giáo Hội thời hiện đại. Theo thánh nữ, làm thánh không phải là những chuyện phi thường mà đơn giản chỉ là chấp nhận để Thiên Chúa yêu thương mình. “Con đường thơ ấu thiêng liêng” là một sứ điệp phù hợp với thời đại, nhất là với giới trẻ. Áp dụng “phương pháp lên trời” hay sử dụng “chiếc thang máy” này, thánh Têrêxa không cần phải tìm kiếm những việc cao siêu, to tát, nổi bật, chỉ cần rèn luyện cho mình thái độ làm con, và làm con bé nhỏ của Cha trên trời, ấy là hết lòng yêu mến, tin tưởng, phó thác. Mọi sự đều để mặc Cha lo, dù đầy khuyết điểm hay tội lỗi cũng không sợ! Càng tiến sâu vào con đường này, Ngài càng được tình yêu Chúa chiếm đoạt trọn vẹn hơn. Thánh nhân đưa tình yêu đó thấm nhuần mọi việc làm, mọi khó khăn thử thách gặp phải, mọi sự khó chịu của cuộc sống chung. Biến tất cả thành những lễ vật dâng lên Chúa. Thánh Têrêxa đã đưa lý tưởng nên thánh đến gần và vừa tầm với mọi người.

Trẻ thơ hoàn toàn tín thác vào cha mẹ. Trẻ thơ không biết phân biệt thân thù. Người lớn không thể trở nên như trẻ thơ về phương diện thân xác, nhưng có thể trở nên như trẻ thơ về phương diện tinh thần. Đó là điều kiện cần và đủ để được vào Nước Thiên Chúa. Chúa Giêsu nói với ông Nicôđêmô: “ Thật, tôi bảo thật ông: không ai có thể thấy Nước Thiên Chúa nếu không được sinh ra một lần nữa bởi ơn Trên” (Ga 3,3). “Sinh ra một lần nữa bởi ơn Trên” có nghĩa là con người cần phải “lột xác” để trở nên như một trẻ thơ, một người bé mọn. Chúa Giêsu đã từng nói, chỉ có người bé mọn mới nhận được ơn mạc khải chân lý của Thiên Chúa: “ Lạy Cha là Chúa Tể trời đất, con xin ngợi khen Cha, vì Cha đã giấu không cho bậc khôn ngoan thông thái biết những điều này, nhưng lại mạc khải cho những người bé mọn” (Mt 11,25). Khi các môn đệ hỏi: “Ai là người lớn nhất trong Nước Trời?”, Chúa Giêsu đã trả lời: “Thầy bảo thật anh em: Nếu anh em không trở lại mà nên như trẻ nhỏ, thì sẽ chẳng được vào Nước Trời. Vậy ai tự hạ, coi mình như em nhỏ này, người ấy sẽ là người lớn nhất trong Nước Trời” (Mc 18,3-4). Trẻ nhỏ không có những tham vọng danh lợi, quyền bính, dục tình, không có những mưu mô thủ đoạn…Vì thế, trẻ nhỏ không có tội lỗi. Trẻ nhỏ không có tính kiêu ngạo. Trẻ nhỏ đơn sơn thánh thiện. “Người ta càng gần Chúa, càng hóa đơn sơ” (Thủ bản Tự Thuật).

Con đường nên thánh của Têrêxa khởi đi từ Phúc Âm. Con đường tu đức theo hạnh “trẻ thơ”. Con đường nhỏ của một vị Thánh lớn. Nhiều người đã đi và đã nên hoàn thiện đời mình. Nhiều người đã sống mạnh mẽ trong đức tin và trở nên những nhà truyền giáo cho muôn dân.

Chúng tôi tiếp tục đến thăm Tu viện Nhà Kín và thăm nhà thánh nữ từng sống với gia đình thủa ấu thơ. Tu viện lưu giữ những đồ dùng đơn sơ của Têrêxa lúc sinh thời. Căn nhà gia đình Têrêxa sinh sống ngày xưa còn nguyên vẹn như thủa nào.Ngoài khu vườn bức tượng hai cha con màu trắng rất đẹp sáng lên tình phụ tử.

Chúng tôi lên đường đến thăm Nhà thờ Chính tòa thánh Phêrô, nơi có nhiều dấu ấn đạo đức thời thơ ấu của Têrêxa.

10. NHÀ THỜ CHÍNH TÒA THÁNH PHÊRÔ

Nhà thờ Chính tòa mang nét kiến trúc nghệ thuật Norman Gothic. Đức Giám Mục Arnoult đã cho xây dựng Thánh đường này. Ngài là bạn của Vua Louis VI và là vị cố vấn cho Công tước xứ Normandie. Khi đi theo Vua Pháp trong cuộc thập tự chinh trở về, ngài bắt đầu cho xây dựng nhà thờ vào năm 1149.

Nhà thờ đã bị phá hủy một phần vì cuộc hỏa hoạn vào năm 1126, ngọn tháp phía bắc sụp đổ vào năm 1554. Năm 1793 ngôi nhà thờ này bị biến thành trung tâm của lễ hội cách mạng Pháp. Đến năm 1802, Nhà thờ đã được quay trở lại vai trò ban đầu của mình là nơi thờ phượng Chúa.

Đây là Nhà thờ quê hương của Thánh nữ Têrêxa.Vào tuổi niên thiếu trước khi gia nhập Dòng kín, ngài đã tham gia đời sống của Giáo Hội địa phương. Trong 10 năm, Têrêxa đến đây tham dự Thánh lễ các ngày trong tuần và ngày Chúa Nhật cùng với người cha và các chị em của mình. Một bức tượng hiện đại do Lambert-Rucky thực hiện ở lối đi phía nam đánh dấu chỗ Thánh nữ tham dự Thánh lễ ngày Chúa Nhật. Còn những ngày trong tuần, ngài tham dự Thánh Lễ trong Nhà nguyện ở phần vòng cung sau cung thánh. Pierre Cauchon đã trang trí ngôi Nhà nguyện này. Gần cửa lối đi phía bắc là Nhà nguyện trong đó có tòa giải tội, nơi Cha Ducellier nghe Thánh nữ xưng tội lần đầu.

Cuộc đời và linh đạo của Thánh Têrêxa luôn bàng bạc trong tâm hồn tôi. Khấn xin với Ngài để có thể đi vào con đường tu đức tuyệt diệu ấy.

Trở về Paris, chúng tôi chuẩn bị cho chuyến đi sáng hôm sau đến Trung tâm hành hương Đức Mẹ Lộ Đức.

(còn tiếp)

Lm. Giuse Nguyễn Hữu An

]]> http://www.lamhong.org/2013/05/22/nam-duc-tin-2013-hanh-huong-chau-au-paris-lisieux/feed/ 0 http://www.lamhong.org/2013/05/22/phu-sa-hong-an/ http://www.lamhong.org/2013/05/22/phu-sa-hong-an/#comments Wed, 22 May 2013 00:38:54 +0000 Fx. Nguyễn http://www.lamhong.org/?p=13095 more »]]>

TÂM SỰ ĐỜI CON

Tâm hồn con tan nát
Tìm đến Chúa tựa nương
Trái tim con luân lạc
Giữa cuộc đời đau thương

            Bao trở trăn suy nghĩ
            Ngày đêm chật âu lo
            Những ước mơ dang dở
            Vẫn không ngừng giằng co

Giữa dòng đời xuôi ngược
Con như kẻ mộng du
Khoảng trầm tư đơn độc
Lạc lõng và ngu ngơ

            Tâm hồn con tơi tả
            Cúi xin Chúa xót thương
            Và đại lượng tha thứ
            Những hoài bão ngổn ngang.

Khuya 20-5-2013

Trầm Thiên Thu

PHÙ SA HỒNG ÂN

Sinh ra khóc để chào đời
Mọi người hạnh phúc cười tươi đón chào
Tình thương cha mẹ ngọt ngào
Vòng tay âu yếm sớm chiều chở che
Lớn lên suy nghĩ bộn bề
Vui, buồn, sướng, khổ – Sớm khuya không ngừng
Đường đời đầy những gai chông
Buồn nhiều, vui ít, ngổn ngang lòng người
Vẫn chưa mãn nguyện nụ cười
Tuổi già vội đến đứng ngoài cửa kia
Sông đời bồi đắp phù sa
Là Hồng Ân Chúa bao la tháng ngày
Dù cho gian khổ vơi đầy
Vẫn luôn cảm tạ Tình Ngài xót thương

Trầm Thiên Thu

]]> http://www.lamhong.org/2013/05/22/phu-sa-hong-an/feed/ 0 http://www.lamhong.org/2013/05/21/cai-yeu-kem-cua-cac-chinh-tri-gia-khong-biet-lang-nghe-y-kien-dong-gop-cua-nguoi-dan/ http://www.lamhong.org/2013/05/21/cai-yeu-kem-cua-cac-chinh-tri-gia-khong-biet-lang-nghe-y-kien-dong-gop-cua-nguoi-dan/#comments Tue, 21 May 2013 06:36:52 +0000 hoctran http://www.lamhong.org/?p=13090 more »]]> Cái yếu kém của các chính trị gia: không biết lắng nghe ý kiến đóng góp của người dân
Phỏng vấn triết gia Aldo Masullo

Hồi tháng 4 năm 2013 triết gia Aldo Masullo, nguyên giáo sư triết học luân lý của đại học Napoli nam Italia, đã mừng sinh nhật thứ 90. Nhân địp này giáo sư đã cho xuất bản cuốn sách tựa đề “Kịch trường triết lý nhỏ”, trong đó ông đưa lên sân khấu nhiều nhân vật khác nhau từ Đức nguyên Giáo Hoàng Biển Đức XVI tới Amleto của kịch sĩ Shakespeare, từ Giordano Bruno tới triết gia Hy lạp Eraclito, hay một ông thợ sửa đồng hồ để cho họ thảo luận về các đề tài chân lý, linh hồn và công lý. Tuy đã 90 tuổi nhưng khi nói hay viết triết gia Masullo vẫn còn trẻ trung như trong lứa tuổi các con và các cháu, và ông vẫn hướng nhìn về tương lai với ước muốn học hỏi khám phá.

Triết gia Aldo Masullo sinh năm 1923, từ năm 1955 là giáo sư dậy Triết học lý thuyết, và Triết học luân lý tại đại học Napoli. Giáo sư cũng từng nghiên cứu và dậy học bên Đức. Trong các năm 1984-1990 giáo sư đã là giám đốc phân bộ Triết học thuộc đại học Napoli. Hồi thập niên 1970 giáo sư cũng đã từng là dân biểu quốc hội và Nghị sĩ Thượng Viện.

Giáo sư Masullo cũng là tác giả của nhiều sách, chẳng hạn như các cuốn: “Trực giác và diễn văn” (1955); “Cấu trúc, chủ thể và thực hành” (1966); Lịch sử và cái chết” (1964); “Cộng đoàn như nền tảng: Fichte, Husserl, Sartre” (1965); “Ý nghĩa của nền tảng” (1967); “Chống siêu hình học của nền tảng” (1971); “Siêu hình học” (1980); “Fichte: tính cách liên bản vị và nguồn gốc” (1986); “Các triết lý của chủ thể và quyền của ý nghĩa” (1990).

Là người đã từng hoạt động chính trị trong cương vị là dân biểu và thượng nghị sĩ trong chính phủ Italia, triết gia Masullo có kinh nghiệm chính trường. Theo ông trong cuộc sống quốc gia điều tệ hại nhất đó là giới lãnh đạo chính trị không biết lắng nghe ý kiến, không chú ý đến các quan điểm và các phản ứng của người dân, cũng như không biết đối thoại và không lưu tâm tới các vấn đề và nhu cầu của dân chúng. Dân chỉ là con bò cho họ vắt sữa, bòn mót và khai thác bóc lột, bằng đủ mọi thứ thuế.

Sau đây chúng tôi xin gửi tới qúy vị và các bạn bài phỏng vấn giáo sư Aldo Masullo, về sự yếu kém của các chính trị gia và các chính quyền: đó là không biết lắng nghe ý kiến đóng góp và không đáp ửng các nhu cầu và ước vọng của của người dân.

Đây là một thực trạng của rất nhiều nước trên thế giới, đặc biệt tại các nước đang trên đường phát triển và các nước có chính quyền độc tài. Riêng tại các nước có chế độ cộng sản độc tài đảng trị, nơi mọi sự đều do bạo quyền sắp xếp, định hướng và chỉ huy, thì việc nhà nước biết lắng nghe ý kiến và các đề nghị đóng góp của người dân là chuyện thần thoại hoang đường, không bao giờ có; hay có chăng, thì chỉ là giả vờ, như trường hợp nhà nước cộng sản Việt Nam đang hỏi ý kiến dân để tu chính Hiến pháp hiện nay.

Hỏi: Thưa giáo đối với giáo sư tương lai có nghĩa là gì?

Đáp: Đó là sự trái nghich với qúa khứ. Thật ra tôi không có ác cảm nào với qúa khứ đâu, bởi vì qúa khứ có tầm quan trọng của nó: nó là chính chúng ta. Mỗi một người trong chúng ta là tất cả những gì chúng ta đã là. Trong ngôn ngữ của triết gia Hegel qúa khứ là “gewesen” cái đã là, từ đó phát xuất ra “wesen” cái là, sự sống, cái nòng cốt, cái tinh túy, cái chính yếu. Nghĩa là sự hiện hữu của từng người trong chúng ta là qúa khứ của nó. Nhưng trong khi tôi thừa nhận tầm quan trọng nền tảng của qúa khứ và đồng thời tôi kính trọng nó, tôi không dừng lại ở qúa khứ là cái đã qua rồi. Tôi tin rằng thái độ nhân bản nhất đó là thái độ nhìn về tương lai. Chính sự kiện chúng ta sống trên thế thẳng đứng, mắt nhìn về phía trước có nghĩa là chúng ta sống một cách không nhìn về đàng sau, mà hướng về phía trước, hướng về viễn tượng tương lai.

Hỏi: Tuy nhiên qúa khứ, trong một cách thế náo đó, cũng vẫn còn rộng mở chứ thưa giáo sư. Giáo sư đã nói rằng chúng ta cần phải luôn luôn tính sổ với mình mà…

Đáp: Vâng, cũng giống như xảy ra trong cuộc sống của từng người hay trong cuộc sống của các cộng đoàn và các quốc gia, các tình trạng mà chúng ta có trước mắt trong hiện tại là các tình trạng đã được xác định bởi tất cả các lựa chọn trước đó. Đây là qúa khứ của riêng tôi, nhưng nó lại càng là qúa khứ của các cộng đoàn hơn nữa. Nếu chúng ta nghĩ tới các sự dữ của nước Italia này, thì chúng là gì nếu không phải là điểm tới, không phải của một chuỗi các sai lầm chính trị, mà nhất là của một chuỗi các thiếu sót không săn sóc các viễn tượng, thiếu sót cái nhìn về tương lai. Những người đã cai trị xã hội chúng ta có chú ý tới các viễn tượng sự phát triển của chúng ta, các viễn tượng của các nhu cầu của chúng ta hay không? Nếu họ đã chú ý tới chúng, thì ngày nay chúng ta đã ở trong một tình trạng khác. Nói cho cùng qúa khứ là gì? Đó là tổng thể các lựa chọn đã được làm, khi cái qúa khứ này đã ở đàng trước cái tương lai.

Hỏi: Thưa giáo sư Masullo, đối với giáo sư có một tệ nạn xã hội: đó là sự truyền thông xấu giữa các công dân và các cơ cấu, giữa người dân và các cơ quan chính quyền; và nó là một sự mâu thuẫn của thời đại truyền thông tân tiến ngày nay trải dài ra khắp nơi và đi đến mọi ngõ ngách, có đúng thế không?

Đáp: Đúng thế. Một đường lối chính trị thích hợp không thể nảy sinh từ một sự phân cách của thế giới chính trị đối với thế giới tổng thể của xã hội. Rất thường khi xảy ra sự giảm bớt ý kiến phản bác của người dân. Việc phản bác không phải chỉ là nền tảng của mọi hiện tượng vật lý, mà còn là nền tảng của mọi hiện tượng nhân bản nữa: nghĩa là khả thể phản ứng trở lại trên một hành động đã được làm rồi. Chính hành động phản ứng trở lại này cho phép người hướng dẫn, người lãnh đạo, người cầm lái nhận ra các sai lầm của mình và sửa chữa chúng. Sự truyền thông xấu có nghĩa là không có khả thể phản ứng trở lại, bởi vì người lãnh đạo tiếp tục đi theo con đường của họ, mà không để tâm, mà không chú ý tới phản ứng của người dân; còn tệ hơn nữa mà không nghe thấy các phản ứng đó.

Hỏi: Nghĩa là giới lãnh đạo, người cầm quyền giả mù giả điếc, muốn rằng họ luôn luôn đúng, không còn có thể bàn cãi vào đâu được nữa. Nhưng giáo sư nói rằng tính cách đời là dụng cụ thảo luận, có nghĩa là sao?

Đáp: Tính cách đời có nghĩa là rộng mở cho sự đối chất liên tục này: chẳng hạn như khả thể từ phía người bị cai trị làm cho người cai trị lắng nghe tiếng nói của mình. Sự tự do là tự do, khi hành động của tôi nảy sinh từ một việc thông tin đầy đủ. Tôi tự do, khi điều tôi quyết định làm cho tôi quyết định trên căn bản của một kinh nghiệm rõ ràng, của một thông tin chính xác, của một lượng định có óc phê phán là lượng định của tôi trong tương quan và trong sự đối chất với người khác. Sự trái ngược với tính cách đời là việc thiếu truyền thông rộng mở giữa những người cầm quyền và người phải chịu đựng sự cai trị của họ. Ý niệm về tính cách đời phát xuất từ tiếng hy lạp “laos” có nghĩa là dân chúng, là người dân. Trong Giáo Hội thời khai sinh đó đã là sự phân biệt giữa dân chúng và những người mang một đặc sủng, có sự thánh hiến, có một chức vụ. Nhưng chúng ta hãy bỏ lãnh vực tôn giáo qua một bên. Trên bình diện xã hội tính cách đời có nghĩa là không thể có sự chia rẽ giữa các nhóm người cầm quyền và các người gánh chịu quyền bính ấy, tức dân chúng là những người bị cai trị.

Hỏi: Thưa giáo sư, trong một giai đoạn cuộc đời mình giáo sư cũng đã từng là dân biểu quốc hội, và giáo sư đã muốn góp phần vào việc làm cho xã hội lớn mạnh với hoạt động chính trị. Nhưng mà trong cương vị là một triết gia giáo sư có thể cống hiến gì cho chính trị? Hay nói cách khác, đâu là vai trò của triết gia trong xã hội chúng ta ngày nay nay?

Đáp: Triết gia là một từ chứa đựng nhiều điều khác nhau bên trong nó. Trước thời Platon đề cập tới triết lý đã có các người gọi là “sophoi”, trong tiếng Hy lạp có nghĩa là các hiền nhân, các người khôn ngoan, và từ “sophos” có nghĩa là người ngửi, người đánh hơi. Họ là những người ngửi các thực phẩm, rượu, dầu và biết phân biệt thứ nào tốt và ngon và thứ nào ít tốt hơn và ít ngon hơn.

Nhiệm vụ nền tảng đầu tiên của trí thông minh là biết phân biệt, nghĩa là có khả năng phân định. Triết gia là người yêu thích khả năng phân định và phân biệt. Trong nòng cốt, trong một quan điểm đời, thì tất cả mọi công đân đều là những người mang trong mình khả năng phân định và phân biệt ấy, cả khi họ đã không thể phát triển nó một cách tràn đầy. Trái lại, triết gia là người đã đặc biệt chú ý phát triển khả năng phân biệt này. Họ là một người như tất cả mọi người khác theo đuổi khả năng sống, nhưng không phải như một tù nhân của sự lẫn lộn, mà như là người mở lớn mắt để nhìn xem và phân định.

 (Avvenire 27-4-2013)
Linh Tiến Khải

(R. Vatican)

]]> http://www.lamhong.org/2013/05/21/cai-yeu-kem-cua-cac-chinh-tri-gia-khong-biet-lang-nghe-y-kien-dong-gop-cua-nguoi-dan/feed/ 0 http://www.lamhong.org/2013/05/21/mua-ha/ http://www.lamhong.org/2013/05/21/mua-ha/#comments Tue, 21 May 2013 06:24:46 +0000 hoctran http://www.lamhong.org/?p=13084 more »]]> Trời oi ả, nhiệt độ tăng dần lên khi thời tiết vào hạ. Người ta rủ nhau đi tìm chút gió đồng quê. Cây cỏ và những khoảng không mênh mông của những cánh rừng ngày càng bị thu hẹp. Nhà cửa thời công nghệ mọc lên san sát. Cát bụi và khí thải của các công trình, những khu công nghiệp càng làm cho những ngọn gió trưa hè ngày một hiếm hoi hơn. Quê hương tôi có con sông xanh biếc, thưở nào của Tế Hanh giờ cũng chỉ còn sống trong hoài niệm. Người ta đua nhau hút cát, khai thác một cách bừa bãi đến nỗi những dòng sông không còn chở nặng gánh phù sa. Các tổ chức khoa học đã lên tiếng báo động về sự ấm dần lên của vũ trụ, sự thay đổi khí hậu toàn cầu đã ảnh hưởng nghiêm trọng lên cuộc sống của con người: hạn hán, lũ lụt, lốc xoáy, mưa đá… gây nên biết bao thảm hoạ cho con người.

Những ngày gần đây, nắng nóng khắp nơi, mặc dù trời đã vào mùa mưa. Các em học sinh đang phải căng óc ra mà chạy đua với thời gian, khi mùa thi đã lên đầy. Những cánh phượng và tiếng ve gọi hè vẫn rộ và cất lên mặc cho nhiệt độ lên quá mức bình thường. Vẫn là nét đặc trưng của mùa hạ: nắng, mưa, và kèm theo những trận nóng làm khát cả những cơn mưa. Thiên nhiên là vậy, con người thường quên lãng sự cộng hưởng và tương tác đôi bên. Mỗi bước đi và nhịp thở của con người luôn có tầm lan toả đến môi trường xung quanh. Chẳng vậy mà nhà thơ Xuân Quỳnh đã diễn tả:

“Đó là mùa của những tiếng chim reo
Trời xanh biếc, nắng tràn trên khắp ngả
Đất thành cây, mật trào lên vị quả
Bước chân người bỗng mở những đường đi

Đó là mùa không thể giấu che
Cả vạn vật đều phơi trần dưới nắng
Biển xanh thẳm, cánh buồm lồng lộng trắng
Từ những miền cay đắng hoá thành thơ.

Đó là mùa của những ước mơ
Những dục vọng muôn đời không xiết kể
Gió bão hoà, mưa thành sông thành bể
Một thoáng nhìn có thể hoá tình yêu

Đó là mùa của những buổi chiều
Cánh diều giấy nghiêng vòm trời cao vút
Tiếng dế thức suốt đêm dài oi bức
Tiếng cuốc dồn thúc giục nắng đang trưa

Mùa hạ của tôi, mùa hạ đã đi chưa
Ôi tuổi trẻ bao khát khao còn, hết?
Mà mặt đất màu xanh là vẫn biển
Quả ngọt ngào thắm thiết vẫn màu hoa.”

(Mùa hạ – Xuân Quỳnh)

Vâng mùa hạ vẫn luôn đong đầy những kỷ niệm của một thời áo trắng thư sinh.

 Lm Giacobe Tạ Chúc

(thanhlinh.net)

]]> http://www.lamhong.org/2013/05/21/mua-ha/feed/ 0 http://www.lamhong.org/2013/05/21/duc-phanxico-toi-muon-mot-giao-hoi-ra-khoi-chinh-minh-va-gap-tai-nan-hon-la-mot-giao-hoi-bi-thoi-muc-tu-ben-trong/ http://www.lamhong.org/2013/05/21/duc-phanxico-toi-muon-mot-giao-hoi-ra-khoi-chinh-minh-va-gap-tai-nan-hon-la-mot-giao-hoi-bi-thoi-muc-tu-ben-trong/#comments Tue, 21 May 2013 03:36:35 +0000 hoctran http://www.lamhong.org/?p=13079 more »]]> ĐỨC PHANXICÔ: “TÔI MUỐN MỘT GIÁO HỘI RA KHỎI CHÍNH MÌNH VÀ GẶP TAI NẠN, HƠN LÀ MỘT GIÁO HỘI BỊ THỐI MỤC TỪ BÊN TRONG”

Cao điểm của cuộc găp gỡ của các phong trào trong Giáo Hội nhân ngày lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống: đêm canh thức tại quảng trường Thánh Phêrô với Đức Thánh Cha Phanxicô đã tập hợp hơn 250.000 tín hữu.

“Không có Giáo Hội khép kín, xin Chúa dẫn dắt chúng ta, bên ngoài và tiến lên!”

Trong bài nói chuyện tự phát dài, trước tiên ngài kể lại ơn gọi của ngài vào năm 1953: ngài cho biết đã muốn trở thành linh mục sau khi đã xưng tội với một tân linh mục của giáo xứ của ngài ờ Buenos Aires. Tiếp đến, Đức Thánh Cha đã mong ước một Giáo Hội không khép kín nơi chính mình, vì khi sống thái độ này, Giáo Hội tự làm hại mình.

“Hãy tưởng tượng một căn phòng đóng kín trong vòng một năm, nó sẽ bốc mùi ẩm ướt và hôi thối. Giáo Hội không được trở thành một căn phòng khép kín, Giáo Hội phải ra khỏi chính mình, mở toang các cánh cửa và đến gặp gỡ người khác, bởi vì đức tin là một cuộc gặp gỡ với Chúa Giêsu”. Đi đến gặp gỡ người khác, đó cũng là đương đầu với sự nghèo khó. Nhưng cần phải trở thành những Kitô hữu can đảm. Tôi muốn một Giáo Hội ra khỏi chính mình và gặp tai nạn, hơn là một Giáo Hội khép kín bị thối mục từ bên trong!”

“Cần phải trở thành những Kitô hữu can đảm!”

Trong một phát biểu rất mạnh, Đức Thánh Cha đã kêu gọi đối thoại với mọi người, bao gồm cả những ai theo một tôn giáo khác hay không theo tôn giáo nào. “Những gì  chúng ta có chúng với nhau, đó là hết thảy chúng ta đều là những hình ảnh của Thiên Chúa, mỗi người nam và người nữ phải được tự do sống xác tín tôn giáo của mình”.

“Điều quan trọng, đó là gặp gỡ với Thiên Chúa. Đừng sợ, không có vấn đề gì khi chúng ta ở với Chúa. Như một trẻ thơ cảm thấy được bảo vệ khi ở với cha mẹ mình, chúng ta đều an toàn trong tay Chúa”.

“Chúa luôn đi trước chúng ta, Ngài luôn chờ đợi chúng ta!”

Bên cạnh những lời khuyên, Đức Thánh Cha cũng có lời trách yêu thương đối với đám  đông: “Anh chị em kêu ‘Phanxicô, Phanxicô’, nhưng Chúa Giêsu đâu? Cần phải kêu tên Ngài!” Đức Thánh Cha tiếp đến lấy lại một hình ảnh đã từng được ngài dùng đến: Giáo Hội không phải là một tổ chức phi chính phủ, cũng không phải là một tổ chức chính trị.

“Tình liên đới là một giá trị của Giáo Hội, chứ không phải là việc tìm kiếm hiệu năng. Việc Phúc Âm hóa không được quyết định xung quanh một bàn ăn: cần phải sống Tin Mừng giữa đời thường và làm chứng”. Đức Thánh Cha một lần nữa đả phá tính trần tục thiêng liêng và việc thiếu đạo đức càng ngày càng hiện diện trong đời sống công cộng và đang gây thiệt hại nhiều cho nhân loại.

Sau cùng, Đức Thánh Cha đã mời gọi mỗi người luôn đáp lại sự dữ bằng sự thiện, cho dầu có khó khăn.

Đêm canh thức đã kết thúc với việc tuyên xưng đức tin do 250.000 tín hữu hiện diện thực hiện.

 Tý Linh chuyển ngữ từ Radio Vatican

(xuanbichvietnam)

]]> http://www.lamhong.org/2013/05/21/duc-phanxico-toi-muon-mot-giao-hoi-ra-khoi-chinh-minh-va-gap-tai-nan-hon-la-mot-giao-hoi-bi-thoi-muc-tu-ben-trong/feed/ 0 http://www.lamhong.org/2013/05/21/chua-ba-ngoi-va-doi-song-tam-linh/ http://www.lamhong.org/2013/05/21/chua-ba-ngoi-va-doi-song-tam-linh/#comments Tue, 21 May 2013 03:02:33 +0000 hoctran http://www.lamhong.org/?p=13075 more »]]> “Thiên Chúa yêu thế gian đến nỗi đã ban Con Một, để ai tin vào Con của Người thì khỏi phải chết, nhưng được sống muôn đời. Quả vậy, Thiên Chúa sai Con của Người đến thế gian, không phải để lên án thế gian, nhưng là để thế gian, nhờ Con của Người, mà được cứu độ. Ai tin vào Con của Người thì không bị lên án; nhưng kẻ không tin thì bị lên án rồi, vì đã không tin vào danh của Con Một Thiên Chúa” (Ga 3:16-18).

Chúa Ba Ngôi phải giữ vai trò quan trọng trong đời sống tâm linh của chúng ta. Rất thường xuyên, khi chúng ta nhận biết và tin Thiên Chúa là Chúa Cha và Chúa Con và Chúa Thánh Thần, chúng ta không nhớ mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi là tâm điểm trong đời sống cầu nguyện của chúng ta. Rất tốt để chúng ta kiểm tra đời sống nội tâm và cân nhắc: Tôi có thường suy niệm về Chúa Ba Ngôi? Tôi có thường suy niệm về việc mặc khải Chúa Ba Ngôi đã được trao cho tôi qua Đức Kitô? Tôi có tin vào tình yêu của Chúa Ba Ngôi, tình yêu ấy quá lớn đến nỗi Chúa Con nhập thể làm người và chết để tôi được sống?

Chúa Ba Ngôi không chỉ là Ơn Cứu Độ của chúng ta, mà còn là mầu nhiệm chính gợi hứng cho đời sống tâm linh của chúng ta. Chúng ta phải cân nhắc vì yêu thương mà Chúa Ba Ngôi sai Ngôi Con đến thế gian. Chính Đấng Cứu Thế đã nói với chúng ta: “Thiên Chúa yêu thế gian đến nỗi đã ban Con Một, để ai tin vào Con của Người thì khỏi phải chết, nhưng được sống muôn đời” (Ga 3:16).

Cả Ba Ngôi tạo dựng và cứu độ thế gian

Mặc dù chúng ta thường nghĩ về Chúa Cha có Đấng tạo dựng thế gian – và mặc dù Thánh Irênê còn đi xa hơn là tuyên bố rằng Chúa Con và Chúa Thánh Thần là cánh tay của Chúa Cha, Đấng tạo thành trời đất – chúng ta phải chân nhận rằng cả Ba Ngôi trong Tam Vị Nhất Thể đều tạo dựng vũ trụ. Thiên Chúa tạo thành là Thiên Chúa Ba Ngôi. Đây là điều rõ ràng trong Summa Theologica (Tổng luận Thần học) của Thánh Tiến sĩ Thomas Aquinas (Linh mục Dòng Đa-minh), luận thuyết về việc tạo dựng thế gian được đặt sau luận thuyết về Chúa Ba Ngôi.

Thật vậy, vị Thánh Tiến sĩ Thiên thần (Angelic Doctor) đã coi sự xuất phát của các thụ tạo từ Thiên Chúa là sự phản ánh của đoàn rước Ba Ngôi Thiên Chúa – nói cách khác, nhờ rất giống nhau, các thụ tạo xuất phát từ Chúa Ba Ngôi giống như Chúa Con và Chúa Thánh Thần nhiệm xuất từ Chúa Cha vậy. Thánh Thomas nói: “Sau đoàn rước của Ba Ngôi Thiên Chúa, chúng ta phải cân nhắc đoàn rước của các thụ tạo của Thiên Chúa” (ST I, q.44, Mở Đầu). Đó là Chúa Ba Ngôi tạo dựng vũ trụ, mặc dù chúng ta nói Chúa Cha là Đấng tạo dựng qua Ngôi Lời, chúng ta vẫn phải chân nhận rằng cả Ba Ngôi đều là Thiên Chúa sáng tạo.

Chúng ta nhớ tới thánh ca tuyệt vời Veni Creator Spiritus – Lạy Chúa Thánh Thần, xin hãy đến. Linh hồn chúng ta có Ngôi Ba ngự trị. Ngài đến trợ giúp và ban ân sủng. Thánh ca này có điểm chính: Sự sáng tạo và Ơn Cứu Độ liên quan mật thiết đến nỗi Thiên Chúa, Đấng cứu độ nhân loại cũng phải giống như Thiên Chúa đã tạo dựng nhân loại. Nếu Chúa Con và Chúa Thánh Thần không tạo dựng chúng ta, các Ngài cũng không thể cứu độ chúng ta.

Thiên Chúa cứu độ và Thiên Chúa thánh hóa cũng phải là Thiên Chúa sáng tạo. Vì thế mà ba danh xưng – Đấng Sáng Tạo, Đấng Cứu Độ, Đấng Thánh Hóa – không chỉ nói tới mỗi ngôi riêng biệt, mà là cả Ba Ngôi. Thiên Chúa Ba Ngôi tạo dựng chúng ta, cứu độ chúng ta, và thánh hóa chúng ta.

Cả Ba Ngôi sai Chúa Con đến thế gian vì yêu thế gian

Các Kitô hữu thường nghĩ rằng chỉ có Chúa Cha sai Chúa Con đến thế gian – như thể vai trò của Chúa Cha là đặc quyền và chọn lựa. Tuy nhiên, chúng ta phải chân nhận rằng cả Ba Ngôi (kể cả Ngôi Con) đều sai Chúa Con đến thế gian làm Đấng Cứu Độ. Từ đó, khi chúng ta đọc: “Thiên Chúa quá yêu thương thế gian”, chúng ta phải nhận thức rằng Thiên Chúa không chỉ được nói riêng tới Chúa Cha, mà bao gồm cả Ba Ngôi Thiên Chúa. Thiên-Chúa-quá-yêu-thương-thế-gian là Thiên Chúa Ba Ngôi, không chỉ riêng Chúa Cha.

Tuy nhiên, chúng ta phải chân nhận rằng có sự phù hợp nào đó khi nói Chúa Cha sai Chúa Con, vì Chúa Cha là nguồn gốc của Chúa Con trong đời sống nội tại của Ba Ngôi. Cũng vậy, có sự thích hợp khi nói Chúa Thánh Thần được Chúa Cha và Chúa Con sai đến, vì Ngài nhiệm xuất từ Chúa Cha và Chúa Con từ đời đời. Như vậy, với câu hỏi: “Ai sai Chúa Con đến thế gian?”, chúng ta phải trả lời theo hai cách: Nếu chúng ta nghĩ Chúa Con nhiệm xuất từ Chúa Cha từ đời đời, thì chúng ta nói rằng Chúa Cha sai Chúa Con. Tuy nhiên, nếu chúng ta nghĩ Chúa Con được sai đến thế gian, thì chúng ta nói rằng cả Ba Ngôi đã sai Chúa Con.

Có thể Thánh Thomas nói rõ hơn về điểm này: Có vẻ Thiên Chúa chỉ được sai đến bởi Đấng mà Ngài nhiệm xuất từ đời đời. Ngược lại, Ngôi Con được gởi đến bởi Ngôi Thánh Thần: “Giờ đây, Đức Chúa là Chúa Thượng sai tôi cùng với thần khí của Người” (Is 48:16). Nhưng Ngôi Con không từ Ngôi Thánh Thần. Do đó, Thiên Chúa được gởi đến bởi một Đấng không nhiệm xuất.

Có những ý kiến khác nhau về điểm này. Một số người cho rằng một Ngôi chỉ được gởi đến bởi Đấng mà Ngài nhiệm xuất từ đời đời; như vậy, khi người ta nói Con Thiên Chúa được Chúa Thánh Thần gởi đến, điều này được giải thích theo nhân tính của Ngài, bởi lý do Ngài được Chúa Thánh Thần gởi đến để rao giảng. Tuy nhiên, Thánh Augustinô nói (De Trin. ii, 5) rằng Chúa Con được gởi đến bởi chính Ngài và bởi Chúa Thánh Thần; Chúa Thánh Thần được gởi đến bởi chính Ngài và bởi Chúa Con; để việc được gởi đến trong Thiên Chúa không áp dụng cho mỗi Ngôi, mà chỉ áp dụng cho Ngôi nhiệm xuất từ Ngôi khác, vì việc gởi đến thuộc về mỗi Ngôi.

Trích dẫn từ ST I, q.43, a.8: “Có sự thật nào đó trong cả hai ý kiến này; vì khi một Ngôi được mô tả là được gởi đến, chính Ngôi hiện hữu từ Ngôi khác được bổ nhiệm, với hệ quả hữu hình hoặc vô hình, thích hợp với sứ vụ của Ngôi đó. Như vậy, nếu Người Sai Đi được bổ nhiệm là nguyên nhân của Người Được Sai Đi, theo nghĩa này thì mỗi Ngôi đều không sai đi, nhưng chỉ Ngôi là nguyên nhân của Ngôi đó mới được sai đi; và như vậy thì chỉ Ngôi Con được Ngôi Cha sai đi; và Ngôi Thánh Thần được Ngôi Cha và Ngôi Con sai đi. Tuy nhiên, nếu Ngôi sai đi được hiểu là nguyên nhân của hệ quả ngụ ý trong sứ vụ, theo nghĩa đó thì cả Ba Ngôi sai Ngôi Được Sai Đi”.

Tam Vị Nhất Thể và gương của Thánh Inhaxio Loyola.

Khi chúng ta cho rằng Chúa Ba Ngôi cùng yêu thương chúng ta, tạo dựng chúng ta, và cứu độ chúng ta, chúng ta nhận biết rằng Ba Ngôi phải giữ vai trò chính trong đời sống tâm linh của chúng ta. Hơn nữa, tình yêu của Ba Ngôi là nguồn mạch của đời sống nội tâm của chúng ta, vì tình yêu này đã hoàn tất Ơn Cứu Độ. Thánh Inhaxio Loyola đưa ra ví dụ về sự trung tâm mà Chúa Ba Ngôi (đặc biệt là Tình Yêu của Chúa Ba Ngôi) phải có trong đời sống tâm linh của chúng ta. Cân nhắc Mầu nhiệm Nhập thể, trước tiên thánh nhân hướng dẫn chúng ta cân nhắc sự sắp xếp trong Chúa Ba Ngôi khi Thiên Chúa quyết định sai Ngôi Con đến thế gian để cứu độ chúng ta.

Lưu ý rằng việc suy niệm không chỉ tập trung vào Tình Yêu của Chúa Cha, mà tập trung vào Tình Yêu của Chúa Ba Ngôi. Hơn nữa, hãy cân nhắc việc Thánh Inhaxio hướng dẫn chúng ta nghĩ ra những ý tưởng và cuộc đối thoại của Ba Ngôi – điều này rất rõ trong Mở Đầu 1, phần 2 của điểm 1, điểm 2, và điểm 3.

Suy niệm này trích từ ngày đầu của tuần thứ hai trong cuốn “Ignatian Spiritual Exercises” (Rèn luyện Tâm linh theo Thánh Inhaxio), đây là một hướng dẫn tuyệt vời về cách suy niệm về Chúa Ba Ngôi phải là tâm điểm của đời sống tâm linh.

Lời nguyện chuẩn bị thông thường:

Mở Đầu 1 – Đưa ra một chuyện kể mà bạn phải chiêm niệm.

Đó là cách Ba Ngôi nhìn vào mọi khía cạnh của thế giới, đầy con người, và cách nhìn thấy mọi người sẽ sa Hỏa ngục, được ấn định từ đời đời, và Ngôi Con sẽ làm người để cứu nhân loại, và thời gian trọn vẹn sẽ đến, Ba Ngôi đã sai Sứ thần Gabriel đến truyền tin cho Trinh nữ Maria.

Mở Đầu 2 – Sự cấu thành, thấy nơi chốn: Sẽ thấy cục diện thế giới, trong đó có quá nhiều người và quá khác nhau: Căn phòng của Đức Mẹ ở Nadarét, miền Galilê.

Mở Đầu 3 – Xin điều bạn cần: Xin nhận biết Chúa, Đấng sẽ làm người vì chúng ta, thế nên bạn phải yêu mến và bước theo Ngài.

Thứ nhất, đó là thấy nhiều người: Những người đầu tiên trên thế gian, khác nhau đủ thứ, trang phục cũng khác: Người thì đồ trắng, kẻ thì đồ đen; nơi thì bình an, nơi thì chiến tranh; người thì khóc, người thì cười; người thì khỏe mạnh, người thì đau yếu; người sinh ra, kẻ qua đời; v.v…

– Tưởng tượng và suy niệm về Chúa Ba Ngôi, như Ngài ngự trên Thiên tòa, Chúa Ba Ngôi nhìn xuống thế gian, mọi người không thấy như vậy, và biết bao người chết phải sa Hỏa ngục.

– Tưởng tượng thấy Đức Maria, và Sứ thần kính chào Đức Maria, rồi phản ánh để có lợi nhờ cảnh tượng đó.

Thứ hai, nghe những điều nhân thế nói, cách họ nói với nhau: Nịnh hót nhau, chê trách nhau, nguyền rủa và phỉ báng nhau, v.v…; và nghe những điều Chúa Ba Ngôi nói với chúng ta: “Hãy yêu thương nhau, hãy hành động để cứu nhân loại”,…; nghe những điều Thiên thần và Đức Mẹ nói; và rồi suy nghĩ để rút ra bài học từ những lời đó.

Thứ ba, nhìn vào những gì nhân thế làm, chẳng hạn như đối xử tệ với nhau, giết nhau, phạm tội, xuống Hỏa ngục,…; nhìn những điều Thiên Chúa làm, chẳng hạn: yêu thương, ban ơn, nhập thể, chịu chết vì chúng ta,…; những điều Thiên thần và Đức Mẹ làm: Thiên thần làm nhiệm vụ như một đại sứ, Đức Mẹ khiêm nhường và tạ ơn Chúa Ba Ngôi; và rồi suy nghĩ để có lợi ích nhờ nhữ điều này.

Cuối cuộc đối thoại được tạo ra, hãy nghĩ điều bạn phải nói với Chúa Ba Ngôi, với Ngôi Lời Nhập Thể, với Đức Mẹ, cầu xin theo mức cảm nhận của bạn, để có nhiều người noi gương Đức Mẹ mà “xin vâng”.

Chúng ta cùng cầu nguyện bằng Kinh Lạy Cha.

 Trầm Thiên Thu chuyển ngữ từ NewTheologicalMovement.blogspot.com

]]> http://www.lamhong.org/2013/05/21/chua-ba-ngoi-va-doi-song-tam-linh/feed/ 0 http://www.lamhong.org/2013/05/20/ky-thi-vung-mien-hanh-vi-phi-van-hoa/ http://www.lamhong.org/2013/05/20/ky-thi-vung-mien-hanh-vi-phi-van-hoa/#comments Mon, 20 May 2013 01:16:28 +0000 Fx. Nguyễn http://www.lamhong.org/?p=13070 more »]]>

Một thành viên trong “Hội những người ghét dân Thanh Hóa” cầm tờ giấy có dòng chữ “Xin lỗi Thanh Hoá”

Con người không thể lựa chọn được quê hương mình sinh ra. Đó là điều ngẫu nhiên. Vậy mà điều ngẫu nhiên ấy lại khiến không ít người khốn khổ, đặc biệt là người dân miền Trung, vùng Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh.

Kỳ thị vùng miền: Hành động trái pháp luật

Các đây gần 1 năm, một bạn sinh viên năm thứ nhất tên H. đã phải nói lời xin lỗi vì sự nông nổi của mình khi khởi xướng trò miệt thị bằng cách lập “Hội ghét dân Thanh Hóa” trên mạng Facebook.

Sau khi thành lập “Hội ghét dân Thanh Hoá”, H. đã kêu gọi bạn bè cùng nhau ghét bỏ và có những lời lẽ không hay về người dân Thanh Hoá.

Sự việc vượt quá tầm kiểm soát của H. và không còn là một trò đùa khi hàng trăm bạn trẻ xứ Thanh phản ứng quyết liệt, hàng nghìn cư dân mạng tỏ ra bức xúc, phẫn nộ. Những lời lẽ không hay của H. và các bạn đã được chụp hình và chia sẻ lan tràn trên mạng. Ngay lập tức, nhà trường cùng công an địa phương đã phải vào cuộc để giải quyết mâu thuẫn và có hình thức kỉ luật nghiêm khắc với H.. Nhận thấy hành vi sai trái của mình và trước áp lực từ cộng đồng mạng, H. đã gặp gỡ mọi người để nói lời xin lỗi.

Hành động bồng bột trên của H. như là một bài học cho tất cả mọi người để giữ lấy sự đoàn kết vùng miền, sự đoàn kết dân tộc để không gây thêm những hậu quả đáng tiếc nào.

Không chỉ cá nhân thể hiện sự kỳ thị vùng miền mà ngay cả các doanh nghiệp khi tuyển dụng lao động cũng cố tình “né tránh” người Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh.

Thời gian gần đây, báo chí đưa tin, ở các thành phố lớn, các doanh nghiệp cũng “ngầm” đua nhau tẩy chay lao động đến từ các địa phương “Thanh – Nghệ – Tĩnh”.

Đại biểu QH Đinh Xuân Thảo, Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp của Quốc hội cho rằng, sự kỳ thị với lao động Thanh Hóa, Nghệ An là điều không thể chấp nhận được. Luật pháp Việt Nam không cho phép sự phân biệt đối xử, mọi lao động đều được đối xử bình đẳng trước quy định tuyển dụng, làm việc… Do vậy, các doanh nghiệp phân biệt lao động vùng miền là hành động trái pháp luật.

Hộ khẩu Nghệ An nên cả tháng trầy trật ngược xuôi, anh Nguyễn Bá vẫn không thể xin được việc

Không ai được chọn nơi mình sinh ra

Sau khi đăng tải loạt bài: Mất việc, lao động Thanh – Nghệ – Tĩnh bật khóc, chúng tôi đã nhận được rất nhiều phản hồi từ bạn đọc. Nhiều độc giả, kể cả những độc giả không phải người Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh cũng thể hiện thái độ bức xúc về hành vi phi văn hóa này.

Bạn đọc tại địa chỉ nhattinhanh…@gmail.com nói: “Nếu như có sự phân biệt đối xử như vậy khác nào dồn họ đến bước đường cùng. Những người lao động Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh cũng phải bỏ mồ hôi công sức như bao người khác để có được miếng cơm manh áo. Ở quê hương họ nghèo nên phải đi xa cầu thực với mong muốn thoát khỏi cảnh nghèo đói. Vậy mà chỉ vì tiếng dữ đồn xa mà tẩy chay tất cả 3 vùng Thanh – Nghệ – Tĩnh. Nhà sử dụng lao động phải có cái nhìn khách quan hơn”.

Là người Thanh Hóa, độc giả tại địa chỉ manhhung…@gmail.com phân trần: “Ba tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh phải chiếm tới 20% công nhân ở miền Nam, không có họ lấy ai ra mà làm? Chính vì quá đông nên xác xuất những người ‘cá biệt’ là khá cao. Miền đất Thanh – Nghệ – Tĩnh đã sinh ra bao nhiêu hiền tài cống hiến cho Tổ quốc, chúng ta được hưởng lợi vì sự cống hiến, hy sinh đó, vậy sao hậu duệ lại bị phân biệt đối xử như vậy? Sao lại phân biệt đối xử vì miền đất nghèo, vì miền đất không được thiên nhiên ưu đãi. Bởi vì sự khắc nghiệt của thiên nhiên mà người ta phải tha phương cầu thực, tìm miếng cơm manh áo để tồn tại”.

Nhiều độc giả cũng cho rằng: Vì những thiệt thòi về điều kiện tự nhiên đã khiến người dân một số tỉnh miền Trung có cá tính riêng, dễ dẫn đến va chạm khi sinh sống ở vùng miền khác.

“Ở vùng Thanh – Nghệ – Tĩnh, khí hậu khắc nghiệt, đất đai cằn cỗi, sinh sống rất khó khăn. Chính điều này đã tạo nên sự đoàn kết đặc biệt giữa con người với con người để cùng khắc phục nghịch cảnh, cũng như hình thành tính cách sẵn sàng đối chọi với các thách thức. Những yếu tố đó đã khiến miền Trung trở thành một mảnh đất cách mạng nổi tiếng, là nơi sản sinh ra nhiều vĩ nhân trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc. Không ai có thể lựa chọn được cha mẹ, hoàn cảnh gia đình hay nơi mình sinh ra. Tại sao người dân vùng Thanh – Nghệ – Tĩnh lại phải chịu cảnh thiệt thòi khi mình đã sinh ra ở vùng đất đó?”, một độc giả quê Thanh Hóa bày tỏ.

“Mình rất buồn với những vụ việc này. Những thanh niên Nghệ An có phải ai cũng như vậy cả đâu. Người quê mình là những người hiền lành chăm chỉ chứ, đâu phải ai cũng quậy phá. Thật buồn cho những người thanh niên như mình, luôn tự hào vì mang trong mình ý chí, cốt cách của con người xứ Nghệ nhưng lại bị kỳ thị như thế”, bạn đọc tại địa chỉ anhnhat… @gmail.com chia sẻ.

Tuy vậy, cũng có không ít độc giả thừa nhận những hiện tượng tiêu cực của người dân ở quê mình là một thực tế cần phải nhìn nhận nghiêm túc.

“Quê tôi ở Thanh Hoá nhưng tôi sinh ra và lớn lên ở Hà Nội. Thú thật, tôi thấy một số người quê mình có tính cục bộ, bè phái, không cần biết đúng sai là gì. Mong các đồng hương quê tôi nên nhìn nhận lại tự sửa chữa mình cải thiện hình ảnh dân quê mình trong mắt mọi người” – Bạn đọc tại địa chỉ hoanganh…@yahoo.com quê ở Thanh Hóa tâm sự.

Còn bạn đọc tại địa chỉ dungth…@gmail.com chia sẻ: “Người quê mình nhìn chung là những con người cần cù, chịu khó làm lụng, học hỏi và đoàn kết. Ở bất cứ đâu thì họ cũng đùm bọc, đỡ đần cho nhau. Tuy nhiên mặt trái của sự đoàn kết đó chính là tính bè phái, địa phương. Khi có một người trong số họ bị bắt nạt thì họ xúm lại “giải quyết”, có những người nóng tính giải quyết vấn đề bằng bạo lực. Đứng trên địa vị là chủ các doanh nghiệp, chủ nhà trọ, họ cũng muốn được yên ổn làm ăn. Chẳng ai muốn lỡ có  việc gì sơ xuất là có hàng chục, hàng trăm người kéo đến gây gổ với họ. Cho nên lao động Thanh – Nghệ – Tĩnh ở các bài báo nêu trên là đáng thương nhưng họ cũng nên tự nhìn nhận lại ‘tính đoàn kết’ của mình. Hy vọng giữa các bên lao động 36-37-38 và doanh nghiệp cùng chính quyền địa phương sớm có biện pháp tránh tình trạng kỳ thị vùng miền và  tạo công ăn việc làm cho người lao động”.

Nhắc đến chuyện kỳ thị vùng miền, chúng ta lại nhớ đến câu chuyện vừa mới xảy ra vài tháng trước. Đó là chuyện một số nhà hàng ở Việt Nam treo biển không tiếp khách Việt Nam. Khi đó, rất nhiều người Việt Nam chúng ta đã cảm thấy bị xúc phạm ghê gớm. Vậy trong hoàn cảnh này, các bạn sẽ cảm thấy thế nào khi mình là người Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh?

Theo Huệ Anh
(Khampha.vn)